Kosova Wiki
Advertisement

Template:KUTIASllovenia Republika e Sllovenisë (sllovenisht: Republika Slovenija) është një vend bregdetar pranë AlpeveEvropën jugore. Në perëndim kufizohet me Italinë, Detin Adriatik në jug-perendim të saj ndodhet Kroacia ndërsa Hungaria në lindje-perendim dhe Austria në veri.

Republika e Sllovenisë në pjesën jug lindore të Evropë zë një sipërfaqe prej afro 20 256 km2 në të cilën jetojnë diçka më shumë se 1,95 milion banorë. Për kryeqytet ka Lublana (Ljubljana) ndërsa për gjuhë zyrtare shtetërore gjuhen sllovene/sllovenishtja.

Është një vend i pasur me pyje, më së shumti nxjerrën xehet e qymyr gurit dhe hekurit. Ndërsa më e zhvilluar është industria e letrës dhe e metaleve të ngjyrosura.

Historia

Artikulli kryesor Historia e Sllovenisë

Sllovenët erdhën në këto pjesë diku pas pjesës së dytë të shekullit VI apo VII. Qendër e tyre në fillim ishte hapësira që në gjermanisht quhet Bërthama (Kern) ku edhe e krijojnë një lloj principate e cila nga shekulli i XIII-të i bashkohet parisë austriake të quajtur Habsbug. Më 1918 sllovenët bashkohen me popujt e sapo krijuar, serbët e kroatët dhe shpallin Mbretërinë Serbe-Kroate-Sllovene. Nga 1929 shtetin e krijuar e thërrasin Jugosllavia.

1945, pas mbarimit të luftës së dytë botërore, Sllovenia së bashku me 5 republikat e tjera ishte një ndër themelueset e Shtetit të Ri të quajtur Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë (shkurt RSFJ) anëtare e të cilit mbeti deri në shkatërrimin e tij më 1 maj 2004. Tani Sllovenia është anëtare e Bashkësisë Evropiane (BE) dhe anëtare e Këshillit të NATO-s gjithashtu ajo ka një status vëzhguesi në Bashkësinë e vendeve frankofone.

Politika

Artikulli kryesor Sistemi shtetror

Njësitë administrative

Artikulli kryesor Njësitë administrative në Slloveni

Në Slloveni pos njësive administruese të cilat ndahen në dy nivele ka edhe disa njësi tjera të cilat shërbejnë më tepër për informim apo janë njësi historike pa ndonjë d.m.th në ditët e sotshme por që përmenden.

Sllovenia ka 11 bashkësi të njësie administrative dhe 193 njësi administrative të quajtura "obqina" (org.: občine, Nj. občina). Për bashkësitë mendohet të krijohen regjione. Si do që të jetë tani ato shërbejnë për qëllime statistikore ndërsa qeveria lokale lidhet drejtpërsëdrejti me atë shtetërore.

Bashkësitë e njësive lokale janë:
  1. Celje (Cilli)
  2. Koper (Capodistria)
  3. Kranj (Krainburg)
  4. Ljubljana (Laibach)
  5. Maribor (Marburg an der Drau)
  6. Murska Sobota (Olsnitz)
  1. Nova Gorica (Neu-Görz)
  2. Novo Mesto (Rudolfswert)
  3. Ptuj (Pettau)
  4. Slovenj Gradec (Windischgrätz)
  5. Velenje (Wöllan)

[[Skeda:Kronlander Slowenien.png|thumb|left|Njësitë historike:
1: Primorska
2: Kranjska (Krain)
2a: Gorenjska
2b: Notranjska
2c: Dolenjska und Bela krajina
3: Koroška
4: Štajerska
5: Prekmurje
]]

Njësitë tradicionale:

  • Bregdeti (Primorska)
    • Istra sllovene (Slovenska Istra)
  • Krain (Kranjska)
    • Oberkrain (Gorenjska)
    • Innerkrain (Notranjska)
    • Unterkrain (Dolenjska)
    • Weißkrain (Bela krajina)
  • (Unter-)Kärnten (Koroška)
  • (Unter-)Steiermark (Štajerska)
  • Murland (Prekmurje)


Gjeografia

thumb|300px|Pamje e relievit të Sllovenisë

Artikulli kryesor : Gjeografia e Sllovenisë

Sipërfaqja e përgjithshme e Sllovenisë është 20,273 km2, shtrihet rreth koordinatave gjeografike 46 07 V, 14 49 L dhe 20,151 km2 të kësaj sipërfaqeje janë tokë ndërsa 122km2 ujë.

Vija bregdetare e Sllovenisë është 46.6 km e gjatë ndërsa vija kufitare tokësore është 1,334 km i gjatë.

Klima e Sllovenisë është klimë e Mesdheut në bregdet dhe kontinentale e alpine në brendi të vendit. Përndryshe e ngjashme me klimën e Shqipërisë por pak më e ftohtë dhe më e lagësht.

Relievi i Sllovenisë përbëhet nga terreni bregdetar në pjesët përgjatë Adriatikut pas së cilës vijnë katundet, malet dhe bjeshkët e përziera me shumë lumenj në kufirin verior dhe verilindor. Pika më e ulët e relievit gjendet përgjatë bregdetit Adriatik kurse ajo më e lara në lartësi mbidetare prej 2,864 metrash në majën e malit Triglav.

Ekonomia

thumb|300px|right| Liqeni i Bledit

Artikulli kryesor Ekonomia e Sllovenisë

Me zhvillim ekonomik Sllovenia përkujton Zvicrën. Me pasuri natyrore që ka, Sllovenia nuk i plotëson nevojat e vendit. Ajo shquhet për potencial të konsiderueshëm të hidroenergjisë, por jo edhe për rezervat e qymyrit dhe të naftës. Prodhimtaria vjetore e qymyrit është 5,5 milion tonë dhe nuk i plotëson nevojat e ekonomisë së vendit. Qymyri është i kualitetit të dobët, përkatësisht është llojit të linjitit. Prodhimtaria vjetore e naftës është më tepër simbolike me 2 000 ton. Baza energjetike e Sllovenisë është 12 miliard kWh, e përfituar në pjesën më të madhe nga energjia e ujit, centralit bërthamor në Kërshko dhe më pak nga qymyri. Mirëpo edhe kjo bazë e energjisë nuk i plotëson kërkesat gjithunji më të mëdha të industrisë së vendit. Këtë deficit në energji e plotëson me import nga shtetet fqinje.

Nga pasuritë natyrore Sllovenia shquhet me nxjerrjen e Zhivës (12 tonë) dhe të xehes së plumbit dhe zinkut. Këto pak pasuri natyrore nuk i plotësojnë kërkesat e ekonomisë së vendit. Andaj Sllovenia varet nga importi i lëndëve të para.

Demografia

Artikulli kryesor Demografia e Sllovenisë

Sllovenia me 20.251 km2 sipërfaqe dhe me rreth 2 milion banorë hyn në grupin e shteteve të vogla të Evropës. Pjesa më e madhe e popullsisë janë slloven (88%), ndërsa nacionalitetet tjera janë kroatët me rreth 3 %, serbët 2% etj.

Kultura

Artikulli kryesor Kultura e Sllovenisë
  • Telekomunikacioni
  • Transporti
  • Ushtria
  • Pushime

Lidhje të jashtme

x16px|alt=|link=|Commons Commons: Sllovenia – Album me fotografi dhe/apo video dhe material multimediale
x16px|alt=|link=|Commons Commons: Sllovenia – Album me fotografi dhe/apo video dhe material multimediale
  • Qeveria :
  • Kryetari :
  • Parlamenti :
  • Ministria :





* Kategoria:Shtete në Evropë

ace:Slovenia af:Slowenië als:Slowenien am:ስሎቬኒያ an:Eslobenia ang:Slofenia ar:سلوفينيا arc:ܣܠܘܒܢܝܐ arz:سلوفينيا ast:Eslovenia az:Sloveniya bar:Slowénien bat-smg:Sluovienėjė bcl:Slobinya be:Славенія be-x-old:Славенія bg:Словения bn:স্লোভেনিয়া bpy:স্লোভেনিয়া br:Slovenia bs:Slovenija ca:Eslovènia ce:Словени ceb:Slovenia co:Sluvenia crh:Sloveniya cs:Slovinsko csb:Sloweńskô cu:Їллѷрі́иска Словѣні́ꙗ cv:Словени cy:Slofenia da:Slovenien de:Slowenien diq:Slowenya dsb:Słowjeńska dv:ސުލޮވީނިއާ ee:Slovenia el:Σλοβενία en:Slovenia eo:Slovenio es:Eslovenia et:Sloveenia eu:Eslovenia fa:اسلوونی fi:Slovenia fiu-vro:Sloveeniä fo:Slovenia fr:Slovénie frp:Slovènie fur:Slovenie fy:Sloveenje ga:An tSlóivéin gd:Sloibhìnia gl:Eslovenia - Slovenija gn:Eloveña gu:સ્લોવેનિયા gv:Yn Clovean hak:Sṳ̂-lo̍k-vì-nì-â haw:Solowenia he:סלובניה hi:स्लोवेनिया hif:Slovenia hr:Slovenija hsb:Słowjenska ht:Sloveni hu:Szlovénia hy:Սլովենիա ia:Slovenia id:Slovenia ie:Slovenia ilo:Slovenia io:Slovenia is:Slóvenía it:Slovenia ja:スロベニア jv:Slovenia ka:სლოვენია kk:Слоуения ko:슬로베니아 ku:Slovenya kv:Словения kw:Sloveni ky:Словения la:Slovenia lb:Slowenien li:Slovenië lij:Slovenia lmo:Sluenia ln:Slovenia lt:Slovėnija lv:Slovēnija mhr:Словений mk:Словенија ml:സ്ലൊവീന്യ mn:Словени mr:स्लोव्हेनिया ms:Slovenia mt:Slovenja nah:Eslovenia nds:Slowenien nds-nl:Sloveniën ne:स्लोभेनिया nl:Slovenië nn:Slovenia no:Slovenia nov:Slovenia nrm:Slovénie nv:Słobíín Bikéyah oc:Eslovènia os:Словени pam:Slovenia pap:Slovenia pih:Slowenya pl:Słowenia pms:Slovenia pnb:سلوینیا pnt:Σλοβενία ps:سلووېنيا pt:Eslovénia qu:Isluwinya rm:Slovenia ro:Slovenia ru:Словения sa:स्लोवीनिया sah:Словения scn:Slovenia se:Slovenia sh:Slovenija simple:Slovenia sk:Slovinsko sl:Slovenija sm:Slovenia so:Isloveeniya sr:Словенија stq:Slowenien sv:Slovenien sw:Slovenia szl:Słowyńijo ta:சுலோவீனியா tet:Eslovénia tg:Словения th:ประเทศสโลวีเนีย tl:Slovenia tr:Slovenya tt:Словения udm:Словения ug:Slowéniye uk:Словенія uz:Sloveniya vec:Slovenia vi:Slovenia vo:Sloveniyän war:Eslovenya wo:Esloweeni wuu:斯洛文尼亚 yi:סלאוועניע yo:Slovenia zh:斯洛文尼亚 zh-min-nan:Slovenia zh-yue:斯洛文尼亞

Advertisement