Kosova Wiki
Advertisement

Template:KUTIARumania Rumania (rumanisht: România) është shtet në pjesën jug-lindore të Evropës. Kufizohet me Ukrainën dhe Moldavinë në veri-lindje, Hungarinë dhe Serbinë në perëndim dhe Bullgarinë në jug. Rumania ka dalje të ngushtë në Detin e Zi. Emri i saj supozohet të rrjedhë nga emri i qytetit antik,Roma apo nga emërtimet e perandorisë lindore romake, dhe tregohet nga gjurmët e ndryshme të ketë qenë koloni romake. Në antiken e vonshme, në kohen latine kjo pjesë thirrej Romania. Gjuhë zyrtare në Rumani është rumanishtja.

Historia

Artikulli kryesor: Historia e Rumanisë

Historia e Rumanisë mund të ndahet nga historia e përgjithshme e kësaj hapësire që nga shekulli XIX (1862), kur dy principatat e Danubit, ajo e Moldavisë dhe e Vllahisë, përgjithmonë u bashkuan.

Sipas kushtetutës së nxjerr më 21 gusht 1965 Rumania ishte një Republikë Socialiste ndërsa më parë ishte Republikë Popullore. Organ kryesor në këtë kohë kishte Kuvendin e Madhë Kombëtar me 349 të dërguar që kishin mandatin katër vjeçar. Ky organ kishte edhe të drejtën mbi nxjerrjen e ligjeve. Sipas statutit ky kuvend duhej të takohej së paku dy herë në vit dhe duhej të zgjidhte 28 anëtarët të Këshillit me mandate prej katërvjeçare. Ky këshill përfaqësonte Kuvendin e Madhë Kombëtarë dhe merrte përsipër detyrat e kryetarit të shtetit, nxirrte dekrete e nxirrte ligje pa pasur të drejtë ndryshimi të Kushtetutës. Me ndryshimet e bëra më 1974 në kushtetutë, funksioni i krytarit të shtetit lidhej ngushtë me funksionin e presidentit të republikës. Kështu që presidenti i republikës tani kishte më shumë ente dhe të drejta nën kontrollin e tij.

Politika

Politika e shtetit

Shiko edhe:

  • Marrëdhëniet e jashtme të ...

Njësitë administrative

Artikulli kryesor : Njësitë administrative në Rumani

Rumania ndahet në 41 njësi administrative të quajtura judete (rumanisht: judeţe) dhe komunën e Bukureshtit (rumanisht: Bucureşti).

Njësitë administrative janë të radhitura sipas alfabetit:

File:Romania counties.png

Njësitë administrative në Rumani

  • Alba
  • Arad
  • Argeş
  • Bacău
  • Bihor
  • Bistriţa-Năsăud
  • Botoşani
  • Braşov
  • Brăila
  • Buzău
  • Caraş-Severin
  • Călăraşi
  • Cluj
  • Constanţa
  • Covasna
  • Dâmboviţa
  • Dolj
  • Galaţi
  • Giurgiu
  • Gorj
  • Harghita
  • Hunedoara
  • Ialomiţa
  • Iaşi
  • Ilfov
  • Maramureş
  • Mehedinţi
  • Mureş
  • Neamţ
  • Olt
  • Prahova
  • Satu Mare
  • Sălaj
  • Sibiu
  • Suceava
  • Teleorman
  • Timiş
  • Tulcea
  • Vaslui
  • Vâlcea
  • Vrancea

Gjeografia

Artikulli kryesorë : Gjeografia e shtetit

Sipërfaqja e përgjithshme e Rumanisë është 237,500 km2, shtrihet rreth koordinatave gjeografike 46 00 V, 25 00 L dhe 230,340 km 2 të kësaj sipërfaqeje janë tokë ndërsa 7,160 km 2 ujë.

Vija bregdetare e Rumanisë është 225 km e gjatë ndërsa kufiri tokësorë 2,508 km i gjatë.

Klima e Rumanisë është klimë e ndryshueshme, kryesisht me dimër të ftohtë e reshje bore dhe verë të ngrohtë me reshje shiu.

Pjesa qendrore e lugut të Transilvanisë është e ndarë nga rrafshi i Moldavisë në lindje me malet e Karpateve dhe nga rrafshi i Vllahisë me Alpet e Transilvanisë. Pika më e ultë e relievit (0m) gjendet përgjatë bregut të detit të Zi dhe ajo më e larta në lartësi mbidetare prej 2,499 metrave në vendin e quajtur Moldoveanu.

Ekonomia

Ekonomia e shtetit

Demografia

Artikulli kryesor Demografia e Rumanisë

Përbërja etnike e popullsisë së Rumanisë (sipas numrimit të vitit 2002):

Feja

Përqindja e besimtarëve të besimeve fetare të ushtruara në Rumani (sipas llogaritjes së vitit 2000):

  • Ortodoksë - 86.7%
  • Katolikë - 4.7%
  • Protestantë - 3.7%
  • Pentokostalë - 1.5%
  • Uniatë - 0.9%

Kultura

Kultura shqiptare në Rumani

Artikulli kryesor: Mërgata në Rumani

Për shqiptarët në Rumani përkujdeset Liga e shqiptarëve në Rumani (Liga Albanezilor din România} e cila zhvillon aktivitete të ndryshme kulturore. [1] Përndryshe Bukureshti rumunë ka traditë në zhvillimin kulturorë të etniciteteve. Në të kaluaren ai ishte qendër për mërgatën, pas Stambollit. Në këtë qytet ishin themeluarë shoqëri të ndryshme kulturore që shtrin ndikimin e tyre kulturor në tërë hapsirën e Rumanis. Nga këto shoqëri kulturore e bamirës dallohen dega e Shoqërisë së Stambollit Deg' e shoqërisë së Stambollit për vivlla shqipe (1884) pastaj shoqëria e studentëve shqiptarë të lindur në Rumani Qarku i studentëvet shqiptarë dhe maqedono-rumunë‎ (1889) apo shoqëria bamirës Drenova (1894) si dhe shumë shoqata tjera që kishin arritur të ndihmonin lloj-llojshmërin kulturore Ballkanike, jo vetëm të Bukureshtit por edhe më gjërë.

Sot

[Liga Albanezilor din România]] por emri duhet ti vihet ne shqip se nuk jemi rumune. [[1]]

Të tjera

  • Telekomunikacioni
  • Transporti
  • Ushtria
  • Pushime

Burimi i të dhënave

Lidhje të jashtme

x16px|alt=|link=|Commons Commons: Rumania – Album me fotografi dhe/apo video dhe material multimediale




af:Roemenië als:Rumänien am:ሮማንያ an:Rumanía ang:Rumǣnia ar:رومانيا arc:ܪܘܡܢܝܐ arz:رومانيا ast:Rumanía az:Rumıniya bar:Rumänien bat-smg:Romunėjė bcl:Romanya be:Румынія be-x-old:Румынія bg:Румъния bn:রোমানিয়া bo:རོ་མ་ཉི་ཡ། bpy:রোমানিয়া br:Roumania bs:Rumunija ca:Romania ce:Румыни ceb:Romania chr:ᎶᎹᏂᏯ crh:Romaniya cs:Rumunsko csb:Rumùńskô cv:Румыни cy:Rwmania da:Rumænien de:Rumänien diq:Romanya dsb:Rumuńska dv:ރުމޭނިއާ ee:Romania el:Ρουμανία en:Romania eo:Rumanio es:Rumania et:Rumeenia eu:Errumania fa:رومانی fi:Romania fiu-vro:Rumeeniä fo:Rumenia fr:Roumanie frp:Roumanie fur:Romanie fy:Roemeenje ga:An Rómáin gd:Ròmainia gl:Romanía - România gn:Rrumaña gv:Yn Romaan hak:Lò-mâ-nì-â haw:Romānia he:רומניה hi:रोमानिया hr:Rumunjska hsb:Rumunska ht:Woumani hu:Románia hy:Ռումինիա ia:Romania id:Rumania ie:Rumania io:Rumania is:Rúmenía it:Romania ja:ルーマニア jbo:romanias jv:Rumania ka:რუმინეთი kg:Romania kk:Румыния kl:Rumænia kn:ರೊಮಾನಿಯ ko:루마니아 ks:रोमानिया ku:Romanya kv:Румыния kw:Roumani ky:Румыния la:Romania lad:Rumania lb:Rumänien li:Roemenië lij:Romania lmo:Rumania ln:Rumania lt:Rumunija lv:Rumānija mhr:Румыний mk:Романија ml:റൊമാനിയ mn:Румын mr:रोमेनिया ms:Romania mt:Rumanija na:Romania nah:Rōmantlān nds:Rumänien nds-nl:Roemenië ne:रोमानिया new:रोमानिया nl:Roemenië nn:Romania no:Romania nov:Rumania nrm:Roumanie oc:Romania os:Румыни pam:Romania pdc:Rumeenie pih:Romainya pl:Rumunia pms:Romanìa pnt:Ρουμανία ps:رومانيا pt:Roménia qu:Rumanya rm:Rumenia rmy:Rumuniya ro:România roa-rup:Romãnia ru:Румыния sah:Румыния scn:Rumanìa se:Románia sh:Rumunija simple:Romania sk:Rumunsko sl:Romunija sm:Romania sr:Румунија stq:Rumänien sv:Rumänien sw:Romania szl:Růmůńijo ta:உருமேனியா te:రొమేనియా tet:Roménia tg:Руминия th:ประเทศโรมาเนีย tk:Rumyniýa tl:Rumanya tr:Romanya udm:Румыния ug:Ruminiye uk:Румунія ur:رومانیہ uz:Ruminiya vec:Romanìa vi:Romania vo:Rumän wa:Roumaneye war:Rumania wo:Romaani wuu:罗马尼亚 yi:רומעניע yo:Romania zh:羅馬尼亞 zh-classical:羅馬尼亞 zh-min-nan:România zh-yue:羅馬尼亞

Advertisement