Kosova Wiki
Advertisement

Template:KUTIAMonako thumb|right Principata e Monakos është një shtet në pjesë jugperëndim të Evropës, ndodhet buzë Detit Mesdhe e rrethuar nga Franca. Shteti me dëndësinë më të madhe në botë jo vetëm që është i njohur si tërheqës për pasanikët e rruzullit, por është edhe vendi sovran më i vogël në planet pas Vatikanit.

Historia

Artikulli kryesor : Historia

Qyteti i themeluar nga fenikasit Monako, në kohën romake thirrej Herculis Monoeciportus. Cezari lundroj drejt saj për të luftuar Pompein. Oxhaku Grimaldi, të cilët në Monak erdhen në fuqi më 1612, që nga viti 1641 ishin nën mbrojtjen e francezëve. Më 1814 Franca e anektoj Monakon, ndërsa më 1814 u kthye në krye të principates Honore V. i cili deri më 1813 qëndroi në shërbim të napoleonëve. Pas akteve të kongresit të Vienës dhe në bazë të tyre më 1815 patronatin mbrojtës të ptincipatës e morri Mbretëria e Sardinëve. Më 1861 Menton-i dhe Roquerbrune-n e ndau për vete nga Monako, Franca, kështu që sipërfaqja e principatës u zvglua nga 21,6 km2, në 1,52. Në këtë kohë vendosen një union dogane me Francën, mirëpo mbajten sovranitetin.

Politika

Artikulli kryesor : Sistemi shtetror

Njësitë administrative

Artikulli kryesor : Njësitë administrative në Monako

Në Monako njësit administrative janë zona të quajtura kuartire (org.: quartiers).

  • Fontvieille
  • Les Moneghetti
  • Monaco-Ville
  • La Condamine
  • Monte-Carlo
  • Le Larvotto
  • Le Ténao

Gjeografia

Artikulli kryesor : Gjeografia

Sipërfaqja e përgjithshme e Monakos është 1.95 km2, shtrihet rreth koordinatave gjeografike 43 44 V, 7 24 L.

Vija bregdetare e Monakos është e gjatë 4.1 km.

Klima e Monakos është klimë e kontinentale, me dimër me temperatura mesatare dhe verë të nxehtë.

Pjesa më e madhe e relievit të Monakos është terren i katundeve në bjeshkë të ashpra. Pika më e ultë e relievit gjendet përgjatë bregdetit në detin e Mesdheut (0m) dhe ajo më e larta në lartësi mbidetare prej 140 metrave në vendin e quajtur Maja e Exhel (ang.:Mont Agel ).

Ekonomia

Artikulli kryesor : Ekonomia

Demografia

Artikulli kryesor : Demografia

principatën e Monakos jetojnë 30 000 banorë të huaj , 30 000 të huaj punëtor të përkohshëm dhe 7600 popullsi vendase (2004). Shumicën e popullsisë e përbëjnë Francezët, me 47%, ndërsa popullsia vendase (Monakienët) dhe Italianët përbëjnë 16% të popullsisë. Pjesën tjtër prej 21% e përbëjnë pjesa tjetër e 125 pakicave të ndryshme të cilat jetojnë në Monako. Gjuhë zyrtare është gjuha frënge, por gjithëashtu është e përhapur edhe gjuha italiane dhe gjuha angleze bashk me gjuhën vendase monakiene. Feja zyrtare është ajo katolike, ndërsa me kushtetutë janë të lejuara edhe religjionet tjera.

Kultura

Artikulli kryesor : Kultura

Të tjera

  • Telekomunikacioni
  • Transporti
  • Ushtria
  • Turizmi

Lidhje të jashtme

x16px|alt=|link=|Commons Commons: Monako – Album me fotografi dhe/apo video dhe material multimediale
x16px|alt=|link=|Commons Commons: Monako – Album me fotografi dhe/apo video dhe material multimediale




ace:Monakô af:Monaco als:Monaco am:ሞናኮ an:Mónegue ang:Monaco ar:موناكو arc:ܡܘܢܟܘ arz:موناكو ast:Mónaco az:Monako bar:Monaco bat-smg:Muonaks bcl:Monako be:Горад Манака be-x-old:Манака bg:Монако bpy:মোনাকো br:Monako bs:Monako ca:Mònaco ce:Монако ceb:Monaco crh:Monako cs:Monako cv:Монако cy:Monaco da:Monaco de:Monaco diq:Monako dsb:Monaco dv:މޮނާކޯ ee:Monaco el:Μονακό en:Monaco eo:Monako es:Mónaco et:Monaco eu:Monako ext:Mónacu fa:موناکو fi:Monaco fiu-vro:Monaco fo:Monako fr:Monaco frp:Monacô fy:Monako ga:Monacó gd:Monaco gl:Mónaco - Monaco gu:મોનૅકો gv:Monaco hak:Mô-na̍p-kô haw:Monako he:מונאקו hi:मोनैको hr:Monako hsb:Monaco ht:Monako (kapital) hu:Monaco hy:Մոնակո ia:Monaco (principato) id:Monako ie:Mónaco ilo:Monaco io:Monako (lando) is:Mónakó it:Principato di Monaco ja:モナコ jv:Monako ka:მონაკო kg:Monako kk:Монако kn:ಮೊನಾಕೊ ko:모나코 ks:मोनाको ksh:Monakko ku:Monako kv:Монако kw:Monako la:Monoecus lad:Monako lb:Monaco li:Monaco lij:Prinçipòu de Monego ln:Monaco lt:Monakas lv:Monako mk:Монако ml:മൊണാക്കോ mr:मोनॅको ms:Monaco na:Monaco nah:Monaco nds:Monaco nds-nl:Monaco ne:मोनाको nl:Monaco nn:Monaco no:Monaco nov:Monako oc:Mónegue os:Монако pam:Monaco pih:Monako pl:Monako pms:Prinsipà ëd Mònaco pnb:موناکو ps:موناکو pt:Mónaco qu:Munaku rm:Monaco ro:Monaco ru:Монако sa:मोनाको sah:Монако scn:Principatu di Mònacu se:Monaco sh:Monako simple:Monaco sk:Monako sl:Monako sr:Монако sv:Monaco sw:Monako szl:Můnako ta:மொனாக்கோ tg:Монако th:ประเทศโมนาโก tl:Monaco tr:Monako udm:Монако ug:Monako uk:Монако ur:مناکو uz:Monako vec:Prinsipato de Mònaco vi:Monaco vo:Monakän war:Monaco wo:Monaako zh:摩纳哥 zh-min-nan:Monaco zh-yue:摩納哥

Advertisement