FANDOM


Gjendeni te artikulli Maqedonia. Për shprehjet e ngjashme në shkrim, kuptim apo tingëllim, shikoni këtu.


[[figura:Map Macedonia 336 BC-es.svg|thumb|350px|Maqedonia antike gjatë vitit 336 p.e.s..]] Maqedon ose Maqedonia, (greqisht: Μακεδονία, latinisht: Makedonía) ishte emri i mbretërisë që shtrihej në pjesën veriore të Greqisë antike, e kufizuar me mbretërinë e Epirit gjer në perëndim dhe me Thrrakinë në lindje.[1] Maqedonia antike ekzistoi që nga viti 800 p.e.s. e gjer në vitin 146 p.e.s.. Për një periudhë shumë të shkurtër u bë shteti më i fuqishëm në Lindjen e Afërt antike, pasiqë Leka i Madh pushtoi pjesën e madhe të botës së njohur duke inaguruar periudhën helenike të historisë antike greke.

Historia

Historia e hershme

Shteti i parë maqedon u krijua në shekullin e VIII ose VII p.e.s. nën udhëheqjen e Dinastisë Argeade. Mbreti i parë i njohur i maqedonëve është Perdikkas I. Gjat kohës që sundonte Aleksandri I i Maqedonisë, maqedonët filluan të zgjerohen kah malet dhe regjionet, Eordaia, Bottiaea, Pieria, Mygdonia dhe Almopia, të cilat banoheshin nga fise të ndryshme. Pavarësinë e humbur gjatë periudhës së Perandorisë Persiane nën udhëheqjen e mbretit Darius Hystaspes, vendi rifitoi pavarësinë nën udhëheqjen e mbretit Aleksandri I (495450 p.e.s.).

[[figura:Map Peloponnesian War 431 BC-fr.svg|thumb|left|350px|Maqedonia gjatë Luftës Peloponeze rreth vitit 431 p.e.s..]]

Zgjerimi

Rreth shekullit IV p.e.s. mbretëria u mbulonte afërsisht tërë teritorin e provincës së Maqedonisë në Greqinë moderne.

Shteti i bashkuar i Maqedonisë u themelua nga mbreti Amintas III (afërsisth 393370 p.e.s.).

[[Figura:Philip II of Macedon CdM.jpg|thumb|Philip II, mbret i Maqedonisë.]]

Nën sundimin e Filipit II, (359336 p.e.s.), Maqedonia u zgjerua drejt teritoreve të paionianëve, thrakëve dhe ilirëve. Ndër teritoret e aneksuara ishin edhe Pelagonia dhe Paionia jugore.[2]

thumb|left|Mbretëria e Maqedonisë pas vdekjes së Filipit të II-të.

Perandoria

[[figura:Ac alexanderstatue.jpg|thumb|left|Busti i Lekës së Madh në Thessaloniki.]] thumb|250px|Perandoria e Lekës në kohën e zgjerimit maksimal. thumb|250px|right|Hyrja e një varri mbretërorë.

Djali i Filipit, Leka i Madh (356323 p.e.s.) arriti që të zgjerojë fuqinë maqedone jo vetëm në Greqinë qendrore, por edhe në Perandorinë Persiane duke përfshirë Egjiptin duke arritur gjer në Indi.

Maqedonia Helene

Antipater dhe djali i tijë Kassander morën kontrollin mbi Maqedoninë, por ra nën një mosmarrëveshje civile pas vdekjes së mbretit Kassander në vitin 297 p.e.s.. Pas kësaj u udhëhoq për një kohë nga Demetrius I (294288 p.e.s.) por ra në luftë civile.

Djali i mbretit Demetrius, Antigonus II (277239 p.e.s.) mundi invazionin Galatian dhe riktheu pozicionin e tijë familjarë në Maqedoni. Ai me sukses riktheu rregullin dhe prosperitetin në vend edhepse humbi kontrollin mbi shumë qytete greke. Ai themeloi monarki stabile nën Dinastinë Antigonide. Antigonus III (239221 p.e.s.) arriti të vendojë sundimin e tijë mbi tërë regjionin e Maqedonisë.

Konflikti me Romën

File:Map Macedonia 200 BC-fr.svg

Institucionet

[[figura:Verginasun.jpg|thumb|right|Dielli Vergina, ylli me 16 rreze që mbulon atë që mendohet të jetë varri i Filipit të II-të të Maqedonisë i zbuluar në Vergina, Greqi.]]

Mbreti

Pasimi

thumb|250px|right|Hapësirë-mozaik në Pella, Greqi.

Financat

Këshilli (Synedrion)

Ndarja teritoriale (merides)

Shih edhe

Referenca

[1]

Materiale tjera

Lidhje të jashtme

ast:Macedonia Antigua

bg:Древна Македония ca:Regne de Macedònia cs:Starověká Makedonie de:Antike Makedonen et:Vana-Makedoonia el:Μακεδονικό βασίλειο en:Macedon es:Macedonia histórica eo:Antikva Makedonio eu:Mazedonia (Antzinako Grezia) fr:Royaume de Macédoine ko:마케도니아 왕국 id:Kekaisaran Makedonia it:Regno di Macedonia he:מוקדון lb:Kinnekräich Makedonien mk:Античка Македонија nl:Macedonië (oudheid) ja:マケドニア王国 pl:Starożytna Macedonia pt:Macedónia (história) ro:Macedonia Antică ru:Древняя Македония simple:Macedonian Empire sk:Macedónia sh:Makedonija (antička) fi:Makedonia (valtakunta) vi:Vương quốc Macedon zh:亞歷山大帝國


Cite error: <ref> tags exist, but no <references/> tag was found
Community content is available under CC-BY-SA unless otherwise noted.