Kosova Wiki
Advertisement

Template:KUTIAIrani

Irani, (persisht: ايران , Īrān; shqiptimi: [iːˈɾɒn], zyrtarisht Republika Islame e Iranit (persisht: جمهوری اسلامی ايران, (shkr. latin: Jomhūrī-ye Eslāmī-ye Īrān; Template:Lat.:; merret si trashëgimtare e Persisë - është një shtet Aziatik që shtihet në Lindjen e Mesme, në Azinë Qendrore dhe në Kaukaz.

Përnga sipërfaqja Irani është shteti i 18 më i madhi në botë me sipërfaqe të përafërt me Britaninë e Madhe, Francën, Spanjën dhe Gjermaninë dhe ka 79 milion banorë. Irani kufizohet me këto shtete: në veri i bie Armenia, Azerbajxhani dhe Turkmenistani, në lindje Afganistani dhe Pakistani dhe në perëndim Turqia dhe Iraku.

Historia

Artikulli kryesor: Historia e Iranit

Politika

Artikulli kryesor: Sistemi shtetëror në Iran

Njësitë administrative

Artikulli kryesor: Njësitë administrative në Iran

Irani administrohet në 30 njësi të nivelit të parë të llojit të provincave (ostānhā, njëjës ostān), secila nga to ka në krye guvernatorin (استاندار, ostāndār). Provincat ndahen në njësi administrative të niveleve të dytë, vendeve (shahrestānhā, njëjës shahrestān) dhe në nën njësitë e rendit të tretë të quajtura (bakhshānhā, njëjës bakhsh) dhe nën njësitë e tyre të (rendit të katërt) të quajtura (dehestānhā, njëjës dehestān).

Në hartë nuk është paraqitur provinca jugore Hormozgan:

1. Tehran
2. Qom
3. Markazi
4. Qazvin
5. Gīlān
6. Ardabil
7. Zanjan
8. East Azarbaijan   
9. West Azarbaijan
10. Kurdistan
11. Hamadān
12. Kermanshah
13. Īlām
14. Lorestān
15. Khūzestān
16. Chaharmahal dhe Bakhtiari
17. Kohgiluyeh dhe Boyer-Ahmad   
18. Bushehr
19. Fārs
20. Hormozgān
21. Sistan dhe Baluchestan   
22. Kermān
23. Yazd
24. Isfahan
25. Semnān
26. Māzandarān
27. Golestān
28. North Khorasan
29. Razavi Khorasan
30. South Khorasan

Gjeografia

Artikulli kryesor: Gjeografia e Iranit

Iran'i ka një sipërfaqe prej 1 648 000 km² (Tokësore 99.28%, Ujore 0.72%). Në veri-perëndim kufizohet me Azerbajxhan'in me kufirin të gjatë 432 km/268 mi . Me Armeninë 35 km. Në veri me Turkmenistan'in 992 km. Në Lindje me Pakistan'in 909 km, me Afganistan'in 936 km. Në perëndim me Turqinë 499 km, me Irak'un 1458 km.

Iran'i është një ndër krahinat më malore në botë.Maja më e lartë është Mali Demavent (5607m), pika më e ulët Liqeni Kaspik(-28m).Lumi Karun është lumi më i gjatë (720km), ndërsa Lumi Urmije është lumi më i madhë me siperfaqe (5200 km²).

Ekonomia

Artikulli kryesor: Ekonomia e Iranit

Iran'i është shteti i dytë në botë me resurset e Gazit Natyror, nërsa i treti me resurset e naftës. Pra këtu shihet se ekonomia e Iran'it bazohet në resurset e Gazit Natyror the Naftës. Gjatë 20 vitet e fundit Ekonomia e Iran'it është duke u zhvilluar me një intensitet normale. Prej fundit të viteve të 90'ta Iran'i ka bërë marrëveshje më shtetet tjera të rajonit që janë në zhvillim si Siria, India, Pakistani... Në sektorin e tregtisë Iran'i ka bashkpunime të mëdha me shtetin e Turqisë.

Demografia

Artikulli kryesor: Demografia e Iranit

Kultura

Artikulli kryesor: Kultura në Iran


  • Telekomunikacioni
  • Transporti
  • Ushtria
  • Pushime


Lidhje të jashtme

x16px|alt=|link=|Commons Commons: Irani – Album me fotografi dhe/apo video dhe material multimediale
x16px|alt=|link=|Commons Commons: Irani – Album me fotografi dhe/apo video dhe material multimediale
  • Qeveria :
  • Kryetari :
  • Parlamenti :
  • Ministria :




ace:Iran af:Iran als:Iran an:Irán ang:Persealand ar:إيران arc:ܐܝܪܐܢ arz:ايران as:ইরান ast:Irán az:İran bat-smg:Irans bcl:Iran be:Іран be-x-old:Іран bg:Иран bn:ইরান bo:ཡི་ལང་། bpy:ইরান br:Iran bs:Iran ca:Iran ceb:Iran ckb:ئێران crh:İran cs:Írán csb:Iran cv:Иран cy:Iran da:Iran de:Iran diq:İran dsb:Iran dv:އީރާން dz:ཨི་རཱན་ el:Ιράν en:Iran eo:Irano es:Irán et:Iraan eu:Iran fa:ایران fi:Iran fo:Iran fr:Iran frp:Éran fy:Iran ga:An Iaráin gan:伊朗 gd:Ioràn gl:Irán - ایران gu:ઈરાન gv:Yn Eeraan ha:Iran hak:Yî-làn haw:‘Ilana he:איראן hi:ईरान hif:Iran hr:Iran hsb:Iran ht:Iran hu:Irán hy:Իրան ia:Iran id:Iran ie:Iran ilo:Iran io:Iran is:Íran it:Iran ja:イラン jbo:iran jv:Iran ka:ირანი kab:Iran kk:Иран kn:ಇರಾನ್ ko:이란 ks:ईरान ku:Îran kv:Иран kw:Iran ky:Иран la:Irania lad:Iran lb:Iran li:Iraan lij:Iran lmo:Iran ln:Iran lt:Iranas lv:Irāna mi:Īrāna mk:Иран ml:ഇറാന്‍ mn:Иран mr:इराण ms:Iran mzn:ئيران na:Iran nah:Iran nds:Iran nl:Iran nn:Iran no:Iran nov:Iran nv:Iiwą́ą́ oc:Iran or:ଇରାନ os:Иран pam:Iran pap:Iran pdc:Iraen pih:Eraan pl:Iran pms:Iran pnb:ایران ps:ايران pt:Irão qu:Iran rm:Iran ro:Iran ru:Иран sa:ईरान sah:Иран sc:Iran scn:Iran sco:Iran se:Iran sh:Iran simple:Iran sk:Irán sl:Iran sr:Иран su:Iran sv:Iran sw:Uajemi szl:Iran ta:ஈரான் te:ఇరాన్ tg:Эрон th:ประเทศอิหร่าน tk:Eýran tl:Iran tr:İran tt:Иран udm:Иран ug:ئىران uk:Іран ur:ایران uz:Eron vec:Iran vi:Iran vo:Lirän wa:Iran war:Iran wo:Iraan wuu:伊朗 yi:איראן yo:Ìránì zh:伊朗 zh-classical:伊朗 zh-min-nan:Iran zh-yue:伊朗

Advertisement