Kosova Wiki
Advertisement

Template:KUTIABelgjika "Mbretëria Belge" (flamenisht: Koninkrijk België; frëngjisht: Royaume de Belgique; gjermanisht: Königreich Belgien) ndodhet në pjesën perëndimore të Evropës dhe kufizohet me Holandën, Gjermaninë, Luksemburgun dhe Francën. Belgjika ka mbi dhjetë milion banorë që jetojnë në një sipërfaqe prej rreth tridhjetë mijë kilometra katror. Ndikimi i përhershëm i gjermanishtes dhe asaj romake kanë përshkruar dhe ndarë kulturën dhe linguistiken belge. Belgët flasin kryesisht dy gjuhë: gjuhën flame (neederlands) e folur në veri dhe frëngjishtja në regjionin Valon, në jug të Belgjikës. Regjioni kryesor i saj është ai i Brukselit në të cilin zyrtarisht fliten të dy gjuhët. Pakicë e njohur zyrtarisht janë folësit e gjermanishtes që në ditët e sotshme jetojnë në lindje të vendit. Këto dallime gjuhësore reflektohen edhe në politiken e tanishme të Belgjikës dhe në jetën belge.

Termi Belgjikë vije nga banuesit e parë të këtij vendi "belgët", fis keltë të njohur nga provinca romake, Galia belge. në të kaluarën e largët, Belgjika ka qenë pjesë e tokave të ulëta (Beneluksi) në të cilat bënte pjesë edhe Holanda dhe Luksemburgu. Që nga gjysma e mesjetës deri në shekullin e XVII, ky vend ka qenë qendër kulturore dhe tregtare e këtij regjioni evropianë. Nga shekulli i XVI deri në kohën e pavarësisë së Belgjiks, nga rrethina e saj thirrej "Holanda jugore" dhe ishte fushëbetejë e fuqive evropiane.

Belgjika është një ndër anëtaret dhe themeluesit e Bashkësisë Evropiane (BE) dhe në tokën e saj ka kryeqendra organizatave të ndryshme evropiane dhe botërore, të tilla si p.sh. NATO.


Popullsia

thumb | la | Popullsia Zhvillim (x1000) 1961-2002 Popullsia e Belgjikë është zakonisht në gjuhën grupe. Precise të dhëna për shpërndarjen aktuale, që nga përkufizimi i kufiri gjuhësor 1962 kanë qenë më shumë e ngarkuar. Botën tjetër, e holandisht Flanders, përafërsisht 60% të popullsisë. I Vallonët dhe frengjisht-folëse banorët e Bruksel dhe rrethinën e saj, si zakonisht përmblidhen a Frances flet belgë janë bërë thirrje, të përbëhet nga rreth 40% të banorëve të vendit. Përveç kësaj, të vogla gjermanishtfolës popullsisë në lindje të vendit me më pak se një përqind, dhe një pjesë e vogël Luxembourgish-folëse minoritare në rajon rreth Arlon. Pastoraal des Voyageurs, Manoesjen, Romë en rome] </ ref> jetojnë në Belgjikë, të dy grupet e Jenisch nji përkthen: 'Pasagjerët (duke përfshirë edhe Jenisch quajtur, sidomos nëse ato vijnë nga Rhineland, nga Alsace Lorraine ose rrjedhin), duke formuar një grup shumë kompleks i familjeve nga vijnë shoqërisë evropiane të ngushtë dhe të ndryshojë në Lidhja me ciganëve zbavitni. Në rajonet tona, si në Francë, afërsia në mes të grupeve në mënyrë të fortë se është e kotë, atyre u duhet te ndahen. Manouches dhe rome, si edhe banorët vendas të quajtur caravans. Vlerësohet të 15,000-20,000 personave si 0,15% e popullsisë belge, vlerësohet. Të tjera popullsisë përbëhet nga emigrantëve nga shumë pjesë të Evropës dhe Afrikës.

Historia

Artikulli kryesor Historia e Belgjikës

Politika

Artikulli kryesor : Sistemi shtetëror

Njësit administrative

Artikulli kryesor : Njësitë administrative të Belgjikës

Sipas kushtetutës dhe ligjit belgë janë pesë njësi administrative. Përposë njësive administratve në bazë të kushtetutes ka dhe disa forma tjera që janë krijuar në baza praktike.

Belgjika është një shtet federal dhe përbëhet nga tri komunitete, tri regjione dhe tri regjione gjuhësore. Dy nga tri regjionet kanë nga pesë krahina kështu që Belgjika ka dhjetë krahina. Pos ndarjes në krahina ajo ndahet edhe në 589 komuna të cilat ndahen në bashkësi të komunave (këto kanë qenë para reformës së 1977-ës komuna të pavarura) . Gjitha format tjera janë lidhje komunale elektorale, politike, juridike si dhe forma më e re e lidhjeve në bazë të shërbimit policorë.

Gjeografia

Artikulli kryesor : Gjeografia e Belgjikës

Sipërfaqja e përgjithshme e Belgjikës është 30,528 km2 dhe shtrihet rreth koordinatave gjeografike 50 50 v, 4 00 L. Kjo sipërfaqe përbëhet nga 30,278km2 tokë dhe 250km2 ujë me një vijë bregdetare prej 66.5 km.

Klima është e butë me dimër të lehtë dhe verë të freskët.

Në pjesën veri-perëndimore, relievi i Belgjikës ka një teren të rrafshët bregdetar i cili ngrihen në male në pjesën qendrore. Pika më e ultë e Belgjikës gjendet në brigjet e detit veriorë (0m) dhe ajo më e lara në lartësi mbidetare prej 694 metrave në Signal de Botrange.

Ekonomia

Artikulli kryesor : Ekonomia e Belgjikës

Demografia

Artikulli kryesor : Demografia e Belgjikës

Belgjika ka 10.2 milion banorë. Përbëhet nga Flamanët të cilët kanë prejardhje gjermane dhe flasin gjuhën holandeze. Në strukturën e popullsisë marrin pjese me afërsisht 60%[1]. Valonët janë keltët e romanizuar që flasin gjuhën frenge dhe marrin pjesë me 40% të popullsisë së Belgjikës. Sa i përket dendësisë së popullsisë Belgjika është ndër vendet e para në botë me 322 banorë në km 2. Përqindja e punësimit në sektorë; Bujqësi e pylltari:3%, Xehtari: 0.3%, Fabrika: 23.3%, Rryma, gasi, uji: 0.9 %, Ndërtimtari: 7 %, Tregëti, shërbime e turizëm: 18.1%, Transport, komunikim:7.6% Financa, sigurime, shitblerje të pasurisë sëpatundshme, shërbime afariste: 9.4%, Shërbime sociale, komunale, personale:30.4%. Struktura e popullsisë sipas gjinisë: 48.9% femra, dhe 51.1% meshkuj.

Kultura

Artikulli kryesor : Kultura e Belgjikës

Personazhe

Të tjera

  • Telekomunikacioni
  • Transporti
  • Ushtria
  • Turizmi
  • Qeveria
  • Kryetari
  • Parlamenti
  • Ministria

Referenca

[1]

Lidhje të jashtme

x16px|alt=|link=|Commons Commons: Belgjika – Album me fotografi dhe/apo video dhe material multimediale
x16px|alt=|link=|Commons Commons: Belgjika – Album me fotografi dhe/apo video dhe material multimediale





* Kategoria:Shtete në Evropë


ace:Bèlgia af:België als:Belgien am:ቤልጅግ an:Belchica ang:Belgice ar:بلجيكا arc:ܒܠܓܝܟܐ arz:بلجيكا ast:Bélxica az:Belçika bar:Belgien bat-smg:Belgėjė bcl:Belhika be:Бельгія be-x-old:Бэльґія bg:Белгия bn:বেলজিয়াম bo:པེར་ཅིན། bpy:বেলজিয়াম br:Belgia bs:Belgija ca:Bèlgica ce:Бельге ceb:Belhika ckb:به‌لجیكا co:Belgica crh:Belçika cs:Belgie csb:Belgijskô cv:Бельги cy:Gwlad Belg da:Belgien de:Belgien diq:Belçıka dsb:Belgiska dv:ބެލްޖިއަމް dz:བེལ་ཇིཡམ ee:Belgium el:Βέλγιο en:Belgium eo:Belgio es:Bélgica et:Belgia eu:Belgika ext:Bélgica fa:بلژیک fi:Belgia fiu-vro:Belgiä fo:Belgia fr:Belgique frp:Bèlg·ique fur:Belgjo fy:Belgje ga:An Bheilg gd:A' Bheilg gl:Bélxica - België gv:Yn Velg hak:Pí-li-sṳ̀ haw:Pelekiuma he:בלגיה hif:Belgium hr:Belgija hsb:Belgiska ht:Bèljik hu:Belgium hy:Բելգիա ia:Belgica id:Belgia ie:Belgia ilo:Belgium io:Belgia is:Belgía it:Belgio ja:ベルギー jbo:beldjym jv:Bèlgia ka:ბელგია kab:Biljik kg:Belezi kk:Белгия kl:Belgien ko:벨기에 ks:बेल्जियम ksh:Belljie ku:Belgiya kv:Бельгия kw:Pow Belg ky:Бельгия la:Belgia lad:Beljika lb:Belsch li:Belsj lij:Belgiò ln:Bɛ́ljika lt:Belgija lv:Beļģija mdf:Бельгия mg:Belzika mk:Белгија ml:ബെൽജിയം mn:Бельги mr:बेल्जियम ms:Belgium mt:Belġju na:Belgium nah:Belgica nap:Belge nds:Belgien nds-nl:België ne:बेल्जियम nl:België nn:Belgia no:Belgia nov:Belgia nrm:Belgique nv:Bélgii Bikéyah oc:Belgica os:Бельги pam:Belgium pap:Bélgika pdc:Belgien pih:Beljum pl:Belgia pms:Belgi pnb:بیلجیم pnt:Βέλγιον pt:Bélgica qu:Bilhika rm:Belgia rmy:Beljiya ro:Belgia roa-rup:Belghia ru:Бельгия rw:U Bubiligi sa:बेल्जियम sah:Бельгия scn:Belgiu sco:Belgium se:Belgia sh:Belgija simple:Belgium sk:Belgicko sl:Belgija sr:Белгија srn:Belgikondre stq:Belgien su:Bélgia sv:Belgien sw:Ubelgiji szl:Belgijo ta:பெல்ஜியம் te:బెల్జియం tet:Béljika tg:Белгия th:ประเทศเบลเยียม tl:Belhika tpi:Beljiam tr:Belçika tt:Бельгия udm:Бельгия ug:بېلگىيە uk:Бельгія ur:بلجئیم uz:Belgiya vec:Belgio vi:Bỉ vls:België vo:Belgän wa:Beldjike war:Belhika wo:Belsik wuu:比利时 xal:Бельҗмудн Орн Нутг yi:בעלגיע yo:Belgium zea:Belhië zh:比利时 zh-min-nan:Belgien

zh-yue:比利時

  1. Shënim: Nga banuesit e Belgjikës, gati 59% i përkasin Komunitetit të Flamanëve, 40% Komunitetit Francezë dhe 1% Komunitetit të Gjuhës Gjermane, dhe gjat gjuhëve belge zyrtare dalin numra të pa përcaktuara imigrantësh dhe fëmijëve të tyre flasin gjuhë të huaja ose native si primare.
Advertisement