Shpat Kasapi

Sanxhaku i Nishit njësi administrative-teritoriale e Perandoris Osmane me qëndër në Nish, në krahinën shqiptare Toplica e plaçkitur nga Pashalluku i Beogradit. Sanxhaku i Nishit së bashku për dallim nga Vilajeti i Kosovës i cili sipas mendimit të historianëve Evropian sebët e kanë "çliruar" nga sundimi turk dhe pas një gjenerate atyre i është marrë plaçka nga shqiptarët dhe NATO. Me fjalë të tjera edhe nga shkencëtarët e Evropës edhe pse me një vonesë prej një gjenerate të njerzëve kanë filluar të dallohet "plaçka" nga "pasuria e patundëshme" e cila siç po shihet për serbët gjendet diku në rrethinën e Moskës.

Dëshmi
"...Pothuajse të gjitha banorët e pjesës perendimore të Sanxhakut të Nishit lë dorëzuar Serbisë, ishin shqiptar të besimit mysliman... prandaj kur ky sanxhak u pushtua nga ushtria serbe, popullsia nuk i bëri ballë pushiuesit. Ajo e tëra iku në Vilajetin e Kosovës duke lënë tërë vendin të braktisur." John Ross

"... në acar dhe të ftohtë të madh të dimrit të vitit 1877-1878 pashë njerëz duke ikur të zhveshur e të zbathur që kishin braktisur dhomat e veta të ngrohta me përplot mall.....Përgjatë rrugës Gërdelicë-Vranjë dhe deri në Kumanovë, në të dy anët e rrugës vëreheshin kufomat e fëmijëve, të pleqëve e të tjerëve që kishin vdekur nga të ftohtit." Josip H. Kostiq; Mësues - dëshmitar i kohës.

Muhaxhirët
Baladë Kosovare

C'ka kanë bjeshket o bre qe ushtojne.

C'ka kanë lugjet o bre qe po fshajne,

C'ka kanë malet qe s'mugullojne,

C'ka ka hana qe s'po shndrit,

C'ka ka djelli qe s'po ban drite,

C'ka kanë shpendet qe s'po knojne,

C'ka kanë qyqet o bre qe s'vajtojne.

Muhaxhiret kah po shkojnë,

Kane lan toke e kanë lane shpi,

Kane lane dhen e kanë lane dhi,

Kane lane buken cerek me hi,

Kane lane corben n'veksht te zi,

Kane lane sofren t'shtrume n'shpi,

Kane shkue miqte buke po u ngi,

Kane lane zhgujt o nveg pa u krye,

Kane lane pajen cikat pa marue,

Kane met nuset te dhandri pa shkue,

Kane met krushqit e bre pa u kthye,

Kane met djemtë o dhander pa hi,

Ohh... muhaxhiret o bre kah po shkojnë,

Dru e gurë o bre c'po vajtojne,

Bari n'toke o bre s'po mbin,

muhaxhiret kanë marrë dynjane n'sy

Vdesin n'bore e vdesin n'shi,

Vdesin pleqe o bre vdesin te rinj,

Vdesin gra e vdesin fëmijë.

Muhaxhiret bre kah po shkojnë,

Për ta malet po vajtojne,

buke pa ngrane e ujë pa pi,

Kane marrë udhën për Shqipni,

Udhen e gjatë o bre për Turki,

oh..kush njeh Zot, bre din e iman

Muhaxhireve konak ju ban,

Muhaxhiret brenda i shtin,

Shtronju mirë o bre për me fjet,

Se ju con Zoti n'xhehnet,

Se jua kthen o Zoti n'nahiret.

Shiko dhe këtë

 * Doktrina e shenjt serbe