Danimarka

Mbretëria Daneze ( danisht: Kongeriget Danmark ) është një shtet në pjesën veriore të Evropës. Kjo mbretëri skandinave ka një sipërfaqe prej rreth 43.000 km², çereku i kësaj sipërfaqe ndodhet në 406 ishujt të shpërndarë. Ishulli më i madh është Zeland (dan.: Seeland; rreth 7.000km²), pastaj vijnë Nordytland (dan.: Vendsyssel-Thy; 4.685 km²) dhe Fynen (dan.: Fünen; 3.000 km²) e kështu me radhë. Përshkakë të ishujve të shumtë dhe relievit të ultë, ky vend i vogël ka një vijë bregdetare prej afro 7.314 km. Vendi i rrafshët që mezi arrin lartësi prej 171 metrave mbi nivelin e detit është i rrethuar nga Deti Verior dhe Deti Lindor dhe në jug të saj gjendet kufiri me Gjermaninë.

Përpos vendit amë të përshkruar më lartë, si pjesë e Mbretërisë Daneze është vendet me autonomi të gjerë Groenlanda dhe Ishujt Faroe të cilat janë anëtare të NATO-s por jo edhe anëtare të Bashkimit Evropian (BE)

Historia

 * Artikulli kryesor Historia e Danimarkës

Burimet e themelimit të këtij shteti bazohen në legjenda, ndërsa burime shkencore mund të merren ato pas ndarjes, daljes në dritë të Norvegjisë dhe Danimarkës, që supozohet të ketë qenë si përgjigje ndaj marrëveshjes (së parisë së pjesës në të cilën sot gjendet Norvegjia) me Suedinë në vitin 1814. Më 5 qershor 1849, Danimarka deklarohet si monarki konstitucionale. Pika interesante në historinë e Danimarkës merren luftërat në Gjermaninë veriore për një rajon me popullsi të përzier. Pas një humbje të thellë që kishin pësuar danezët në luftën e dytë për rajonin verior të Gjermanisë kundër Prusisë, ata kanë ndjekur një rrugë neutrale edhe pas Luftës së Parë Botërore deri tek pushtimi gjerman në Luftën e Dytë Botërore. Pas fitores së aleatëve, Danimarka merr pjesë në themelimin e Aleancës Veri Atlantike (NATO) dhe në vitin 1973 ajo i bashkëngjitet Komunitetit Ekonomik Evropian, që më vonë u bë i njohur si Bashkimi Evropian (BE).

Politika

 * Artikulli kryesor Sistemi shtetror

Njësit administrative

 * Artikulli kryesor Njësitë administrative

Danimarka ndahet në 13 njësi administrative të quajtura "amt" (org.:Amt, njëjës:amt) dhe më 1 janar të vitit 2006-të ka pasur 270 komuna. Tre komuna kanë privilegjet e njësisë më të lartë "amt". Këto janë: Copenhageni, Frederiksbergu dhe Bornholmi. Me reformën e re, do të krijohen 5 regjione dhe numri i komunave do të zvogëlohet në 98. Njësitë e reja do të marrin kompetencat e ish-njësive. Pjesa më e madhe e njësive të ardhshme duhen të kenë së paku 20,000 banorë. Reforma do të hyjë në fuqi më 1 janar 2007. right|300px|Kufizimet e njësive administrative
 * 1) Københavns Kommune
 * 2) Frederiksberg Kommune
 * 3) Københavns Amt
 * 4) Frederiksborg Amt
 * 5) Roskilde Amt
 * 6) Vestsjællands Amt
 * 7) Storstrøms Amt
 * 8) Fyns Amt
 * 9) Sønderjyllands Amt
 * 10) Ribe Amt
 * 11) Vejle Amt
 * 12) Ringkjøbing Amt
 * 13) Viborg Amt
 * 14) Nordjyllands Amt
 * 15) Århus Amt
 * 16) Bornholms Regionskommune

Gjeografia

 * Artikulli kryesor Gjeografia e Danimarkës

Sipërfaqja e përgjithshme e Danimarkës është 42,394 km2, shtrihet rreth koordinatave gjeografike 56 00 V, 10 00 L dhe 43,094 km2 të kësaj sipërfaqeje janë tokë ndërsa 700 km2 ujë. Vija bregdetare e Danimarkës është 7,314 km e gjatë.

Klima e Danimarkës është kontinentale e ndryshueshme me verë të freskët gjerë të ftoftë dhe dimër të ftohtë e të vranët me frymë.

Relievi i Danimarkës është teren kryesisht i rrafshët dhe në brendi të vendit vijnë vargmalet. Pika më e ultë gjendet nën nivelin e detit në Lammefjord (-7m) dhe ajo më e lara në lartësi mbidetare prej 173 metrave në vendin e quajtur Yding Skovhoej.

Ekonomia

 * Artikulli kryesor Ekonomia e Danimarkës

Demografia

 * Artikulli kryesor Demografia e Danimarkës

Në Danimarkë jetojnë 5.2 milion banoë. Me 122 banorë në km2 është afro 10 herë më e dendur se Norvegjia.Popullsia homogjene, me që 97% të popullsisë e përbëjnë danezët. Me 85% të popullsisk urbane i ngjanë Suedisë.

Kultura

 * Artikulli kryesor Kultura e Danimarkës


 * Telekomunikacioni
 * Transporti

Investime shumë të medha janë bërë në dekadat e fundit në ndërtimin e lidhjeve rrugore dhe hekurrudhore midis qyteteve Kopenhagen dhe  Malmö, në Suedi (ura e Øresund ), dhe midis qyteteve  Zealand dhe Funen.

Operatori më i madh i hekurrudhave është Danske Statsbaner (sq.: Hekurrudhat shtetërore Daneze) për pasagjerët dhe Railion për ngarkesat. Kopenhagen ka një sistem të vogël metroje.

Linja ajrore kombëtare e Danimarkës bashkë me Norvegjinë dhe Suedinë është Scandinavian Airlines System (SAS) dhe aeroporti i danimarkës është aeroporti më  i madh i vendit.


 * Ushtria
 * Pushime

Lidhje të jashtme

 * Qeveria	:www.denmark.dk
 * Mbretëresha	:
 * Parlamenti	:
 * Ministria	:


 * Danish Newspapers(gazete)
 * Information on the Danish constitution(info)
 * Satellite image of Denmark (foto)
 * Old Denmark in Cyberspace - Information about Denmark and the Danes(info)
 * List of Danish cities (gazete)
 * Human rights reports (humanitare)
 * Danish military history(militare)
 * Online charts and maps by the Danish survey authority(harta)

Denemarke Dänemark ዴንማርክ Dinamarca Denemearc الدنمارك ܕܢܡܪܩ Dinamarca Danimarka Dänemark Danėjė Данія Данія Дания ডেনমার্ক དན་མྲག ডেনমার্ক Danmark Danska Dinamarca Denmark Danimarca crh:Danimarka Dánsko Dëńskô Дани Denmarc Danmark Dänemark Danimarka Dańska ޑެންމާކު ཌེན་མཱཀ་ Δανία Denmark Danio Dinamarca Taani Danimarka Dinamarca fa:دانمارک Tanska Taani Danmark Danemark Danemârc Danimarcje Denemark An Danmhairg An Danmhairg Dinamarca - Danmark Ndinamayka 𐌳𐌰𐌽𐌰𐌼𐌰𐍂𐌺𐍃 Yn Danvarg Tân-ma̍k דנמרק डेनमार्क Danska hsb:Danska Dànmak Dánia Դանիա Danmark Denmark Dania Denmark Dania Danmörk Danimarca デンマーク danmark დანია Дания Danmarki 덴마크 डेनमार्क Dänemarrək Danîmarka Danmark Dania Dänemark Denimaaka Daenemark Danemarca Danija Dānija Данска ഡെന്മാര്‍ക്ക്‌ डेन्मार्क Denmark Danimarka Denmark Dinamarca Danemarca Däänmark Denmaark डेनमार्क Denemarken Danmark Danmark nov:Dania Dannemar Danemarc Дани Denmark Denemarrick Dania Danimarca ډېنمارک Dinamarca Dansuyu Danemarc Danemarka Danemarca Danimarca Дания Danemarke डेनमार्क Danimarca Danimarca Denmark Dánmárku Danska Denmark Dánsko Danska Denmark Данска stq:Dänemark Danmark Denmark szl:Dańijo டென்மார்க் డెన్మార్క్ Dinamarka Дания ประเทศเดนมาร์ก Denmark Danimarka Дания Данія ڈنمارک Daniya Danimarca Đan Mạch Denemarkn Danän Dinamarka Danmaark wuu:丹麦 דענמארק zea:Denemarken 丹麦 丹麥 Dan-kok 丹麥