Klimatologjia

Klimatologjia është disiplinë shkencore mbi klimën. Klima (nga greqishtja pjerrtësi) si term meteorologjik është përmbledhje e faktorëve dhe elementeve meteorologjik të cilët në nji kohë të caktuar e përbëjnë gjendjen mesatare të atmosferes mbi nji sipërfaqe të Tokës. Lëndë e studimit të klimatologjisë janë veçoritë e klimës në pjesët e ndryshme të botës, klasifikimi dhe shtrirja e sajë.

Klimatologjia ndahet në:
 * 1) Klimatologjinë e përgjithshme (fizike) dhe
 * 2) Klimatografi.

Klimatologjia e përgjithshme studjon vetitë fizike të klimës si gjendje mesatare e atmosferës. Klimatografia pasqyron klimën e regjioneve të ndryshme.

Klimatologjia moderne është disiplinë komplekse sepse përveç disa elemeteve meteorologjik hulumton edhe mardhënjet në mes tyre për të ardh deri te shënimet e rëndësishme. Se si ndryshon klima në hapsirëdhe në kohë, në kuadër të klimatologjisë është zhvilluar edhe paleoklimatologjia, e cila studjon klimën në të kaluarën.

Faktorët klimatik
Faktorë klimatik jan modifikatorë të klimës, forcojnë ose dobsojnë intenzitetin ose madhësinë elementëve klimatik.
 * 1) Rrotacioni i tokës,
 * 2) Revulucioni,
 * 3) Gjërsia gjeografike,
 * 4) Lartësia mbidetare,
 * 5) Përhapja e masave ujore dhe toksore,
 * 6) Largësia nga detrat dhe oqeanet,
 * 7) Rrymat detare,
 * 8) Relievi,
 * 9) Liqenet,
 * 10) Atmosfera,
 * 11) Trolli (dheu) dhe vegjetacioni,
 * 12) Njeriu.

Elementet klimatik
Elementet klimatik përcaktohen nga qarkullimi i përgjithshëm atmosferik dhe janë:
 * 1) Rrezatimi diellorë (insolacioni),
 * 2) Rrezatimi toksorë (radiacioni),
 * 3) Gjtësia e zgjatjes së rrezatimit diellorë,
 * 4) Dukshmëria horizontale,
 * 5) Temperatura e ajrit dhe shtresave të sipërme të tokës,
 * 6) Shtypja e ajrit,
 * 7) Lagështia e ajrit,
 * 8) Të vrenjturit,
 * 9) Lartësia e reshjeve,
 * 10) Lartësia e mbulesës së dëborës,
 * 11) Dendësia e dëbores,
 * 12) Drejtimi dhe shpejtësia e erës.

Dukuritë meteorologjike
Dukuritë meteorologjike janë: mjegulla, retë, shiu, dëbora, brashëri, breshniza, vesa, bryma, krahneza, ngrica etj.

Klimatologie