Arsenal F.C.

Arsenal F.C. (Arsenal Football Club) është klub futbolli anglez me seli në veri të Londrës. Arsenal konsiderohet si një nga klubet më të suksesshme të Evropës, Arsenali u krijua, në fillim si një klub futbolli amator, nga një grup punonjësish në ish uzinën e armatimeve në Woolwich, Londër.

Në vitin 1913, klubi u zhvendos nga lindja e Londrës në veri të saj, duke e vënë klubin në rivali të drejtpërdjejtë me klubin sportiv Totenham Hotspër (Tottenham Hotspur FC). Stadiumi i ri i quajtur Haiburi (Highbury) do të ishte shtëpia e këtij klubi për 93 vjet rresht. Aktualisht, klubi është i bazuar në stadiumin e ri, Emirates Stadium, në Holloway, Londër Veriore.

Historiku
Klubi filloi jetën si një klub futbolli amator i titulluar Dial Square në vitin 1886 por më vone u rititullua si Royal Arsenal. Më vonë, në vitin 1891, Arsenali do ta ndryshonte emrin përseri, këtë herë u titullua Woolwich Arsenal. Po në të njëjtin vit, klubi u kthye në një klub profesionistë, duke u futur në Ligën e Dytë së Anglise (Football League 2nd Division). Dy vjet më pas, Arsenali do të shijonte triumfin e parë duke fituar Ligën e Dyte, një gjë e përseritur në edhe në 1903. Edhe pse i suksesshëm në ligë, Arsenali vuajti nga tifozëria e dobët, diçka që e dobësoi klubin nga ana financiare.

I vetmi shpëtim për klubin në atë kohë, ishte dislokimi në një vend ku tifozëria dhe mbështetja e klubit do të ishte më e madhe. Keshtu që në 1913, Arsenali u zvendos në një stadium të ri, në Holloway, Londër Veriore. Stadiumi u quajt Highbury, falë emrit të zonës ku stadiumi u ndërtua. Kështu filloi era e lavdishme e Hajburit, stadium që do të ishte identiteti i klubit për 93 vjet me rradhë. Zvendosja në Londrën Veriore, e futi menjeherë klubin në rivalitet dhe konkurence me klubin sportiv Totenham Hotspër. (Tottemham Hotspur FC)

Në vitin 1925, klubi emëroj manaxherin tepër i aftë, Herbert Çapman si manaxher i klubit. Menjëherë, Çapman filloi me ndryshimet në klub. Nëpërmjet disiplinës, trajnimit dhe dietrave ushqimore të shumta, ai ua rriti kapacitetin fizik të lojtarëve dhe zhvilloi taktika të reja në futboll diçka që i pruri klubit shume suksese duke fituar kampionatin 5 herë dhe kupën e Anglisë (FA Cup) 2 herë midis 1930-1938. Gjithashtu gjatë sundimit të tij tek Arsenali, Çapman ishte infuenca krysore në ndryshimin e emrit të stacionit së metrosë lokale nga Xhilespi Road, në Arsenal. Deri tani, Arsenali është klubi i vetëm që ka një stacion metroje në emër të tij.

Sukseset nuk do të zgjasnin shumë dhe vdekja e Çapmanit në 1935, e futi klubin përsëri në krizë. Pas fundit të Luftës së Dytë Botërore, futbolli filloi përsëri në Angli por Arsenali nuk do të shijonte sukses deri në fund të viteve 60. Në sezonin 1969-1970 Arsenali fitoi kupën prestigjoze evropiane Fairs Cup kundër Anderlektit. Ky triumf do të ndiqej nga një triumf akoma më i madh. Gjatë 70-71, për herë të parë në historinë e klubit, Arsenali do të fitonte Kupën e Anglisë dhe gjithashtu Kampionatin e Anglise, atëherë e njohur si League 1.

Periudha 1970-1990, do të ishte e suksesshme nga ana e arritjeve duke arritur 4 finale së Kupës së Anglisë (humbur 3, dhe fituar 1), 1 finale evropiane në 1980 - Kupa e Fituesve së Kupës (Cup Winners Cup) - duke e humbur atë me penallti kundër Valencias, 1 finale së Kupës së Ligës (League Cup), në vitin 1987, duke e fituar atë kundër rivalëve të tyre Totenham Hotspër dhe duke fituar Kampionatin e Anglisë një vit më vonë si dhe gjatë sezonit 1988-99 dhe 1990-91.

Për herë të dytë në historinë e klubit, gjatë sezonit 1992-93, Arsenali do të shpallej kampion i Anglise si dhe fitues së Kupës së Anglise. Në sezonin e ardhshem, 1993-94, Arsenali arriti finalen evropiane Kupa e Fituesve së Kupës për herë të dytë në historinë e klubit, këtë herë, të suksesshëm në fund duke mundur Parmën me rezultatin 1-0. Fatkeqësisht, falë disa transfertave të parregullta futbollistësh, manaxheri i asaj kohe Xhorxh Graham, u pushua nga puna.

Kështu pas një periudhe 1 vjecare, Arsene Venger (Arsene Wenger) iu dha detyra si menaxher i klubit, ky duke qënë menaxheri i parë i huaj në historinë e klubit. Venger nuk ishte i njohur në Angli dhe metotat e tij të trajnimit në fillim u dukën shumë të çuditshme dhe fare të papritura nga lojtarët dhe kolegjët e tij menaxherë. Por shumë shpejt, këto metoda do të jepnin rezultate pozitive, duke fituar për herë të tretë, në sezonin 1997-98, Kupën e Anglisë dhe gjithashtu Kampionatin. Kjo do të përsëritej gjatë 2001-02 duke fituar të dyja kupat. Në vitin 1999, Arsenali bleu sulmuesin francez, Tierri Henri (Thierry Henry) nga Juventusi me një cmim nominal. Henri ishte lojtar i Vengerit kur ai ishte menaxher i Monakos dhe Vengeri pa diçka tepër të veçantë tek i riu francez që menaxherët e tjerë nuk e dalluan dot. Nën tutorimit e Vengerit, Henri u zhnderrua ndër një nga sulmuesit më të aftë në botë.

Nga periudha 1996-2004 Arsenali do të mbaronte sezonin ose në vend të parë ose të dytë në Kampionatin Anglez (i rititulluar Premier League). Kjo arritje kulminoi kur gjatë sezonit 2003-04, Arsenali do të fitonte Kampionatin pa humbur asnje loje dhe duke arritur një numër rekord 49 lojra pa humbur. Gjithsej, nën Vengerin, Arsenali do të fitonte Kupën e Anglise 4 herë, Kampionatin 3 herë dhe gjithashtu duke arritur finalen e Kupës UEFA (humbur me penallti kundër Galatasarait) dhe finalen e Kupës së Kampionëve (humbur kundër Barcelonës). Në vitin 2006, një kapitull i ri filloi, në historinë e klubit, duke u zhvendosur në një stadium të ri me një kapacitet mbi 60 000 vënde.

Stema
Stema e parë e klubit, atëherë titulluar Royal Arsenal u inagurua në 1888, që kishte tri topa të drejtuar lart. Kjo stemë kishte ngashmëri me atë të zonës metropolitane të Londrës, Woolwich ku klubi ishte i bazuar. Pasi Arsenali u largua nga kjo zonë e u vendos në Highbury, klubi e ndryshoj stemën. Stema e re kishte vetëm një top të drejtuar ana e majtë. Më vonë stema u modifikua dhe moto në gjuhën latine, Victoria Concordia Crescit që do të thotë "Fitore vjen nëpërmjet Harmonisë". Stema do të ndryshonte përsëri në vitin 2002, këtë radhë duke patur tipare më moderne dhe të thjeshta. Motoja u hoq dhe titulli "Arsenal" u shkruajt në ngjyrë të bardhe, me fushë të kuqe.

Ngjyrat
Ngjyrat tradicionale të Arsenalit janë ngjyra e kuqe dhe ngjyra e bardhe (fanellë e kuqe, me mëngë të bardha, tuta dhe çorape të bardha në fushën e tyre), si dhe ngjyra e verdhë dhe e zezë (fanellë e verdhë me tuta dhe çorape të zeza në fushë të huaj).

Për sezonit 2007-08, fanella e dytë (për fusha të huaja), nuk do të jetë e verdhe por e bardhë me mëngë të kuqerremta të cilat, kanë qënë ngjyrat krysore të klubit. Përdorimi i tepërt i ngjyrës së bardhë ka ndikuar negativisht me shumë shoqata tifozësh së Arsenalit duke protestuar kundër, sepse sipas tyre, fanella e dytë ngjan shumë me atë që rivalët lokal Tottenham Hotspur, përdorin, fanellë e cila është e tërë e bardhë.

Emirates
Stadiumi i tanishëm është stadiumi 60 432 vendësh, Emirates. Emri vjen nga sponsori i ri i Arsenalit, kompania ajrore Emirates. Stadiumi u ndërtua me historinë e Arsenalit në mendje. Për këtë arsye, stadiumi u ndërtua vetëm disa metra larg nga stadiumi i vjetër 38 000 vëndësh, Hajburi (Highbury). Arkitektura është moderne dhe shume e ngashme me stadiume të tjera futbolli si stadiumi i FC Benfica, Stadiumi i Dritës.

thumb|300px|Stadiumi Emirates gjatë ndeshjes Arsenal-Manchester City 300px|thumb|Highbury 1913-2006

Highbury
Klubi u dislokua në Highbury në vitin 1913, atëherë si skuader e Divizionit të Dytë. Arkitekti origjinal i projektin ishte Arkibald Leitç (Archibald Leitch). Highbury atëherë përbëhej nga dy tribuna; tribuna Veriore dhe ajo Jugore. Më vonë dy tribuna të tjera u shtuan; Tribuna Lindore dhe ajo Perëndimore. Edhe pse një arenë futbolli, në këtë stadium janë zhvilluar lojra të tjera si baseball, kriket si dhe një ndeshje boksi në 1966, midis Muhamed Ali dhe Henri Kuper (Henry Cooper), ndeshje e cila u fitua nga Muhamed Ali. Në disa raste, Arsenali nuk i luajti lojrat nikoqire në Highbury. Një rast i tillë ishte gjate Luftës së Dytë Botërore, ku në fushë u dislokuan bateri kundërajrore dhe në disa raste vetë stadiumi u bombardua. Gjatë kësaj periudhe, Arsenali i luajti ndeshjet në arenën e rivalëve të medhenj, Totenham Hotspër, stadiumi White Hart Lane.

Pas Luftës, Arsenali u kthye përsëri në Highbury. Gjithashtu, gjatë sezonit 1998-99 dhe 1999-00, ndeshjet e Ligës së Kampionëve (Champions' League) u luajtën në Stadiumin Kombëtar Uembli (Wembley) dhe jo në Highbury.

Fusha e Highbury kishte permasat nga më të voglat në futboll; vetëm 100x67m diçka që më vonë, nuk lejoj ndeshje ndërkombëtare të luheshin në këtë stadium.

Stadiumi u mbyll zyrtarisht në Maj 2006, ndeshja e fundit duke qënë Arsenali kundër Uigan Athletik (Wigan Athletic), ndeshje e cila u fitua nga Arsenali me rezultatin 4-2. Ndeshja e fundit evropiane u luajt midis Arsenalit dhe klubit spanjoll Villareal CF, ndeshje e cila u fitua nga Arsenali 1-0.

Tashmë, stadiumi po rindërtohet si një bllok apartamentësh. Tribuna Lindore dhe ajo Perëndimore tashme janë prishur. Gati të tërë apartamentet e planifikuara janë shitur, shumica e të cilave janë blerë nga tifozë të Arsenalit. Madje edhe vetë menaxheri aktual Arsene Wenger ka blerë një apartament atje, edhe pse nuk mundi të blej atë që dëshirontë - atë më afër pankinës ku ulej gjatë ndeshjeve.

Tifozëria
Tifozëria e klubit është relativisht e madhe dhe shumë besnike. Shumica e tifozërisë është e përqendruar në Londër dhe në zonat rreth kryeqytetit. Por tashmë, Arsenali ka tifozë e shoqata tifozësh në gati çdo shtet, madje edhe në Shqiperi.

Nga numri i madh i tifozëve, Arsenali ka një shërbim me pagesë për tifoz zyrtar të regjistruar me klubin. Gati të tëra ndeshjet i ofrohen tifozëve zyrtar, sidomos ndeshje të Kampionatit, të Ligës së Kampionëve dhe ndeshje të Kupës së Anglise. Biletat janë në shitje të përgjithshme (ku nuk duhet të jesh tifoz zyrtar) në disa ndeshje së Kupës së Liges (Carling Cup/League Cup).

Pronësia
Zyrtarisht Arsenali është pronësia e kompanisë Arsenal Holdings plc. e cila operon si një kompani publike e pakuotuar. Më 27 Maj, vlera e klubin ishte afërsisht £415.3 milion, vlerë e cila mendohet që do të rritet në të ardhmen pasi disa nga kreditë e marra nga klubi për ndërtimin e stadiumit të ri, do të ripaguhen gradualisht. Bordi drejtues i Arsenalin aktualisht zotëron mbi 45% të klubit. Pjesën më të madhe e zotëron Danny Fitzman me 24.1% dhe Zonja Bracewell-Smith me 15.9%. Vetë presidenti Peter Hill-Wood zotëron nën 1% të klubit. Ky zotërim i jep bordit djetues kontroll të plotë ekzekutiv mbi klubin.

Kjo ka qënë e vetmja pengesë për një nga pronarët e tjerë të klubit, amerikani Stan Kroenke i cili zotëron 12.19% të klubit, që nuk e ka lejuar atë ta blej të tërë klubin. Kroenke bleu këtë pjesë të klubit nga kompania televizive ITV e cila nuk ishte më e interesuar të zotëronte një pjesë së klubit. Shfaqja në skenë e Stan Kroenke's ishte një nga arsyet kryesore pse ish drejtori i klubit David Dein (njëkohësisht edhe shok i ngushtë i manaxherit Wenger) dha dorëheqjen nga bordi drejtues i klubit. Sipas mediave angleze, Dein ishte në favor që Kroenke ta blente klubin duke ndjekur modelin e Chelsea FC, Manchester United dhe Liverpool, por pjestarët e tjerë (Hill-Wood, Fitzman, Bracewell-Smith, Edelman) ishin në disfavor të kësaj. Shumë kanë spekuluar që Dein do t'i shesi pjesët që zotëron (14.6%) në klub amerikanit Kroenke duke i dhënë mundësinë atij që të marr nën kontroll klubin, por tani për tani një gjë e tillë nuk ka ndodhur. Më vonë vetë Kroenke doli publik duke deklaruar se nuk kishte plane për blerjen e klubit por ishte thjesht një investim nga ana e tij.

Gjatë sezonit 2007-08, një personazh tjetër hyri në skenën e pronarëve së Arsenalin, pikerisht miliarderi rus Alisher Usmanov. Fillimisht, Usmanov bleu të tëra pjesët që ish drejtori Dein zotëronte, 14.6%. Zyrtarisht këto pjesë menaxhohen nga kompani Red & White Securities, kompani e krijuar nga vete Usmanov dhe nga partneri i tij, financieri Farhad Moshiri, dhe drejtuar nga David Dein. Kjo shifër zotërimi është rritur tashme në 24%, diçka që ka rritur spekulimet mbi qëllimet e vërteta të Usmanovit. Vetë Usmanov ka shprehur interes për të blerë shumicën e pjesëve së Arsenalit duke i dhënë kontroll total mbi klubin, diçka që Dein vetë ka mbështetur. Por deri tani asnje konkrete nuk ka dale dhe bordi drejtues është shpallur se nuk i intereson shitja komplet e klubit.

Skuadra e Femrave
Arsenali gjithashtu ka edhe një skuadër futbolli femrash të cilat luajnë në kampionatet e tyre. Aktualisht kjo skuader është më e suksesshmja në Britaninë e Madhe dhe në Evrope. Gjatë sezonit 2006-07 ato fituan 4 kupat e mundshme që një skuadër mund të fitoj në Angli, kupën e Kampionatit, Kupën e Anglisë, Kupën e Ligës si dhe Kupën UEFA për femra. Deri tani, një sukses i tillë nuk është arritur as edhe nga skuadra kryesore e Arsenalit

Menaxherë

 * Arsene Wenger 1996 - në funksion
 * Bruce Rioch/Pat Rice/Stewart Houston 1995-96
 * George Graham 1986 - 1995
 * Don Howe 1984 - 1986
 * Terry Neill 1976 - 1983
 * Bertie Mee 1966 - 1976
 * Billy Wright 1962 - 1966
 * George Swindin 1958 - 1962
 * Jack Crayston 1956 - 1958
 * Tom Whittaker 1947 - 1956
 * George Allison 1934 - 1947
 * Herbert Chapman 1925 - 1934
 * Leslie Knighton 1919 - 1925
 * George Morrell 1908 - 1915
 * Phil Kelso 1904 - 1908
 * Harry Bradshaw 1899 - 1904
 * George Elcoat 1898 - 1899
 * Thomas B Mitchell (menaxheri i parë) 1897 - 1898
 * Sam Hollis (sekretar/menaxher) 1894 - 1897

Triumfe dhe Arritje
Kupa të fituara
 * Kampionë të Anglisë - 13
 * Fitues të Kupës së Anglise - 10
 * League/Carling Cup - 2
 * Community/Charity Shield (Superkupa) - 12
 * UEFA Cup Winners Cup - 1
 * Intercity Fairs Cup - 1

Rekorde të arritura
 * Arsenali mban rekordin si skuadër e pamundur (49 ndeshje) në Ligen Angleze
 * Në Evropë gjatë sezonit 2005-2006, Arsenali theu rekordin atëherë e mbajtur nga Real Madrid si skuadra kundrejt cilës nuk u shënua dot një gol, duke shkuar 10 ndeshje evropiane me rezultate te pastra.

Referenca e lidhje mbi klubin

 * www.arsenal.com -
 * www.arsenaltrust.org -
 * www.arseweb.com -
 * www.cf-arsenal.tk - - 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿
 * www.arsenal-kosovo.tk -

آرسنال Арсэнал Лёндан ФК Арсенал আর্সেনাল ফুটবল ক্লাব Arsenal Football Club Arsenal FC Arsenal F.C. Arsenal F.C. FC Arsenal Άρσεναλ Arsenal F.C. Arsenal F.C. Arsenal Football Club Arsenal FC Arsenal Football Club fa:باشگاه فوتبال آرسنال Arsenal FC Arsenal Football Club Arsenal F.C. ארסנל Arsenal F.C. Arsenal FC Arsenal F.C. Arsenal F.C. Arsenal Arsenal Football Club アーセナルFC Arsenal F.C. არსენალი (ლონდონი) 아스널 FC Arsenal FC Arsenal FC Londonas "Arsenal" Арсенал ФК आर्सेनल एफ.सी. Arsenal F.C. Arsenal FC အာဆင်နယ် Arsenal FC Arsenal FC Arsenal FC Arsenal Londyn Arsenal FC Arsenal Football Club Arsenal F.C. Арсенал (футбольный клуб, Лондон) Arsenal F.C. Arsenal FC Arsenal F.C. ФК Арсенал Arsenal FC สโมสรฟุตบอลอาร์เซนอล Arsenal F.C. Арсенал (Лондон) Arsenal (câu lạc bộ bóng đá) 阿森纳足球俱乐部 阿仙奴