Zelanda e Re

Historia

 * Artikulli kryesor Historia e Zelandës Re

Politika

 * Artikulli kryesor Sistemi shtetror

Njësit administrative

 * Artikulli kryesor Njësit administrative

Gjeografia

 * Artikulli kryesor Gjeografia e Zelandës Re

Në regjionin e melanezisë pas Guinesë së Re vjen Zelandad e Re për kah madhësia. Ajo përfshijnë një teritor prej 268,680 km² dhe   4,092,900 milion banore është e izoluar dhe larg rrugëve botërore për ka forma dhe madhësija na përkujton Italinë ,por prej saj diferencohet se është ndarë në dy pjesë.

Tipare më karakteristik i natyrës së Zelandës së Re është prania shumë e madhe e peisazheve malore. Njësia themelore orografike e ishujve janë Alpet e Zelandës së Re ,të cilat shtrihen në jugperendim-verilindje.përbëhen nga një numër të madhë vargmalesh të ndara nga lugina të thella të lumejve.

Alpeet e Zelandës së Re janë male të reja të rrudhosura kah mesi i terciarit. Zhvendosjet tektonike që pësuan më vonë krijuan një numër të çarjeve dhe të fundosjeve që u manifestuan në formimin e konturave kryesore të Zelandës së Re. Në këtë kohë u fundos ngushtica Kuk e gjerë 23km,e cila e ndan Zelandën e Re në Ishullin verior dhe atë jugor. Këto çregullime ndikojnë në ndarjen e ishullit Stuard prej Ishullit jugor me ngushticën Fovo. Alpet e Zelandës së Re në bazë janë prej shkëmbijve paleozoikë, mbi të cilët janë sendimentet e mezozoikut. Ndryshimet në klimë,hidrografi,në përhapjen e popullsisë dhe në veprimtaritë ekonomike në mes të viseve jugore dhe atyre veriore janë mjaftë të mëdha. Prandaj, Zelanda e Re e ndajmë në dy regjione.

Ekonomia

 * Artikulli kryesor Ekonomia e Zelandës Re

Ndonëse në fillim të kolonizimit popullsia është marë më tepër me lavërtari, me kultivimin e kulturave buqësore, sot vetë fakti se në strukturën e tokave arat marrin pjesë vetëm me 1.6% flet qartas për një degë sekondare në krahasim me blektori.

Blegtoria
Blegtoria është afirmuar si degë prijëse e ekonomisë në saje të kushteve të favorshme klimatike dhe të një peisazhi përherë të gjelbëruar. Livadhet dhe kullotat zënë më se gjismën e territorit të shtetit duke krijuar një bazë ushqyese solide të blegtorisë. Sikurse në Australi edhe në Zelandën e Re prej fondit të bagëtisë dallohen me numrin e dhenve.

Pylltaria
është zhvilluar në saje të sipërfaqeve me këtë formacion bimor dhe cilësisë së lartë të drurit. Zelanda e Re ka më se 6.7 milionë ha me pyje, përkatësishtë afro një të katërtën e teritorit të shtetit. Më tepër janë të përhapura në Ishullin Jugor. Dallohet druri mahagon dhe ebanos.

Demografia

 * Artikulli kryesor Demografia e Zelandës Re

Zelanda e Re ka gjithsej 269.000km në të cilën jetojnë 4.1 milionë banorë. Para dy dekadave kanë jetuar vetëm 2.2 milion banorë. Një shtim të tillë të popullsisë e ka kushtëzuar nataliteti realitivisht I vogël (17.4 promila) dhe mortaliteti deri diku I madh (8.4 promila). Në periudhen 1970-1977 shtimi natyror ka qenë 14 promila. Në strukturën etnike mbizotëron popullsia e ardhur evropiane e prej tyre anglezët marrin pjesë me 90%. Popullsia e vjetër e maorëve e ardhur prej Polinezisë në shekullin XIV është përfaqësuar me 257.000 banorë, përkatësisht me 8% të vendit. Ata jetojnë në një shkallë të ulët të kulturës, edhe pse në të kaluarën kanë qenë të njohur si ndërtues të mirë të anijeve dhe detar guximtarë. Jetojnë në shtëpi të ndërtuara prej druri e merren me bujqësi e më tepër me peshkim e janë mjeshtër të mirë në përpunimin e grurit. Me veshje të tyre interesante dhe mënyra e jetesës sot paraqet atraksion të posaçëm turistik.

Në strukturën e popullsisë active vetëm 10% merren me bujqësi. Me 83% të popullsisë urbane Zelanda e Re diferencohet prej të gjithë Ishujve të tjerë të Oqeanisë.

Kultura

 * Artikulli kryesor Kultura e Zelandës Re

Turizmi
Ky vend ishullorë (përbëhet prej dy ishujve më të mëdhenj) në pjesën jugperëndimore të Oqeanit Paqësor afro 1 600km në juglindje të Australisë,përfshinë edhe ishujt Cook, Tokelau dhe Niue, edhe pse është shumë larg Australisë dhe vendeve tjera emitive turistike botërore, në vit evizitojë mbi 2.5 milion turistë të huaj, prej tyre gjysma janë Australian,¼ Amerikan dhe Kanadez, kurse ¼ janë të tjerë. Zelandën e Re e vizitojnë për shkak të brigjeve të përshtatshme, mallet e larta (Mt. Cooc 3 764m), vullkanet dhe dukurit postë-vullkanike (gejzerët dhe burimet e ngrohta), akullnajat (akullnaja e Tasamanit 28km gjatësi), liqenet akullnajor dhe bukurit e vendit.

Pjesa Përfundimtare
Në regjionin e melanezisë pas Guinesë së Re vjen Zelandad e Re për kah madhësia. Ajo përfshijnë një teritor prej 268,680 km² dhe   4,092,900 milion banore është e izoluar dhe larg rrugëve botërore për ka forma dhe madhësija na përkujton Italinë ,por prej saj diferencohet se është ndarë në dy pjesë. Ishulli Jugor për kah sipërfaqja është më i madh (154.465km²) por për kah numri I popullsisë afro tri herë më i pabanuar se Ishulli Verior. Natyrën e tij e bëjnë të individualizuar Alpet e Zelandës së Re, të cilat me lartësinë,madhësinë,rrjedhjet e ujërave dhe të liqeneve na përkujtojnë Zvicrën.në këto male është pika më e lartë Kuk me 3.764m. Amplitudat më të mëdha hipsometrike janë pikërishtë në mes të maleve të larta dhe luginave të thelluara të lumenjve Ishulli Verior është më i vogël (114.600km).E përshkojnë Alpet e Zelandës së Re ,duke ia dhënë kësaj krahine të gjitha tiparet e peizazhit malor, por në krahasim me Ishullin Jugor janë më të ulët. Zona veriore dhe jugore e ishullit është më e ulët dhe me fusha Ndonëse në fillim të kolonizimit popullsia është marë më tepër me lavërtari, me kultivimin e kulturave buqësore, sot vetë fakti se në strukturën e tokave arat marrin pjesë vetëm me 1.6% flet qartas për një degë sekondare në krahasim me blektori.

Referencat

 * Prof.Dr. Riza I. ÇAVOLLI :.Gjeografia e Amerikës,Australisë dhe Oqeanisë, Prishtinë, 1983
 * Dr.Doc Rahim IMERI:.Bazat e Turizmit dhe Rajonet turistike, Tetovë, 2006
 * Google.com
 * ENCARTA, 2006

Lidhje të jashtme

 * Telekomunikacioni
 * Transporti
 * Ushtria
 * Pushime


 * Qeveria	:Qeveria
 * Kryetari	:
 * Parlamenti	:
 * Ministria	:
 * Ministria e kultures
 * Statistika zyrtare
 * Amza e fletave elektronike
 * NZHistory.net.nz, Historia
 * Moti metrologjike
 * Memoriale te luftes se I-re boterore
 * Te Ara, encilopedia e Zelandes Re
 * Tourism New Zealand
 * Kultur-Muzik

Nieu-Seeland Neuseeland Nueba Zelanda Nīwe Sǣland نيوزيلندا ܢܝܘ ܙܝܠܢܕ Nueva Zelanda Naujuojė Zelandėjė Новая Зеландыя Новая Зэляндыя Нова Зеландия Niu Zilan Zeland-Nevez Novi Zeland Nova Zelanda Sĭng-să̤-làng New Zealand crh:Yañı Zelandiya Nový Zéland Çĕнĕ Зеланди Seland Newydd New Zealand Neuseeland Zelanda Newiye ނިއުޒިލޭންޑު ནིའུ་ཛི་ལེནཌ་ Νέα Ζηλανδία New Zealand Nov-Zelando Nueva Zelanda Uus-Meremaa Zeelanda Berria fa:نیوزیلند Uusi-Seelanti Nýsæland Nouvelle-Zélande Novèla-Zèlande Nij-Seelân An Nua-Shéalainn Sealainn Nuadh Nova Celandia - New Zealand Yn Teelynn Noa Néu Sî-làn ניו זילנד न्यूज़ीलैंड Novi Zeland Nouvèl Zelann Új-Zéland Նոր Զելանդիա Nove Zelanda Selandia Baru Nova-Zelando Nýja-Sjáland Nuova Zelanda ニュージーランド ახალი ზელანდია Нью-Зиленд ನ್ಯೂ ಜೀಲ್ಯಾಂಡ್ 뉴질랜드 न्यू-जीलैंड Zelandaya Nû Mordir Nowydh Nova Zelandia Neiséiland Nui-Zieland Neuva Selanda ປະເທດນູແວນ​ເຊລັງ Naujoji Zelandija Jaunzēlande Aotearoa Нов Зеланд Шинэ Зеланд न्यू झीलँड New Zealand New Zealand နယူးဇီလန် New Zealand Yancuīc Zetlālpan Niegseeland Ni'j-Zeelaand न्यु जिल्यान्ड न्यु जिल्यान्द Nieuw-Zeeland New Zealand New Zealand Nouvelle Zélande Nòva Zelanda Ног Зеланди New Zealand Nowa Zelandia نوی زيلانډ Nova Zelândia Musuq Silanda Nova Zelanda Noua Zeelandă Новая Зеландия न्यू-जीलैंड Nova Zilanna New Zealand Ođđa-Selánda Novi Zeland New Zealand Nový Zéland Nova Zelandija Niu Sila Нови Зеланд Selandia Anyar Nya Zeeland New Zealand நியூசிலாந்து ประเทศนิวซีแลนด์ New Zealand Niu Silan Yeni Zelanda Aotearoa Нова Зеландія نیوزی لینڈ Yangi Zelandiya Nova Zełanda New Zealand Nieuw-Zêeland Nula-Seleäns Nouve Zelande Seland-Gu-Bees wuu:纽齐朗特 ניו זילאנד zea:Nieuw-Zeêland 新西兰 紐西蘭 Sin Jia̍t-lân-jia 紐西蘭