Oksigjeni

Oksigjeni është element shumë i përhapur sa që pa të nuk mund të paramendohet jeta. Kështu dy të tretat (diku reth 65%) e trupit të njeriut përbëhen nga ky element i pazëvendësushëm. Këtë element në trupin e njeriut e gjemë në formë të ujit.Oksigjeni është gaz i cili nuk digjet por e ndihmon djegjen.Oksigjeni së bashku me hidrogjenin formojn ujin i cili është komponimi më i përhapur në natyrë. Oksigjeni gjendet ne dy modifikime alotropike si oksigjen i zakonshem (O2)dhe ozon (O3)

kompoimet e oksigjenit jan :oksidet,uji dhe peroksidi i hidrogjenit

Përdorimi
Oksigjeni eshte perberesi kryesor i ajrit.Bimet e gjelberta e krijojn oksigjenin gjate procesit te fotosintezes,ndersa njerzit dhe shtazet e shfrytezojn ate gjate procesit te frymemarrjes dhe e lirojn dyoksidin e karbonit.Oksigjeni eshte i nevojshem per fymemarrje,per zhytesit,alpinistet,pilotet,perdoret ne mjeksi per ta letesuar frymemarrjen e te te semureve,perdoret si lende per ta ndihmuar djegjen ,si oksidues per lende te djegshme raketash,ne'udhtimet kozmike. po ashtu oksigjeni perdoret dhe tek njerzit te cilet kan veshtersi ne frymarje dhe i'u jepet oksigjeni

Perdorimi ne Atmosfere
Nën temperatura normale dhe presioni, oksigjenit është në formën e një gaz dyatomik: oksigjen, formula kimike O2. Ky është rasti i "oksigjenit në atmosferë.

Molekula e ozonit (trioxygène) është një gaz metastable vendosur kryesisht në shtresat e sipërme të atmosferës, ku ai kontribuon për të filtrimit të UV goditur tokë. Që nga viti 1970, përqendrimi i ozonit në ajër në nivel bazë rrit për shkak të veprimtarive njerëzore. Ozonit është prodhuar kryesisht nga dekompozimi gjatë ditëve të nxehta të oksideve të azotit nga djegia e lëndëve djegëse fosile nën efektin e rrezeve diellore ultravjollcë. Ozonit është shumë toksik dhe oxidizing.

Në qoftë se oksigjeni është tani pothuajse e ajrit 21% (me volum), qymyrmbajtës, ai do të kishte arritur në 30%. Kulmi i tij në përpjesëtim atmosferë në atë kohë për shkak të zgjerimit masiv i pyjeve të ferns gjigante në Pangea dhe varrimit progresiv të produkteve organike janë bërë depozitat e qymyrit.

Shfaqja e fotosintezës nga datat Cyanobacteria prapa në eons të vjetra, dhe futi oksigjenit në atmosferë prej rreth 1% (% pak) gjatë Precambrian.

Është thelbësore për të ciklit të jetës: bimët photosynthetic oksigjenit lëshojnë përmes fotosintezë, ndërsa frymëmarrje e kafshëve bimëve (dhe!) Konsumon. Për më tepër, oksigjenit është një komponent thelbësor i molekulave që janë gjetur në të gjitha qeniet e gjalla: amino acide, sheqerna, etj.

Historia e zbulimit
Oksigjeni u zbulua nga kimisti suedez Carl Wilhelm Scheele në 1771, por ky zbulim nuk ishte menjëherë të njohur. Gjithashtu, zbulimi bërë në mënyrë të pavarur nga Joseph Priestley është i njohur mirë. Antoine Laurent Lavoisier u emërua në vitin 1774.

Perberja
Oksigjeni është shumë elektronegativ. Ajo dëshirë forma shumë komponimeve jonik me metale (oksideve, hydroxides). Ajo gjithashtu ka forma të komponimeve ionocovalents me jo-metale (p.sh. dioksidit të karbonit, trioxide squfuri) dhe është një përbërës i shumë klasa e molekulave organike, p.sh., Alkoolet (R-OH), R carbonyl -cho ose R2CO dhe acidet carboxylic (R-COOH).

Industria
Oksigjenit është marrë kryesisht nga një industriale (% 95) nga ndarja cryogenic e komponenteve të ajrit, dmth një lëngëzim e ajrit pasuar nga distilim i pjesshëm.

Temperatura kritik i n2 azotit molekulare (etj = -146,9 ° C) dhe oksigjenit O2 molekulare (etj = -118,4 ° C) nuk lejon lëngëzim e ajrit nga ngjeshja e thjeshtë. Ajrit duhet të jetë i ngjeshur në mes 5 dhe 7 bar, filtruar pastaj, të thata, decarbonated nga adsorption më sieves molekulare dhe të ftohur në fund duke shkëmbyer mes gazit për ngrohje e pranuara dhe të gazit të lëngshëm. Humbjet Refrigeration janë kompensuar me një relaksim prej 5 në 10% e rrjedhës së gazit trajtuar në një turbinë e cila punë të jashtme është e rikuperueshme.

Distilim në proces më të përdorura, është bërë në një kolonë të dyfishtë që lejon të marrë të vazhdueshëm, gaze të pastër. Kolonën e parë (presion të mesëm, 5 bar) kryen një ndarje fillestare e ajrit të pastër në gaz të azotit (99,999%) në krye dhe një lëng i pasur me oksigjen (40%) në bazë. Ky lëng është dërguar pastaj në gjysmë të rrugës deri kolonën e dytë distilim (presionit të ulët 1,3 bar). Oksigjen O2 mes 99,5% dhe 99,7% është shëruar në bazë të kolonën e dytë. Ai përmban më pak se 1 ppm të azotit, papastërtia kryesor është argoni.

Kolona distilim janë midis 1 dhe 6 metra në diametër dhe 15-25 m të lartë. Ata janë çelik ose alumini dhe të ketë një qindra pjata. Izolimi është bërë me rërë perlite (zgjeruar silicë). Mbajtja e temperaturës së shtyllave përdor 6-7% e energjisë totale shpenzuar.

Konsumi i energjisë është 0,4 m kWh ⋅-3 e gazit O2 oksigjen, është 50 në 60% të kostos.

Rreth 5% të oksigjenit industrial është prodhuar nga një proces, jo-cryogenic quajtur VPSA (vakum Pressure Swing Adsorption) ose adsorption nga alternuara presion dhe vakum:

Ajrit është marrë në ajrin e ambientit në presion atmosferik. Pas tharjes dhe pastrimi filtrin, ky ajër kalon përmes një kolonë e adsorb zeolite që më shpejt se sa O2 oksigjen n2 azotit. Zeolites mund të rregullojmë të azotit nga 10 litra për kilogram. Kur ajri i ngopur është dërguar në kolonën e dytë, ndërsa azotit të kolonën e parë desorbed nën vakum. Pastërtinë e oksigjenit dhe mori me heqjen e azotit nga ajri mund të arrijë 90-95%. Ende përmban oksigjen argoni 4,5% si oksigjen është adsorbed. Konsumit të energjisë është 0,4-0,5 kWh ⋅ m-3 oksigjen. Kjo metodë është përdorur gjithnjë e më shumë në proceset industriale nevojat e të cilëve janë më pak se 100 ton / ditë dhe në respirators përdoren në shtëpi.

Shih dhe këtë
Suurstof Sauerstoff Ocsichén أكسجين Oxíxenu Oksigen Sauastoff Degounis Кісларод Кислород অক্সিজেন Oksigen Kiseonik Oxigen Ossigenu Kyslík Йӳçлĕк Ocsigen Ilt Sauerstoff Οξυγόνο Oxygen Oksigeno Oxígeno Hapnik Oxigeno fa:اکسیژن Happi Oxygène Ossigjen Soerstof Ocsaigin Àile-beatha Osíxeno (elemento) ઑક્સીજન Ocsygien Yòng ‘Okikene חמצן ऑक्सीजन Kisik hsb:Kislik Oksijèn Oxigén Թթվածին Oxygeno Oksigen Oxo Súrefni Ossigeno 酸素 kijno Oksigen ჟანგბადი ಆಮ್ಲಜನಕ 산소 Sauerstoff Oksîjen Oxygenium Sauerstoff Zuurstof Oscigeno Oksijɛ́ní Deguonis Skābeklis Hāora Кислород ഓക്സിജന്‍ Хүчилтөрөгч ऑक्सिजन Oksigen Ossiġenu myv:Чапамо чачтый Ehēcayoh Suerstoff अक्सिजन Zuurstof (element) Oksygen Oksygen Oxigèn Oxygen ਆਕਸੀਜਨ Oxygen Oxigeno Tlen pnb:آکسیجن Oxigénio Muksichaq Oxigen Кислород Ossìgginu Kiseonik ඔක්සිජන් Oxygen Kyslík Kisik Кисеоник stq:Suurstof Oksigén Syre Oksijeni ஆக்சிசன் ఆక్సిజన్ Оксиген ออกซิเจน Oksiheno Oksijen ئوكسىگېن Кисень آکسیجن Kislorod Ôxy Oksiheno זויערשטאף Oxygen 氧 O (goân-sò͘) 氧