Kisha Ruse

Kisha Ruse (dhe: Kisha ortodokse ruse} është Patrialkana autoqefale e Moskës dhe tërë Rusisë. Historia e saj mund të kuptohet vetëm në lidhje të ngushtë me historin e Rusisë dhe historin fetare në përgjithësi.

Në fillim ishte princi i principates së madhe të Kievit, Vladimiri i parë (Vladimir I) i cili për vendin e tij e morri krishterizmin në formë bizantine.Metropoliët e parë ishin grekë, mirëpo së shpejti u rritë pavarësimi i kishes. Së pari si qendër ishte Kievi - jeta fetare vinte nga Manastiri i shpellës së Kievit. Nga fundi i shekullit XIII-të, pason metropolitanti i "Kievit dhe i tërë Rusisë" të përqëndrohet në Moskë. Veçantit e krijuara në tokat mongole nga kisha ortodokse shkaktan në krijimin e një vetëdije e cila e kuizonte nga perendimi latin. Kështu më 1439 në mbrojtje shpallet si autoqefale dhe ramjen e Bizantit më 1453 e vlersoi si ramje sipas gjykimit të zotit. Kështu kleri shikonte Moskën si Roma e tretë. Shteti me qendër në Moskë, pas martesës së Ivanit III-të (1472) me mesen e perandorit të fundit Bizantin, nga kleri ortodoks shihej si trashëgimar i Perandoris Bizantine. Kjo ideologji e mishërimit të fesë me shetit u shkatërrua nën carin Ivani i IV-të, i cili metropolitin Filip e shkarkoi. Përleshjet e brendshme të klerit brenda kishëse dobësuan kishën aq shumë sa që cari Petri i Madhë nëpërmjet futjes në fuqi të Sinodit të shenjtë nën Kryeprokurorin e përgjithëshem më 1712, të fusë kishen nën kontrollin e shtetit. Nënshtrimi i kishës shtetit vazhdoi gjerë në rrëzimin e monarkisë më 1917 me që rastë u kthye në fuqi E drejta ligjore (ekzistonte që nga 1589-ta) e Patriakanës. Mirpo kundër politikës ateiste të regjimit në fuqi, kisha ishte e pa aftë të depërtonte në vende vendimarrëse. Kështu më 1927 me vështërsi vije deri tek një njësimi i kishës edhe pse pas vdekjes së Patrikut Tiho (1925) nuk ishte e lejuar të zgjidhej e pasuesit tij.

Ligji i nxierrur më 1927 për "Bashkësit Fetare" shkatoi pengesa në zhvillimin e jetës fetare dhe gjitha aktiviteteve tjera pos atyre kulturore në hapsirat e kishave të mbetura, ndaloheshin me këtë ligj. Këto aktivitete mbaheshin deri në vitin 1941 kur pas "Luftës së Madhe të Atdheut" kur jeta fetare filloi e lidhur për disa kushëzime të lehta. Më 1943 shteti themelon "Këshillin për qështje të Kishës Ortodokse" dhe lejonte zgjedhjet për patrikun të ri (së pari Sergeut, 1947-70 Aleksejt, nga 1971-ta Pimenit). Më 1959 vije deri te kushtëzime tjera nga ana e shtetit, kështu vije deri tek zvoglimi i Kishave, Manastireve dhe Seminareve (3 seminare pranë 2 akademive në Moskë [Sagorsk], Leningrad). Pranë 60 eparive në Bashkimin Sovjetik, 15 në exarhatin e Ukrainës, janë edhe 3 exarhate (Evropën perendimore, Evropen qendrore dhe Amerikën e mesme dhe jugore) me 13 diosqe tjera. sipas disa parallogarive, numri i krishterve ortodoks në Bashkimin Sovjetik duhet të ketë qenë nga 35 milion deri 70 milion. Që nga rritja e aktiviteteve në Këshillin Botëor të Kishës (1961) vije tek shfaqja e aktiviteteve të gjalla të ekuinesë së Kishës ortodokse ruse në nivelin e udhëheqjes. Në bisedimet e rënda për punë të brendëshme të kishës, peshë të madhe qonë fjala e patriarkanës së Moskës. Zhvillimet e fundit shkojnë në drejtim të mbajtjes dë rregulloreve të kishës dhe gjallërimin e jetës fetare krishtere.

Russies-Ortodokse Kerk الكنيسة الروسية الأرثوذكسية Руская праваслаўная царква Расейская праваслаўная царква Руска православна църква Església Ortodoxa Russa Simbahang Ortodoksong Rusyanhon Ruská pravoslavná církev Den russisk-ortodokse kirke Russisch-Orthodoxe Kirche Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία Russian Orthodox Church Rusa Ortodoksa Eklezio Iglesia ortodoxa rusa Moskovan ja koko Venäjän patriarkaatti Patriarcat de Moscou et de toute la Russie הכנסייה הרוסית הפרבוסלבית Orosz Ortodox Egyház Chiesa ortodossa russa ロシア正教会 რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესია 러시아 정교회 Роч православнӧй вичко Rusijos stačiatikių bažnyčia Russisch-orthodoxe Kerk Moskvas og heile Russlands patriarkat Den russisk-ortodokse kirke Rosyjski Kościół Prawosławny Igreja Ortodoxa Russa Biserica Ortodoxă Rusă Русская православная церковь Russian Orthodox Church Руска православна црква Rysk-ortodoxa kyrkan นิกายรัสเซียออร์โธด็อกซ์ Rus Ortodoks Kilisesi Російська православна церква Chính Thống giáo Nga 俄罗斯正教会