Informatika

Termi informatikë i ka origjinet e veta në fjalë franceze “informatique”, e përbërë information (informacion) dhe automatique (automatik) dhe u përdor për herë të parë më 1962. Me këtë fjalë do të tregohet: “një bashkësi teknologjish të tipit elektronik të dedikuara për mbledhjen, regjistrimin, përpunimin e të dhënave dhe prodhimin e informacionit.

Detyra e informatikës qëndron kështu në nxjerrjen e të dhënave që i referohen një problemi, informacionet që nevojiten për zgjidhjen ose trajtimin e vetë problemit. Mjeti themelor teknoogjik në të cili bazohet informatika është Përpunuesi Elektronik. Çdo kompjuter, nga më i fuqishmi deri tek më ekonomiku, është i përbërë nga dy elemente themelore: hardware dhe software (hard = i forte, i rëndë; soft = i butë, i lehtë ware = përbërës). Me termin hardware (shpesh shënohet vetëm me HW) indikohet çdo element fizik dhe që zë një volum e ka një masë të caktuar i një kompiuteri (kasa, monitori, kujtesa, disku, tastiera, njesite hyrësë dhe dalëse etj.) Nga ana tjetër me termin software tregohen kryerjet që zhvillohen në kompjuter (Word, Excel, Gimp, ...) dhe që nëpërmjet informacioneve që hyjnë nga hardwari, prodhojnë rezultatet e kërkuara nga përdoruesi.

Gjuhet Softwerike
Kompjueteret pa paisje softwerike as qe do te ishin te paramenduar. Softwari eshte interfejs ne mes te shfytezuesit dhe makines. Permes softwarit, shfrytezuesi dergon instruksionet, ato perpunohen ne procesor, pastaj paraqiten rezultatet e kerkuara.

Llojet softwereve
Softwaret ndahen ne disa grupe, nder me te rendesishmet: Software Aplikativ dhe sistemor.

Software Aplikativ
Perdoret zakonisht nga shfrytezuesit per qellime te ndryshme, softwari aplikativ eshte i mundur qe te funksionoje, nese softwari sistemor eshte i pranishem. Softwari sistemor eshte interfejs ne mes soft. Apl dhe pc.


 * Artikulli Kryesorë: Gjuhë Programimi

Gjuhë programimi është gjuhë e cila përmban nje bashkësi të rregullave me anë të cilave i urdhërojm kompjutorit të ben diçka ose i japim instruksione.

Gjuha programore është në nivel më të lartë se gjuha maqinerike e cila përbëhet prej bit-ave(binary digits),1 dhe 0 dhe të cilën në fakt e "kupton" procesori i kompjutorit dhe me anë të cilës në kohët e hershme te informatikës janë implementuar programet e para. Mirëpo, pasiqë gjuha maqinerike është e rënde për tu kuptuar dhe zbatuar, dhe eshtë rënde që komandat(instruksionet) të mbahen mend(çdo instruksion duhet të shënohet me anë te numrave 1 dhe 0), vjen deri te krijimi i gjuhëve programore të cilat në fakt janë përkthim i komandave me bit-a(1 dhe 0) në një gjuhë që mundet të mbahet në mend leht dhe me anë të së cilës mund të programohet.

Gjuhët programore zakonisht përmbajn shprehje në gjuhën angleze. Për shembull:

if (a>2) then a=3;

ku if dhe then janë fjalë që prej gjuhës angleze përkthehen sikur:

nëse (a>2) atëher a=3;

Pra këtu, fjalën if pjesa procesuese(procesori) e kompjutorit automatikisht e "përkthen" ne BIT-a(ang. binary digits). P.sh. 101010101000

Ky "përkthim" bëhet me anë të një pjese të gjuhës programore që poashtu është softuer(program) që quhet kompajler(ang. compiler). Kompajleri pra, bën "përkthimin" e shprehjeve siç janë if-then në BIT-a(101010101) të cilat i kupton kompjutori.

Sot, egziston një numër i konsiderueshëm i gjuhëve programore. Ndër gjuhët më të njohura janë: C, C++, Java, Pascal, Delphi etj...

Baza e të dhënave
Bazat e të dhënave informatike janë programe të cilat shërbejnë për të mbajtur, ruajtur dhe përdorur lehtësisht të dhëna dhe dokumente të ndryshme. Bazat e të dhënave janë të strukturuara në formën e një matrice ku kolonat përmbajnë tipin elementeve përbërëse të informacionit kurse rreshtat përmbajnë vetë informacionet.

Për shembull:

Nr | Emri | Mbiemri | Mosha | Vendlindja

1. | Agron | Bardhi | 27    | Shkodër 2. | Ilir | Bardhi  | 32    | Tiranë

etj.

Për të futur dhe konsultuar të dhënat, bazat e të dhënave përdorin një gjuhë që quhet SQL. Bazat e të dhënave janë të shumta, mund të përmendim këtu Mysql, Oracle, Pgsql etj.

Shiko edhe këtë

 * Fjalori i termeve të përdorura në informatikë
 * Fjalori i internetit - ketu mund te shikoni dhe shkuani terme rreth internetit
 * Lojra vizuale - ketu mund te shikoni dhe shkruani tituj te lojrave
 * Programe per PC - ketu mund te shikoni dhe shkruani tituj te programeve elektronike