Πτολεμαΐδα

Η Πτολεμαΐδα (καθ. Πτολεμαΐς), πρώην Καϊλάρια (τα), είναι πόλη στη βόρεια Ελλάδα, στο Διοικητικό Διαμέρισμα της Δυτικής Μακεδονίας, ανήκει στο νομό Κοζάνης, και είναι πρωτεύουσα της επαρχίας Εορδαίας. Απέχει περίπου 28 χιλιόμετρα από την Κοζάνη, πρωτεύουσα του νομού, και είναι η δεύτερη σε πληθυσμό πόλη του.

Από τη Δεκαετία 1960, η εθνική οδός GR- 3/E65 παρακάμπτει την πόλη στην ανατολή. Χαρακτηρίζεται ως το ενεργειακό κέντρο της Ελλάδος, για αυτό και πολλές φορές αποκαλείται στην κοθομιλουμένη ως η "Πρίζα της Ελλάδος".

Η περιοχή της Εορδαίας μαζί με την υπόλοιπη Άνω Μακεδονία της αρχαιότητας, ή τη σημερινή Δυτ. Μακεδονία, η οποία καταλαμβάνει τη Β.Δ γωνία του Ελληνικού κράτους, αποτελεί την πανάρχαια κοιτίδα του Αρχαίου Μακεδονικού Ελληνισμού.

Ονομασία - Ετυμολογία
Η ονομασία της πόλης προέκυψε από τον Πτολεμαίο, στρατηγό του Μεγάλου Αλεξάνδρου, όπου αργότερα αναγορεύτηκε Βασιλιάς της Αιγύπτου με το όνομα Πτολεμαίος Α΄ Σωτήρ (Λάγος). Άγαλμά του υπάρχει στην κεντρική πλατεία της πόλης.

O Πτολεμαίος ο Λάγου, υπήρξε στρατηγός, σωματοφύλακας και συμμαθητής του Μεγάλου Αλεξάνδρου καθώς και αγαπημένος μαθητής του Αριστοτέλη. Καταγόταν από την Εορδαία και προς τιμήν αυτού και της κόρης του Πτολεμαΐδας ονομάστηκε η πόλη.

Το προηγούμενο όνομα της πόλεως ήταν Καϊλάρια (τα), και αποτελούνταν από μερικά χωριά. Η ονομασία Καϊλάρ σημαίνει στα τούρκικα, Λάσπες. Η αλλαγή της ονομασίας έγινε στα πλαίσια της αποκατάστασης της Αρχαίας Μακεδονικής ιστορικής κληρονομιάς της περιοχής, μετά την ενσωμάτωση της περιοχής στο Ελληνικό Κράτος. Έτσι και καθώς ήταν ευρέως διαδεδομένο στην ευρύτερη περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας, πολλά χωριά και πόλεις πήραν τα ονόματα τους από στρατηγούς του Μεγάλου Αλεξάνδρου.

Γεωγραφική Θέση - Κλίμα και Περιβάλλον
Η πόλη της Πτολεμαΐδας είναι απλωμένη στην κοιλάδα της Εορδαίας  και περιβάλλεται από τις βουνοπλαγιές του όρους Άσκιο - Σινιάτσικο, στο νοτιοδυτικό σημείο και του όρους Βέρμιου στα βορειοανατολικά.

thumb|200px|Άσκιο - Άποψη από την κοινότητα [[Βλάστη Κοζάνης|Βλάστης]]

Βρίσκεται στο ίδιο περίπου γεωγραφικό πλάτος και Δυτικά από την Μητρόπολη της Μακεδονίας, Θεσσαλονίκη με την οποία και συνδέεται οδικά μέσω Καστανιάς - Βέρμιο 150 χλμ ( παλαιός δρόμος) μέσω της Εγνατίας οδού (νέο οδικό δίκτυο), και επίσης μέσω Έδεσσας, 140 χλμ. Πιο συγκεκριμένα είναι βόρεια της Κοζάνης σε απόσταση 28 χιλιομέτρων, ανατολικά της Καστοριάς σε απόσταση 55 χιλιομέτρων,  νότια, νοτιονατολικά της Φλώρινας σε απόσταση 54 χιλιομέτρων και νοτιοδυτικά της Έδεσσας σε απόσταση πάλι 54 χιλιομέτρων περίπου. Στους νέους στρατηγικούς σχεδιασμούς υπάρχουν σκέψεις να συντομευθεί ο δρόμος Καστοριας -Πτολεμαΐδας, μέσω δίανοιξης οδών από την Κλεισούρα.

Το έδαφος της είναι πολύ εύφορο καθώς είναι χτισμένη σε οροπέδιο σε υψόμετρο 600 μ. και έχει πλούσιο υδροφόρο ορίζοντα. Το κλίμα της χαρακτηρίζεται ως εύκρατο, εύκρατο - ηπειρωτικό. Το χειμώνα η θερμοκρασία φτάνει ακόμα και υπό του μηδενός με έντονο το φαινόμενο των βροχοπτώσεων αλλά και των χιονοπτώσεων κυρίως τους μήνες του Δεκεμβρίου αλλά και του Ιανουαρίου. Το φθινόπωρο η θερμοκρασία είναι χαμηλή με συχνές βροχοπτώσεις και έντονη συννεφιά.Την άνοιξη παρατηρείται μια αύξηση της θερμοκρασίας κυρίως προς τα τέλη του Μαϊου με μικρή συχνότητα βροχοπτώσεων. Το καλοκαίρι η θερμοκρασία μπορεί να φτάσει ακόμα και τους 38-39 βαθμούς κελσίου στα ανώτατα όρια της αλλά η πόλη της Πτολεμαΐδας παραμένει αρκετά δροσερή ακόμα και ο καλοκαίρι εν συγκρίση μέ άλλες πόλεις της Ελλάδας.

Προϊστορική Εποχή
Σύμφωνα με τους αρχαιολόγους, η περιοχή της Πτολεμαϊδας έχει κατοικηθεί από το 6000 π.χ. Κάποιες έρευνες υποστηρίζουν ότι στη Δυτική Μακεδονία κατοικούσαν πριν το 2200 π.Χ. Αιολείς και Αρκάδες και η Εορδαία ανήκε στο κράτος των αρχαίων Ορεστών –Ελμιωτών.

Σημερινές έρευνες δέχονται ότι ένα ευρύτερο σύνολο απ' τους Πρωτοέλληνες, δηλαδή Αιολείς και Αρκάδες που χαρακτηρίζονται ως αχαϊκό υπόστρωμα, κατοικούσε στη Δυτ. Μακεδονία. Έτσι ερμηνεύεται και η γλωσσική συγγένεια της αρχαίας Μακεδονικής διαλέκτου όχι μόνο με τη Μυκηναϊκή Γλώσσα, αλλά και με την Αρκαδοκυπριακή και γενικότερα με τις διαλέκτους που χαρακτηρίζονται γενικότερα ως αχαϊκές - πρωτοελληνικές. Περί το 1900 π.Χ. οι πρωτοέλληνες αυτοί άρχισαν να κατεβαίνουν στη νότια Ελλάδα. Ένα τμήμα όμως αυτών έμεινε στη Μακεδονία. Ήταν αυτοί που στα ιστορικά χρόνια ονομάζονται Μακεδόνες.

Εκτός από τις νεολιθικές αρχαιολογικές ανακαλύψεις, ένα χρυσό περιδέραιο που χρονολογείται κατά προσέγγιση  στα 4.500 π.χ, ανακαλύφθηκε  τυχαία από έναν κάτοικο στις 16 Φεβρουαρίου του 2006 στην περιοχή της Πτολεμαΐδας, στα περίχωρα της πόλης.

Ο δημοσιογράφος Κώστας Καντούρης περιγράφει το στοιχείο ως ένα "επίπεδο, και κατά προσέγγιση δακτυλοειδές προϊστορικό κρεμαστό κόσμημα που πιθανώς να είχε θρησκευτική σημασία και να είχε φορεθεί σε περιδέραιο από ένα προεξέχον μέλος  της τότε κοινωνίας.

Αρχαιότητα
thumb|200px|Αρχαίος Μακεδονικός Τάφος

Στο πέρασμα των χρόνων το κρατίδιο των Εορδών ανέπτυξε ισχυρή δύναμη, δικό του τρόπο στις τέχνες και τον πολιτισμό, αλλά επειδή δέχόταν συχνές και πολλές επιθέσεις από διάφορους επιδρομείς και εξαιτίας του ότι διατηρούσε φιλικές σχέσεις με το κράτος των Αιγών, τελικά το προσεταιρίσθηκε.
 * Μακεδονική Περίοδος 

Με την γρήγορη εξέλιξη του κράτους των Αιγών, στο οποίο βασιλείς μεταξύ των άλλων διετέλεσαν ο Φίλιππος ο Β΄ και ο Μέγας Αλέξανδρος, το κρατίδιο των Εορδών ενσωματώθηκε πλήρως στο κράτος των Αιγών, ενώ ο βασιλιάς Φίλιππος Β' και ο Μέγας Αλέξανδρος φρόντισαν να αφομοιωθεί και ολόκληρη η περιοχή Εορδαία στο κράτος των αρχαίων Μακεδόνων. Αυτό με τη σειρά του είχε ως αποτέλεσμα και την πλήρη  ενσωμάτωση και αφομοίωση των κατοίκων της αρχαίας Εορδαίας - Εορδών - στο κράτος αυτό των αρχαίων  Μακεδόνων.

Από τους έξι στρατηγούς, σωματοφύλακές του Μεγάλου Αλεξάνδρου ένας ήταν  ο Πτολεμαίος ο Λάγου καθώς και ο Αριστόνους, που κατάγοταν από την Εορδαία, όπου Εορδαία σημαίνει αγαπημένη και πάρθηκε από την αρχαία θεά Έορδα (Μητέρα Γη).


 *  Ρωμαϊκή Περίοδος

Για την περίοδο των Ρωμαϊκών χρόνων έχουμε πολλές πληροφορίες από ιστορικούς που αναφέρονται στην περιοχή της Πτολεμαϊδας και της Εορδαίας, γιατί σε αυτήν έγιναν πολλές συγκρούσεις στη διάρκεια της μακρόχρονης πάλης Μακεδόνων με τους Ρωμαίους που προσπαθούσαν να εισέλθουν στη λεκάνη της Εορδαίας και να προωθηθούν απ’ αυτή στην Ηπειρωτική Ελλάδα, αλλά και γιατί η περιοχή αποτελούσε κομβικό σημείο καθώς η Εγνατία οδός και πιο συγκεκριμένα η Αρχαία Εγνατία Οδός, που συνέδεε τη Ρώμη με τις χώρες της κυριαρχίας των Ρωμαίων στην Άπω Ανατολή, περνούσε μέσα από την πόλη. Έτσι είχαμε πολλαπλές συγκρούσεις μεταξύ Ρωμαίων και Μακεδόνων για τα κυριαρχικά συμφέροντα.

Μεσαίωνας

 * Ρωμαϊκή Περίοδος

Μάχη της Πελαγονίας.
 * Βυζαντινή Περίοδος

Νεότερη Εποχή
Μετά την Μάχη του Κοσσυφοπεδίου το 1389 και πριν την εισβολή των Τούρκων στον Ελλαδικό χώρο είχαμε τις μεγάλες καταστροφές από τους Τούρκους με μαζικό κάψιμο σπιτιών και λεηλατήσεις περιουσιών. Κατά την διάρκεια της Τουρκοκρατίας η περιοχή ονομαζόταν "Επαρχία Καϊλαρίων" και η Πτολεμαΐδα, "Καϊλάρ". Μάλιστα το πρώτο κρυφό σχολειό στην Μακεδονία λειτούργησε στην εκκλησία του Αγίου Νικολάου στην ορεινή Βλάστη. Η περιοχή έγινε γνωστή για την εθνική και ηρωική συμβολή της στο Μακεδονικό Αγώνα και για τις ιστορικές μάχες στα χωριά Κόμανος και Περδίκκας κατά τους Βαλκανικούς πολέμους του 1912-13.
 * Τουρκοκρατία


 * Απελευθέρωση

Η πόλη απελευθερώθηκε από τον τουρκικό ζυγό στις 15 Οκτωβρίου 1915 κάτι που γιορτάζεται κάθε χρόνο με μαθητική παρέλαση.

Τα χρόνια των Βαλκανικών πολέμων, στην Πτολεμαΐδα, κατά την προέλαση του Ελληνικού στρατού στις 15 Οκτώβρη του 1912, οι Τούρκοι κάτοικοι της περιοχής αντιστάθηκαν μόνοι τους για λίγο, μα αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν και στο τέλος να παραδώσουν την πόλη.

Στις 24 του ίδιου μήνα Τούρκοι κάτοικοι, με την βοήθεια ατάκτων Τούρκων στρατιώτων, αιφνιδιάζουν την 5η Ελληνική μεραρχία που υποχωρούσε από το Αμύνταιο - (Σόροβιτς) και προκάλεσαν σοβαρές απώλειες. Η 5η μεραρχία ουσιαστικά έχασε τη συνοχή της και ανασυντάχθηκε στην Κοζάνη.

Μετά την απελευθέρωση απο την Οθωμανική Αυτοκρατορία στις 15 Οκτωβρίου 1912 κατά τον Α' Βαλκανικό Πόλεμο, είχαμε την ανάπτυξη της πόλεως.

Το 1916 η επαρχία Καϊλαρίων μετονομάστηκε σε επαρχία Εορδαίας. Πριν και μετά την υπογραφή της συνθήκης της Λωζάνης μεγάλες μάζες  προσφύγων κατέφευγαν στα προσφάτως απελευθερωμένα εδάφη, από το 1919 και ίσως και λίγο πιο πριν,  και καθώς έγινε και η ανταλλαγή των πληθυσμών με την προαναφερθείσα συνθήκη, στην περιοχή εγκαταστάθηκαν πρόσφυγες από τη Θράκη, τον Πόντο και τη Μικρά Ασία γενικότερα, αντικαθιστώντας έτσι τον κυρίως τουρκογενή πληθυσμό που ζούσε πριν, τους λεγόμενους  Κόνιαρους, υπερδιπλασιάζοντας τον  πληθυσμό της πόλης και συμβιώνοντας αρμονικά με τους βλάχικους πληθυσμούς και τους υπόλοιπους γηγενείς κατοίκους της Εορδαίας.


 * Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος - Κατοχή

Λιγνίτης και Ατμοηλεκτρικά Εργοστάσια
thumb|left|200px|[[Λιγνιτωρυχεία|Λιγνιτωρυχείο]]

Μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο η πόλη της Πτολεμαΐδας έδειξε νέα σημάδια ανάκαμψης. Η ανακάλυψη του λιγνίτη, αποτέλεσε σπουδαίο ρόλο στην ανάπτυξη της πόλης και μετέτρεψε όλη τη γύρω περιοχή από γεωργο-κτηνοτροφική σε βιομηχανική.

Στην δεκαετία του 1950 ανακαλύφθηκαν τεράστιες ποσότητες λιγνίτη στο υπέδαφος και έκτοτε η ευρύτερη περιοχή  έχει γίνει το μεγαλύτερο κέντρο εξόρυξης λιγνίτη στη χώρα. Η κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Καραμανλή δημιούργησε το πρώτο ατμοηλεκτρικό εργοστάσιο το οποίο έδωσε ώθηση στην οικονομική ανάπτυξη της ευρύτερης περιοχής. Στην συνέχεια υπήρξε η δημιουργία άλλων δύο εργοστασίων και η ανάπτυξη και άλλων παρόμοιων μεγάλων μονάδων της ΔΕΗ στις περιοχές του νομού Φλωρίνης (περιοχή Αμυνταίου) το 1987 και εντός του νομού Κοζάνης (αλλά εκτός των διοικητικών ορίων της Πτολεμαΐδας) στην περιοχή Αγίου Δημητρίου.

Σήμερα (2006) λειτουργούν 5 ατμοηλεκτρικοί σταθμοί ΑΗΣ στην περιοχή, κάθε χρόνο εξορύσσονται 55 εκατομμύρια τόνοι λιγνίτη και από τις 15 θερμοηλεκτρικές μονάδες, που αποδίδουν ισχύ πάνω από 4,000 MW, παράγεται περίπου το 70% της ηλεκτρικής ισχύος της χώρας.

Κατασκευαστικές εταιρίες, τεχνικές εταιρίες, εργατικό, τεχνικό και επιστημονικό προσωπικό από όλη την Ελλάδα εγκαταστάθηκε κυρίως στην Πτολεμαΐδα η οποία έδωσε απασχόληση και εργασία σε χιλιάδες εργατικά, τεχνικά και επιστημονικά χέρια.

Όλοι οι προηγούμενοι παράγοντες έχουν καταστήσει την Πτολεμαϊδα γνωστή για τα περίφημα λιγνιτωρυχεία της, τα μεγαλύτερα στα Βαλκάνια και τους Ατμοηλεκτρικούς Σταθμούς Παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.

Δημοτικά διαμερίσματα Πτολεμαΐδας

 * Περδίκας, πληθυσμός 1858 κάτοικοι, υψόμετρο 595μ
 * Ασβεστόπετρα, πληθυσμός 740 κάτοικοι, υψόμετρο 745μ
 * Ολυμπιάδα, πληθυσμός 693 κάτοικοι, υψόμετρο 670μ
 * Πεντάβρυσος, πληθυσμός 305 κάτοικοι, υψόμετρο 598μ
 * Μαυροπηγή, πληθυσμός 649 κάτοικοι, υψόμετρο 641μ
 * Γαλάτεια, πληθυσμός 530 κάτοικοι, υψόμετρο 650μ
 * Δροσερό, πληθυσμός 327 κάτοικοι, υψόμετρο 670μ
 * Καρδιά, πληθυσμός 701 κάτοικοι, υψόμετρο 597μ
 * Κόμανος, πληθυσμός 523 κάτοικοι, υψόμετρο 660μ
 * Προάστιο, πληθυσμός 863 κάτοικοι, υψόμετρο 605μ
 * Πτελεώνας, πληθυσμός 113 κάτοικοι, υψόμετρο 780μ

Δήμος - Δημογραφία
Στις 8 Σεπτεμβρίου 1942 η Πτολεμαΐδα από κοινότητα έγινε Δήμος με 8,000 κατοίκους που η κύρια ασχολία τους ήταν η γεωργία και η κτηνοτροφία. Αξίζει να αναφέρουμε ότι η επαρχία Εορδαίας ήταν μεγάλο εμπορικό και επιχειρηματικό κέντρο πριν την Τουρκοκρατία αλλά κατά την μετέπειτα περίοδο επήλθε η παρακμή και η συρρίκνωση.

Ο σημερινός Δήμος Πτολεμαϊδας αποτελείται από την πόλη της Πτολεμαϊδας και 12 μικρές κοινότητες, καλύπτοντας έκταση 217,9 τετρ.χιλιομ. Κατά την απογραφή του 2001 ο πληθυσμός της πόλης ήταν 30.017 κάτοικοι. Ο συνολικός πληθυσμός δε, ήταν 35.539 κάτοικοι.

Αδελφοποιημένοι Δήμοι

 * Έγκωμη, Κύπρου
 * Αλεξάνδρεια, Αιγύπτου
 * Νόβισαντ, Σερβίας

Πολιτιστικές Υποδομές
Το παλαιοντολογικό, ιστορικό και λαογραφικό μουσείο της πόλης βρίσκεται στην ανατολική πλευρά της πόλης λειτουργεί από το 1997 και εκτίθενται σε αυτό τοπικές ενδυμασίες, παλιά γεωργικά εργαλεία, οικιακά σκεύη αλλά και προϊστορικά εργαλεία, οστά μαμούθ, χαυλιόδοντες από ελεφαντοειδή, απολιθώματα εντόμων, φυτών και κοχυλιών που αποδεικνύουν ότι η περιοχή ήταν κάποτε καλυμμένη από θάλασσα.Οι ηλικίες των απολιθωμάτων είναι από ένα έως τρία εκατομμύρια χρόνια.
 * Παλαιοντολογικό, Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο

Η κατασκευή του έγινε μέσα στα πλαίσια της προσπάθειας διατηρήσεως κτιρίων και μνημείων με ιδιαίτερο κάλλος και ιστορική κληρονομιά καθώς επίσης  και της γενικότερης δόμησης μουσείων  στην Ελλάδα, ώστε να αναδειχθούν η Ιστορία τα ήθη, έθιμα και η ιδιαίτερη Λαογραφία , του κάθε τόπου στον Ελλαδικό Χώρο.

"Η προσπάθεια αυτή έγινε υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού και ξεκίνησε από την Μελίνα Μερκούρη, όταν η ίδια υπηρετούσε στο συγκεκριμένο Υπουργείο."


 * Πνευματικό Κέντρο

Στο Πνευματικό Κέντρο παρουσιάζονται όλες οι θεατρικές και μουσικές εκδηλώσεις και μέσα σ’ αυτό γίνονται διάφορα σεμινάρια και ομιλίες. Στο χώρο του πνευματικού κέντρου λειτουργεί και το Ανοικτό Λαϊκό Πανεπιστήμιο που διοργανώνει ο δήμος Πτολεμαΐδας με επισκέψεις ανθρώπων τεραστιας επιστημονικής μόρφωσης αλλά και καταξιωμένων καθηγητών από τον Ελληνικό αλλά και διεθνή χώρο. Ο πίσω χώρος του κτιρίου φιλοξενεί εκθέσεις ζωγραφικής, αγιογραφίας ή γλυπτών. H κατασκευή του ξεκινησε την δεκαετια του 1980. Βρίσκεται στη άνω πλευρά της πόλης στην λεγόμενη Άνω Πτολεμαΐδα, μέσα σε αθλητικές εγκαταστάσεις με απέραντους χώρους πρασίνου και χώρους αναψυχής οπου βρίσκεται και μια μεγάλη παιδική χαρά. Απέναντι από το πνευματικό κέντρο βρίσκεται ο Μικρασιατικός Σύλλογος.

thumb|200px|Βιβλιοθήκη
 * Δημοτική Βιβλιοθήκη

Η Δημοτική Βιβλιοθήκη στεγάζεται στο κτίριο του παλιού Δημαρχείου. Στο ισόγειο υπάρχουν τα παιδικά βιβλία ενώ στον όροφο σε μια αίθουσα λειτουργεί βιβλιοθήκη των επιστημονικών βιβλίων και οι υπόλοιπες τρεις φιλοξενούν κατά καιρούς διάφορες εκθέσεις.

Τη βιβλιοθήκη περιστοιχίζουν διάφορα δέντρα και θάμνοι καθώς και ένα μικρό συντριβάνι. Μπροστά από τη βιβλιοθήκη δε, και σε μικρότερη αποσταση των εκατό μέτρων, υπάρχει το επονομαζόμενο Παλαιό Πάρκο που είναι κατάφυτο απο πεύκα και αποτελεί σήμα κατατεθέν και σύμβολο της πόλης.

Πολιτιστικές Ομάδες στην Πτολεμαΐδα

 * Μικρασιατικός Σύλλογος Πτολεμαΐδας.
 * Θρακική Εστία "Αρχιγένης"
 * Σύλλογος Κλεισουριέων Πτολεμαϊδας «Ο Άγιος Μάρκος».
 * Ποντιακός Σύλλογος Πτολεμαϊδας
 * Διάφοροι Συλλόγοι που δραστηριοποιούνται με το θέατρο και τα εικαστικά.

Εκδηλώσεις

 * Οι εκδηλώσεις της Θρακικής Εστίας  "ΚΛΗΔΟΝΑΣ".
 * Τα «Ιώνεια» του Συλλόγου Μικρασιατών "ΙΩΝΕΙΑ".
 * Το τριήμερο καρναβάλι όλων των συλλόγων.
 * Τα Περδίκκεια.
 * Το πανηγύρι του Αη Γιάννη.

Αθλητικά Σωματεία

 * Αρίων Πτολεμαΐδος, ιστορικό σωματείο της πόλης.
 * Απόλλων Πτολεμαΐδας, σύλλογος γυναικείας καλαθοσφαίρισης που αγωνίζεται για μια δεκαετία στην Α1 Εθνική κατηγορία.
 * Εορδαϊκός
 * Ηρακλής Πτολεμαΐδας
 * Δελφίνια Πτολεμαΐδας, κολυμβητικός σύλλογος
 * Διγενής Ακρίτας Εορδαίας, Σύλλογος Χειροσφαίρισης (Χάντμπολ)

Υδραγωγείο Πτολεμαΐδας
thumb|left|200px|Υδραγωγείο

Το κτίριο  του  υδραγωγείου Πτολεμαΐδας είναι σήμερα  ένα  από τα δυο  διατηρητέα  κτίρια  της  πόλης (το δεύτερο  βρίσκεται  στην είσοδο της  πόλης  από  Κοζάνη απέναντι  από το ΚΕ.ΠΕ. -Κέντρο Περιβάλλοντος . Οι εργασίες κατασκευής του ολοκληρώθηκαν το 1928 από την τότε  υπηρεσία  "Τεχνικός  Εποικισμός  Δυτικής  Μακεδονίας".Το  υδραγωγείο  εξυπηρετούσε τις ανάγκες της  τότε κωμόπολης των Καλαϊρίων  με μια μόνο γεώτρηση και  μέχρι το 1992 χρησιμοποιείτο ως ενδιάμεσο αντλιοστάσιο. Μία  δεύτερη γεώτρηση έγινε το 1943-44 στην Αγία Σκέπη και χρησιμοποιείτο  μέχρι το 1984.

"Το τμήμα  του  υδραγωγείου  που έχει ιδιαίτερο  ενδιαφέρον είναι  το σχήμα του στο τοίχο προς τον δρόμο. Το  1927 πυρπολήθηκαν,  άγνωστο πως,  τα  γραφεία  Διευθύνσεως  Δυτ. Μακεδονίας και  καταστράφηκαν  όλα  τα αρχεία  μεταξύ  των οποίων και τα στοιχεία διαχειρήσεως των έργων γεώτρησης Πτολεμαΐδας. Μετά από πολυήμερη σκέψη ο κ. Βαμβακάς (Δ/ντής  της  Δ.Δ.Μ.) σχεδίασε στο χαρτί την ακτινωτή εικόνα που αναφέρεται στους διάφορους τομείς  έργων γενικότερα."

- Οι τομείς ήταν -


 * Μ για  τις μεταφορές,
 * Π για  τις προμήθειες,
 * Ε για  τις  εργολαβίες και
 * Η για τα  ημερομίσθια.
 * Υ στο κέντρο για την λέξη Υδραγωγείο και γύρω της οι λέξεις
 * Τεχνικός Εποικισμός Δυτικής Μακεδονίας.

Παλαιοντολογικό και Ιστορικό Μουσείο Πτολεμαΐδας
Ένα κομψοτέχνημα για την πόλη της Πτολεμαΐδας είναι το Παλαιοντολογικό και Ιστορικό Μουσείο Πτολεμαΐδας, με τεράστιους εσωτερικούς χώρους και πλούσια εκθέματα πολιτισμού, λαογραφίας, τέχνης και ιστορίας και πλήθος άλλων εκπλήξεων παρουσιάζονται στο Μουσείο της πόλης. Ως εκθεσιακός χώρος, λειτούργησε για πρώτη φορά το 1997. Αρχικά οι Συλλογές του στεγάστηκαν σε ενοικιαζόμενους χώρους, κάτι που δεν ήταν η πιο ιδανική λύση. Εντούτοις ήταν η μόνη δυνατή και επιβεβλημένη. Σήμερα, από την 16η Οκτωβρίου του 2006, στεγάζεται στο νεόδμητο και σχεδιαζόμενο εξ αρχής ως μουσειακό κτίριο, επί της οδού 28ης Οκτωβρίου 1. Διαθέτει 2 ορόφους και συνολικά, 2202 τ.μ. εγγεγραμμένα σε οικόπεδο εμβαδού 2390,85 τ.μ. Στους χώρους του και πέραν των βασικών πτερύγων του, έχει προβλεφθεί η δημιουργία και λειτουργία πωλητηρίου, εργαστηρίου συντηρήσεως, αίθουσας συσκέψεων και προβολών, αίθουσας περιοδικών εκθέσεων, αναψυκτηρίου και εσωτερικού στεγασμένου αιθρίου. Στην οργάνωση του Μουσείου της Πτολεμαΐδας, ο βασικός προγραμματισμός εξ αρχής περιέλαβε την συγκρότηση Παλαιοντολογικής, Αρχαιολογικής και Λαογραφικής / Βιομηχανικής Συλλογής, ενώ από το 1998 ενέταξε και την Πτέρυγα Εικαστικών καθώς και το Ιστορικό Τμήμα. Σήμερα σε πρώτη φάση, λειτουργεί μια πρώτη μορφή παρουσιάσεως των Παλαιοντολογικών και Αρχαιολογικών ευρημάτων, της Δημοτικής Πινακοθήκης καθώς και το Τμήμα του Ιστορικού Αρχείου.

Λεπτομέρειες
Η Πτολεμαΐδα  διαθέτει 12 Δημοτικά σχολεία, 5 Γυμνάσια, 3 Ενιαία Λύκεια, 3 Τεχνικά Λύκεια, 1 Δημοτικό Ωδείο και ένα άλλο καινούριο που ήδη ανεγέρθηκε, 1 Μουσικό Γυμνάσιο καθώς και αρκετές πλατείες, πάρκα και παιδικές χαρές με τεράστιους χώρους αναψυχής. Η πόλη έχει ακόμα πολλές καφετέριες-bar, εστιατόρια, κινηματογράφο, πολύκεντρο , δημοτική βιβλιοθήκη, εμπορικά κέντρα, μουσείο , κλειστό γυμναστήριο 1.500 θέσεων και νεόκτιστο κλειστό κολυμβητήριο 2.000 θέσεων, γήπεδο ρίψεων , υπερσύγχρονη αίθουσα πάλης καθώς επίσης και ένα ολοκαίνουριο γήπεδο στίβου-ποδοσφαίρου 2.100 θέσεων ,καθώς επίσης και το Δημοτικό στάδιο της Πτολεμαΐδας περίπου 4.000 θέσεων. Επίσης η πόλη της Πτολεμαΐδας φημίζεται για την σύγχρονη ρυμοτομία και τους άνετους δρόμους από την καλύτερη στην Μακεδονία αλλά και σε ολόκληρη την Ελλάδα, επίσης στην πόλη της Πτολεμαΐδας κυριαρχεί ένας οργασμός ανοικοδόμησης με τεράστιες σύγχρονες πολυκατοικίες που συνδυάζει την αντίθεση της καινούριας πόλης με τα μοντέρνα χαρακτηριστικά με την άλλη όψη της πόλης των μονοκατοικιών και των παλιών κτισμάτων. Τέλος η Πτολεμαΐδα χαρακτηρίζεται μια από τις πιο γρήγορα αναπτυσσόμενες πόλεις της Ελλάδος με τεράστια ανάπτυξη σε όλους τους τομείς που με το πέρασμα των χρόνων γίνεται όλο και μεγαλύτερη η αναπτυξιακή της πορεία.

Από τις παλαιότερες εκκλησίες της Πτολεμαΐδας είναι : η Αγία Τριάδα, που είναι και ο Μητροπολιτικός ναός της πόλης, ο Άγιος Ιωάννης, ο Άγιος Στέφανος και η Αγία Σκέπη.
 * Εκκλησίες

Ο Σιδηροδρομικός Σταθμός, χτισμένος το 1953, έχει μείνει αναλλοίωτος.
 * Σιδηροδρομικός Σταθμός

Υποδομές
thumb|200px||Το Δημαρχείο της πόλης
 * Δημαρχείο

Το κτίριο του Δημαρχείου κατασκευάστηκε από το στρατό και προοριζόταν για Λέσχη Αξιωματικών. Όταν όμως η ιδέα εγκαταλείφθηκε, μετατράπηκε σε Δημαρχείο. Βρίσκεται στην είσοδο της πόλης πάνω στην εθνική οδό και ακριβώς απέναντι από το Δημοτικό Στάδιο Πτολεμαΐδας.

Στεγάζει διάφορες υπηρεσίες του Δήμου, η Τεχνική Υπηρεσία στεγάζεται στο χώρο του πρώην Στρατοπέδου Μηχανικού στον δρόμο προς το Δ.Δ Ασβεστόπετρας.

Κατά καιρούς έχει χρησιμοποιηθεί ως χώρος διεξαγωγής εξετάσεων για ερασιτεχνική άδεια οδηγήσεως.

Εντός του 2010 ανεμένεται και η ολοκλήρωση του Διοικητηρίου της Πτολεμαΐδας, στο χώρο του αγροκηπίου δίπλα στο πάρκο έκτακτων αναγκών, το οποίο προορίζεται να στεγάσει τις υπηρεσίες της Νομαρχίας στην Πτολεμαΐδα. Το ήδη ανεγερθέν διοικήτηριο της Πτολεμαΐδας είναι ένα τριώροφο κτίσμα του οποίου το εμβαδόν φτάνει τα 1.825.84 τ.μ με υπόγειο (817 τ.μ) στον οποίο θα εξασφαλιστούν φεγγίτες για τον τέλειο φωτισμό γιατί θα βρίσκεται και αίθουσα εκδηλώσεων. Θα υπάρχει χώρος για στάθμευση οχημάτων 145 θέσεων και οι ημιυπαίθριοι χώροι ανέρχονται σε 185.17 τ.μ. Το Διοικητήριο έχει 2 εισόδους, την κύρια είσοδο που βρίσκεται νότια του λαογραφικού μουσείου Πτολεμαΐδας και την είσοδο που βρίσκεται στην αρχή της οδού Δημοκρατίας, δίπλα στο αντλιοστάσιο της Τηλεθέρμανσης.
 * Διοικητήριο

Η Τηλεθέρμανση Πτολεμαΐδας προσφέρει θέρμανση στην πόλη με ζεστό νερό από την καύση του λιγνίτη.
 * Τηλεθέρμανση

Σκοπός του Κέντρου Περιβάλλοντος είναι η βελτίωση της ποιότητας του περιβάλλοντος στο Νομό Κοζάνης, μέσα από την παρακολούθηση των παραμέτρων ποιότητας του περιβάλλοντος, τη διενέργεια ελέγχων, την εκπόνηση μελετών και ερευνητικών προγραμμάτων, τη διεξαγωγή εκπαιδευτικών προγραμμάτων και τη διάδοση πληροφοριών.
 * Κέντρο Περιβάλλοντος - ΚΕ.ΠΕ

Ο βιολογικός καθαρισμός Πτολεμαΐδας λειτουργεί από τον Αύγουστο του 1994 με αποτελέσματα εντυπωσιακά αφού από την άνοιξη του 1995 ο ποταμός Σουλού από νεκρό ποτάμι μεταβλήθηκε σε ένα ποτάμι όπου υπάρχουν πλέον υδρόβιοι οργανισμοί και προοπτικές για την ανάπτυξη χλωρίδας και πανίδας.
 * Βιολογικός Καθαρισμός

Δημοτική Αστυνομία
Από τις 30 Οκτωβρίου 2006 άρχισε να λειτουργεί για πρώτη φορά σχολή Δημοτικής Αστυνομίας στην πόλη της Πτολεμαΐδας. Οι εκπαιδευόμενοι είναι 212 και οι εκπαιδευτές μαζί με το υποστηρικτικό προσωπικό 54. Η διάρκεια θητείας που είναι 8 μήνες περιλαμβάνει θεωρητική αλλά και πρακτική άσκηση.

Εκκλησίες

 * Ιερός ναός Αγίας Σκέπης
 * Ιερός ναός Αγίου Ιωάννη
 * Ιερός ναός Αγίας Τριάδας
 * Ιερός ναός Μεταμορφώσεως του Σωτήρας
 * Ιερός ναός Αγίου Στεφάνου
 * Ιερός ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου
 * Ιερός ναός Αγίου Ραφαήλ
 * Ιερός ναός Νεομαρτύρων

Τ.Ε.Ι ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ
Από το Ακαδημαϊκό έτος 2009-2010 θα λειτουργήσει στην πόλη της Πτολεμαΐδας το τμήμα της Μαιευτικής. Οι φοιτητές του Τ.Ε.Ι της μαιευτικής, θα μπορούν να συνεργάζονται με το άριστης ποιότητας νοσοκομείο Μποδοσάκειο Πτολεμαΐδας, μέσω πρακτικής εξάσκησης.Το τμήμα της Μαιευτικής θα στεγασθεί στο σύγχρονο και νεόκτιστο κτίριο του 2ο ΕΠΑΛ της Πτολεμαΐδας το οποίο έχει μετατραπεί σε ένα πραγματικό στολίδι για την πόλη. Είναι τριώροφο με υπέροχους, ολοκαίνουριους και μεγάλους εσωτερικά διαμορφωμένους χώρους και μια ευρεία σε χωρητικότητα έκταση στο προαύλιο. Το Τ.Ε.Ι της Μαιευτικής βρίσκεται εντός της πόλεως της Πτολεμαΐδας σε οικοδομικό τετράγωνο στο οποίο δεν παρατηρείται μεγάλος βαθμός όχλησης (σχεδόν μηδαμινός) και η κυκλοφορία προς αυτό μπορεί να γίνει πολύ εύκολα αφού βρίσκεται κοντά ακόμα και από το κέντρο της πόλης. Οι φοιτητές του Τ.Ε.Ι Μαιευτικής στην Πτολεμαΐδα θα είναι 61 στον αριθμό στο πρώτο εξάμηνο και 120 στο δεύτερο εξάμηνο και σε μια τετραετία ο αριθμός θα φτάσει ακόμα και στους 1000 φοιτητές. Προϊστάμενος του τμήματος θα είναι ο Σεραφείμ Σαββίδης.

Εξωτερικές συνδέσεις

 * Επίσημη ιστοσελίδα του δήμου Πτολεμαΐδας
 * Ο Καιρός στην Πτολεμαΐδα
 * http://2gym-ptolem.koz.sch.gr/library/ptolemaida.html
 * http://hellas.teipir.gr/Thesis/Eordaia/greek/Ptolemaida.htm
 * Ανθρωπολογικό Λαογραφικό Μουσείο Πτολεμαΐδας

Κατηγορία:Νομός Κοζάνης Πτολεμαΐδα Κατηγορία:Ιστορική γεωγραφία Κατηγορία:Μακεδονία

Ptolemaida Кайляри Ptolemaida Ptolemaida Ptolemaida Ptolemaida Птолемаида Ptolemaida Ptolemaida Ptolemais Ptolemaidha Ptolemaida Ptolemaida Kayılar Птолемаїда