Komuna e Prizrenit

Prizreni (vendasit edhe Theranda) është qytet në jug të Kosovës.

Pak histori
Të dhënat arkeologjike lënë të kuptojnë, se ky territor ishte i banuare që nga antika, kur njihej me emrin Theranda e në këtë trevë banonte një popullsi Dardane. Gjatë shek XI ishte qendër e rëndësishme qytetare, më 1019 Prizreni ishte seli e ipeshkevis të perandorisë Bizantine. Gjatë shek XII-XIV u vendosën në këto treva pjesëtarët e popullsisë sllave. Në kohën e sundimit të mbretërve Dushan dhe Urosh, Prizreni qe herë pas here selia e mbretërive të tyre.

Gjeografia
Prizreni eshte qyteti me jugor i Kosoves, vetem 18 km nga kufiri shqiptaro-shqiptar ne Vermice-Morin. I rrethuar nga male te larta (Sharri, Pashtriku, Koretniku), por i lagur nga ujerat e dy lumenjeve (Drini i Bardhe dhe Lumbardhi) rajoni i Prizrenit dallohet per nje klime me te bute, ne krahasim me pjeset tjera te Kosoves. Ka lartesi mbidetare prej rreth 400 m.

Ekonomia

 * Bujqësia
 * Agrobiznesi
 * Prodhimi i Verës
 * Shoqatat Afarsite

Demografia
...

Kultura
Shiko dhe Objektet fetare në Prizren

Prizreni nder shekuj njihet si qytet i kultures dhe i tradites. Qysh ne shek.XV-XVI, Prizreni filloi te kultivoje vlera origjinale.Ne kete kohe u hap biblioteka e pare ne Kosove (nga Suzi Qelebia). Si nje qytet me laramani kulturash, ishte qender jo vetem e kultures shqipetare, por edhe te popujve tjere qe jetonin ne kete rajon. Punimet artizanale te zejtareve prizrenas jane te njohura edhe sot per vlerat e tyre te larta. Arkitektura orientale e ben sot Prizrenin qytetin me te bukur dhe me te vizituar ne Kosove. Pjesa e vjeter e qytetit ende eshte ne stilin e shekujve te kaluar, ndersa Kalaja antike i rri mbi koke, duke ja rritur bukurine gjithe ketij peisazhi. Qysh pas Lidhjes Shqiptare te Prizrenit, e sidomos gjate shek.XX Prizreni u be qender kulturore e gjithe rajonit te Kosoves. Shkollat e para te pergjitheshme, por edhe ato te profilizuara u hapen ne Prizren. Shoqerite kulturore, sic eshte SHKA "Agimi" e mbajten te gjalle vazhdimisht jeten kulturore te qytetit. Kete primat kulturor e forconte edhe roli i kryeqytetit te Kosoves, qe Prizreni e kishte deri ne vitin 1947.

Edhe gjate kohes se okupimit (1990-1999) kultura prizrenase mbijetoi, megjithese me veshtiresi te shumta. Festivali i kenges se vjeter qytetare "Zambaku i Prizrenit" per cdo vit mbledh kengetar nga te gjitha trojet shqiptare. "DOKUFest" eshte nje festival nderkombetar i filmit dokumentar, i cili viteve te fundit ka fituar reputacion te madh edhe jashte Kosoves. Pas luftes shume aktivitete u ringjallen, por megjithate ne krahasim me te kaluaren, qyteti i Prizrenit eshte perfshire ne "semundjen mbarekosovare" ku kultures po i kushtohet shume pak kujdes.

Politika
Prizreni ka te zhvilluar strukturen politike sikurse pjesa tjeter e Kosoves. Partite me te medha shqiptare te Kosoves jane te perfaqesuara ne Kuvendin Komunal, ku perqindjen me te madhe e ka LDK, para PDK-se dhe AAK-se. Por politika prizrenase ka nje karakteristike tjeter: ne kete qytet jane te bazuara dy partite me te medha te minoriteteve jo-serbe ne Kosove, atij turk dhe boshnjak, te cilat ne KK te Prizrenit jane te perfaqesuara ne perqindje me te larte sesa ne nivelin qendror.

Të tjera
* Telekomunikacioni Prizreni eshte ure lidhese ne mes te Kosoves dhe Shqiperise, si per fushen e Kosoves ashtu edhe per Rrafshin e Dukagjinit.
 * Transporti

* Ushtria Gjate luftes se fundit ne Kosove, edhe rajoni i Prizrenit ka qene i perfshire nga luftimet. Shume njesi te UÇK-se kane operuar ne kete zone e cila eshte quajtur "Zona Operative e Pashtrikut".

* Pushime Prizreni eshte rajoni me turistik ne Kosove, si brendia e qytetit, ashtu edhe rrethinat e tij. Stili i vjeter i ndertimit dhe ruajtja e ketyre vlerave i japin pushuesit shume atraksione qe pak vende tjera ne Kosove mund ti ofrojne. Gjithashtu, afersia me malin e Sharrit (Prevalla dhe Brezovica) por edhe komplekset te restoranteve dhe hoteleve ne Vermice, e bejne Prizrenin qytetetin me te populluar ne Kosove, sidomos gjate festave.

T.H.

Shiko dhe këtu
Prit ose shkruaj

Lidhje të jashtme

 * Statistical Office of Kosovo (SOK) - Enti i Statistikës së Kosovës (ESK)
 * Organizata Internacionale e emigrimit
 * Faqe Prizrenase


 * www.albaner.nu - Pamje nga Prizreni

Prizren Prizren Prizren Prizrenas Prizren Prizren