Republika Çeke

DUA TË JU NDIHMOJ, POR NUK DI SI TA BËJ.

HIMNI KOMBËTAR ÇEK S'ËSHTË "KDE JE DOMOV MUJ", POR "KDE DOMOV MUJ" (Kde domov můj). JU LUTEM TA SHIKONI FAQEN NË ÇEKISHT.

Republika Çeke është një shtet në Evropën Qëndrore. Ajo ndan kufinjtë me Poloninë në veri, me Austrinë në jug, me Sllovakinë në lindje dhe me Gjermaninë në perëndim.

Historia
Viset e Çekisë, në bazë të të dhënave arkeologjike çeke, kanë qenë të banuara që nga parahistoria. Që në nga Shekulli III, fise kelte kanë migruar në këtë pjesë. Ndër fiset e para kanë qenë Boi (fis keltë) dhe më vonë fisi gjermanë i markomanëve dhe fisi Quadi. Gjatë kohës së dyndjeve të mëdha të fiseve gjermane, nga pjesa qendrore e Evropës janë larguar në anë tjera shumë fise, po ashtu edhe nga viset e Çekisë. Gjatë kohës së këtyre dyndje vëren edhe elementet e para të fiseve sllave të ardhur nga Deti i Zi dhe regjioni i Karpateve. Lëvizje kjo që është vërejtur edhe nga shumë fise tjera sllave që vinin na Siberia dhe Evropa lindore (hunët, avarët, bullgarët, magjarët etj.). Fiset gjermane që jetonin më parë në viset Çeke u shpërngulen në viset jugore, shumica e tyre në Austrinë e sotshme.

Gjatë shekullit VII, murgu françeskanë, Samo i ndihmonte sllavët që të i luftonin avarët. Nga kjo ndihme e tij u krijua edhe shteti i parë sllav i njohur në Evropën qendrore. Mbretëria e Moravës ishte vazhdimësia e këtij shteti sllav në shekullin VIII.

Shteti Çek pas disa konflikteve në vitet e vona të shekullit IX-të u bashkua nga "Přemyslids". Mbretëria e Bohemisë ishte një fuqi vendore, mirëpo konfliktet fetare të ngjashme si ato të shekullit XV dhe të shekullit XVII nuk e linin të ngrihej në një fuqi më të madhe. Kështu bie nën ndikimin e Habsburëve dhe më vonë bëhet pjesë e Perandorisë së Austro Hungarisë.

Me fillimin e Luftës së I-rë Botërore dhe shpërbërjen e Perandorisë Austro-Hungareze, Çekia dhe shteti fqinjë i saj Sllovakia thirren shtetin e tyre të përbashkët, Çekosllovakinë në vitin 1918. Vendi i ri sovran në përbërjen e popullsisë së saj kishte një numër të madh banorësh gjermanë të cilët do të ndihmojnë aneksimin nga gjermania fashiste të Çekosllovakisë në vitin 1938 me marrëveshjen e Mynhenit(München). Gjatë kësaj kohe në Çeki u vendos një qeveri që përcillte interesat e gjermanëve, ndërsa Sllovakisë ju dha një autonomi e gjerë.

Pas Luftës së II-të Botërore, Çekosllovakia e rimëkëmbur bie nën ndikimin sovjetik (BRSS). Për shtypjen e kryengritjes ndaj këtij vendimi të fuqive botërore, marrshojnë pakti i Varshavës në Çekosllovaki. Në vitin 1989 Çekosllovakinë e përfshin "lëvizja paqësore demokratike" dhe më 1 janar 1993 deri ndarja e Çekosllovakisë në dy Republika sovrane, Çeki dhe Sllovaki. Në vitin 1999, Republika Çeke i bashkëngjitet paktit veriorë (NATO) dhe në vitin 2004 anëtarësohet në bashkimin Evropianë (BE).

Politika

 * Artikulli kryesor Sistemi shtetror

Njësit administrative

 * Artikulli kryesor Njësitë administrative

Republika Çeke ndahet në 14 njësi administrative të llojit regjion (org.:kraje, njëjës - kraj) dhe kryeqytetit (hlavní město) Praga (Praha). Këto njësi administrative ndahen më tutje në 77 njësi të nivelit të komunave (org.:okresy, njëjës okres)..

Gjeografia
Sipërfaqja e përgjithshme e Çekisë është 78,866 km2, shtrihet rreth koordinatave gjeografike 49 45 V, 15 30 L dhe 77,276 km2 të kësaj sipërfaqeje janë tokë ndërsa 1,590 km2 ujë.

Klima e Çekisë është kontinentale e ndryshueshme me verë të freskët gjerë të ftoftë dhe dimër të ftohtë.

Relievi i çekisë n Bohemi është shkëmborë i rrethuar nga malet e ulëta dhe rrafshnaltat ndërsa Moravia në jug merret si vend shkëmborë. Pika më e ultë gjendet nën brigjet e lumit Elbe (115m) dhe ajo më e lara në lartësi mbidetare prej 1,602 metrave në vendin e quajtur Snezka.

Të tjera

 * Telekomunikacioni
 * Transporti
 * Ushtria
 * Pushime

Lidhje të jashtme

 * Qeveria	: Government website,
 * Kryetari	: Presidential website (anglisht)
 * Parlamenti	: Chamber of Deputies website (anglisht)
 * Ministria	:
 * Senate website (anglisht)


 * Prague Post (gazete)
 * Prague TV
 * Radio Prague
 * Czech.cz -
 * CzechTourism

Tsjeggië Tschechien ቼክ ሪፑብሊክ Republica Checa Cecland تشيك ܬܫܝܟ República Checa Çex Respublikası Tschechei Čekėjė Чэхія Чэхія Чехия চেক প্রজাতন্ত্র ཅེ་ཁེ চেক প্রজাতন্ত্র Republik Tchek Češka republika República Txeca Чехия Republikang Czech Cechia crh:Çehiya Česko Czeskô Repùblika Чешьско Чех Республики Gweriniaeth Tsiec Tjekkiet Tschechien Çekıstan Česka ޗެކް ޖުމްހޫރިއްޔާ ཅེཀ་རི་པབ་ལིཀ་ Τσεχία Czech Republic Ĉeĥio República Checa Tšehhi Txekiar Errepublika fa:جمهوری چک Tšekki Tsehhi Vabariik Kekkia République tchèque Rèpublica tch·èca Republiche Ceche Tsjechje Poblacht na Seice An t-Seic Chequia - Česko Cheko Yn Phobblaght Çheck Ka Repupalika 'o Tieka צ'כיה चेक गणराज्य Češka hsb:Čěska republika Repiblik tchèk Csehország Չեխիա Republica Chec Ceko Republica Tchec Chekia Tékkland Repubblica Ceca チェコ Céko ჩეხეთი Чехия Tjekkia ಜೆಕ್ ಗಣರಾಜ್ಯ 체코 चेक रिपब्लिक Tshäshäij Çekiya Чехия Pow Chek Res publica Bohemica Tschechesch Republik Tsjechië Repubbrica Ceca Čekija Čehija Чешка ചെക്ക്‌ റിപ്പബ്ലിക്ക്‌ चेक प्रजासत्ताक Republik Czech Repubblika Ċeka Republik Czechia Checatl Tlācatlahtohcāyōtl Tschechien Tsjechie चेक गणतन्त्र Tsjechië Tsjekkia Tsjekkia nov:Chekia Républyique Tchèque Republica Chèca Чехи Czech Republic Czechy Repùblica Ceca چېک جمهوريت República Checa Chiksuyu Chexiya Cehia Cehia Чехия चेक रिपब्लिक Ripùbblica Ceca Czech Republic Čeahkka Češka Republika Czech Republic Česko Češka Чешка Република Tjeckien Ucheki szl:Rypublika Česko செக் குடியரசு Repúblika Xeka Чехия สาธารณรัฐเช็ก Czechia Çek Cumhuriyeti Чехия چېخ جۇمھۇرىيەتى Чехія چیک جمہوریہ Chexiya Republica Ceca Cộng hòa Séc Tsyegän Republika Czeka Réewum Cek wuu:采克 טשעכיי 捷克 捷克 Česko 捷克