Portugalia

Republika Portugeze apo Portugalia (Portugalisht: República Portuguesa) është shtet i ndodhur në pjesën jug-perëndimore të Evropës, me dalje në Oqeanin Atlantik. Kufirin tokësor i vendit më të njohur gjatë shekullit XV, përshkruhet nga i vetmi shtet fqinjë, Spanja. Në përbërje të shtetit Portugezë hyjnë edhe disa ishuj në Oqeanin Atlantik, si: ishujt e Açores dhe Madajra.

Vendi në të cilën është krijuar kjo republikë, ka pasur një lulëzim konstant po thuaj gjatë 3100 viteve të dominimit të perandorive dhe kulturave të ndryshme që nga iberianët, tartesonët, keltët, fenikasit, kartagjenasit, grekët, romakët, fiset gjermane dhe murishtë. Të gjitha kulturat e këtyre perandorive, mbretërive e popujve të njohur, kanë lënë gjurmë në këtë vend.

Vetë emri i Republikës "Portugali" duket se vjen nga vendi i lashtë sipas emrit romak "Portus Cale", që mendohet të jetë një fjalë e kombinuar latino-greke me kuptimin "Porti i bukur" apo ndonjë kombinacion i fjalëve të popujve të tjerë që kanë lënë gjurmë në bërthamën e perandorisë më të njohur në shekullin e XV dhe të XVI, që shtrihej nga Brazili deri te India.

Politika
Pas kushtetutës së 10 prillit 1976 e cila ishte në fuqi që nga 25 prilli i po ati viti, Portugalia ishte republikë demokratike e cila kuptohet si kalim pa klasa në socializëm. Sipas kushtetutës me tendenca socialiste, për dëmshpërblime të tokave të pronarëve të mëdhenj, kushtetuta mund të ndryshohej më së shpejti në tetor të 1980-ës dhe pastaj çdo 5 vite në raste të veçanta. Kryepari i shtetit, sipas kësaj kushtetute është presidenti i republikës, i zgjedhur me mandat 5 vjeçar. Në të njëjtën kohë kryepari është edhe president i këshillit revolucionar 20 anëtarësh që janë këshilltarë të organit kontrollues të zbatimit të kushtetutës dhe janë ligj vënës për çështje ushtarake. Përndryshe ligj vënia ishte në duar të kuvendit të Republikës ("Assembleia da Republica") i përbërë nga 263 delegatë me mandat 4-vjeçar. Republika udhëhiqet nga një kryeministër i zgjedhur nga presidenti si dhe nga ministrat dhe sekretarët e shtetit.

Njësitë administrative

 * Artikulli kryesor : Njësitë administrative në Portugali

Portugalia ka një strukturë të komplikuar të ndarjes administrative. Baza e kësaj strukture janë 308 komunat (portugalisht concelhos dhe njëjës concelho), të cilat ndahen në 4,000 bashkësi lokale (portugalisht freguesias, dhe njëjës - freguesia). Të gjitha këto përmblidhen në nivele më të larta, disa në rrethe administrative e disa në bashkësi të tjera të ndara sipas interesave p.sh.m. në komuna turistike të quajtura ndryshe edhe zona turistike), Përveç kësaj ka edhe bashkësi të krijuara sipas interesit historik si: Alentejo, Algarve, Beira, Douro Litoral, Estremadura, Minho, Ribatejo, dhe Trás-os-Montes.

Gjeografia

 * Artikulli kryesorë : Gjeografia e shtetit

Sipërfaqja e përgjithshme e Portugalisë së bashku me ujdhesat është 92,391 km2, shtrihet rreth koordinatave gjeografike 39 30 V, 8 00 L dhe 91,951 km 2 të kësaj sipërfaqeje janë tokë ndërsa 440 km 2 ujë.

Vija bregdetare e Portugalisë është 1,793 km e gjatë ndërsa kufiri tokësorë 1,214 km i gjatë.

Klima e Portugalisë është oqeanike e ndryshueshme, e ftohtë dhe me reshje në veri ndërsa në jug e ngrohtë.

Pjesa më e madhe e relievit të Portugalisë është terren malorë në veri të lumit Tagus dhe terren i vrazhdë në jug. Pika më e ultë e relievit gjendet përgjatë bregdetit të oqeanit Atlantik dhe ajo më e larta në lartësi mbidetare prej 2,351 metrave në vendin e quajtur "Pika e vjetër" (por.:Ponta do Pico) në Azores.

Ekonomia
Ekonomia e shtetit

Demografia
Popullsia e Portugalisë është në një përqindje të madhe homogjene si nga gjuha dhe religjioni. Për nga përbërja etnike e popullsisë, ajo është një kombinim i popullsive para Romake, Iberianët dhe Keltëve të cilët dominonin në këto troje në kohën e Romës antike.

Kultura
Kultura e shtetit

Të tjera

 * Telekomunikacioni
 * Transporti
 * Ushtria
 * Pushime

Lidhje të jashtme

 * Qeveria :Portal do Governo
 * Kryetari :Presidência da República
 * Parlamenti:Assembleia da República
 * Ministria e Turizmit:Visit Portugal
 * Ministria e Arsimit:Ministry for Science and Higher Education of Portugal


 * Mirë se vini në Portugali
 * IPPAR - Monumentet e Portugalisë
 * ICN
 * Tapada de Mafra - Natyra
 * Portugalia - Pamje nga Portugalia
 * 25th of April 1974 - Dokumete të Revulucionit
 * Shtypi Portugezë
 * Sex Trade & AIDS in Portugal - Report
 * Colonial Voyage Historia e kolonializimit portugezë
 * Folclore de Portugal - Folklori portugezë
 * Portuguese Stick Combat - Martial Art
 * Institutions - Amëz për adresa të shkollve, laboreve etj.
 * FCT - Portuguese Science Funding Agency
 * Centro de Astrofísica - qendra e Astroizikës, Universitet i Oporto.
 * Science Academy - Akademia Shkencave - Lisbon

Portugal Portugal ፖርቱጋል Portugal البرتغال ܦܘܪܛܘܓܠ Portugal Portuqaliya Portugal Puortogalėjė Партугалія Партуґалія Португалия পর্তুগাল ཕུ་ཐོ་ཡ পর্তুগাল Portugal Portugal Portugal cbk-zam:Portugal Португали Portugal Portugallu crh:Portugaliya Portugalsko Pòrtugalskô Португали Portiwgal Portugal Portugal Portekiz Portugalska ޕޯޗުގަލް པོར་ཅུ་གལ་ Πορτογαλία Portugal Portugalio Portugal Portugal Portugal Purtugal fa:پرتغال Portugali Portugal Portugal Portugal Portugal Portugal Portegal An Phortaingéil A' Phortagail Portugal Poytuga 𐍀𐌰𐌿𐍂𐍄𐌿𐌲𐌰𐌻𐌾𐌰 Yn Phortiugal Phù-thò-â Potugala פורטוגל पुर्तगाल Portugal hsb:Portugalska Pòtigal Portugália Պորտուգալիա Portugal Portugal Portugal Portugal Portugal Portúgal Portogallo ポルトガル potygu'e Portugal პორტუგალია Portugali ಪೋರ್ಚುಗಲ್ 포르투갈 पुर्तगाल Portûgal Portyngal Lusitania Portugal Portugal Portugal Pòrtogallo Portugal Pulutugal Portugalija Portugāle Potukara പോര്‍ച്ചുഗല്‍ पोर्तुगाल Portugal Portugall Portocallān Purtuallo Portugal Portugal पोर्चुगल Portugal Portugal Portugal nov:Portugal Portûnga Portugal Португали Portugal Portugalia Portugal پرتګال Portugal Purtugal Portugal Portugaliya Portugalia Portogallia Португалия पुर्तगाल Portugallu Portugála Portugal Portugal Portugalsko Portugalska Португал Portugal Ureno szl:Portůgalijo போர்த்துகல் Portugál Португалия ประเทศโปรตุเกส Portugal Posugol Portekiz Pōtītī Португалия Португалія پرتگال Portugaliya Portogało Bồ Đào Nha Portugän Portugal Portugal Portugaal wuu:保合多伽勒 פארטוגאל Portugal 葡萄牙 葡萄牙 Phû-tô-gâ 葡萄牙