Shpendi Sollaku

Ne shek. XVIII kimisti natyralist francez Antuan Lavuazer zbuloi se ne nje reaksion kimik masa totale e reaktanteve eshte e barabarte me masen totale te produkteve. Ky vezhgim u publikua si Parimi i Ruajtjes se Mases, i njohur tani si Ligji i Ruajtjes se Mases. Keshtu Lavuazeri hodhi poshte teorite e deriathershme.

Perfundimisht ky parim mund te formulohet keshtu: Sasia e pergjithshme e lendes ne nje sistem te mbyllur qendron konstante. Ne te vertete ky eshte nje ligj fenomenologjik dhe eshte i vlefshem(jo gjithmone)per kimine. Ne fiziken atomike dhe ate berthamore ky ligj nuk vlen me dhe zevendesohet me ligjin e ruajtejes se energjise. Nje shembull perdorimi i keij ligji eshte reaksioni i meposhtem i cili duhet barazuar, qe ka si protagoniste elemntet natrium(Na) dhe ujin, i cili perbeher nga Hidrogjeni(H) dhe oksigjeni(O):

Termi barazim tregon qe molet e reaktanteve duhet te korrespondojne me ato te produkteve; ne kete rast vihet re shume mire qe reaksioni nuk eshte i barazuar, sepse ndodhen 2 atome H nga ana e rekatanteve dhe 3 nga ana e produkteve. Ky mosbarazim mund te korigjohet nepermjet shtimit te 2 moleve uje nga ana e reaktanteve dhe i vene nje 2 perpara grupir hidroksil OH- (jon negativ):