Βοιωτοί

right|240px|thumb|Η αρχαία Βοιωτία Βοιωτοί ονομάζονταν οι κάτοικοι της αρχαίας Βοιωτίας. Η Βοιωτία συνόρευε με τους Αθηναίους στον νότο, με τους Ευβοείς στα ανατολικά και με τους Φωκείς και τους Λοκρούς στα βόρεια. Αποτελούταν από πολυάριθμες πόλεις οι οποίες συνδέθηκαν σταδιακά σε μία συμπολιτεία που ονομάστηκε Κοινό των Βοιωτών. Αν και οι Βοιωτοί συνδέθηκαν πολιτικά, διέφεραν στην καταγωγή. Στον χώρο της Βοιωτίας είχαν εγκατασταθεί τρία διαφορετικά φύλα, οι Καδμείοι, οι Μινύες και οι Βοιωτοί που έδωσαν και το όνομα τους στην περιοχή. Οι Μινύες ήταν εγκατεστημένοι κυρίως στην περιοχή του Ορχομενού και θεωρείται ότι προέρχονταν από την περιοχή της Θεσσαλίας. Από την περιοχή της Θεσσαλίας προέρχονταν και οι Βοιωτοί, οι οποίοι μιλούσαν την αιολική διάλεκτο (κατά μία άλλη άποψη οι Βοιωτοί προέρχονταν από την περιοχή του όρους Βόιο της Δυτικής Μακεδονίας ), ενώ οι Καδμείοι που εγκαταστάθηκαν στην περιοχή της Θήβας προέρχονταν από την Φοινίκη.

Ιστορία
Ο Όμηρος αναφέρει πως οι Βοιωτοί συμμετείχαν στον Τρωικό πόλεμο ενωμένοι σε ομοσπονδία. Τα πρώτα χρόνια υπήρχε μεγάλος ανταγωνισμός μεταξύ των Καδμείων και των Μινύων που οδηγούσε συχνά σε σύγκρουση τον Ορχομενό και την Θήβα. Σταδιακά στον χώρο της Βοιωτίας κυριάρχησε η Θήβα και το 550 π.Χ. περίπου, οι πόλεις της Βοιωτίας ενώθηκαν σε μία ομοσπονδία που ονομάστηκε Κοινό των Βοιωτών. Έκτοτε οι συγκρούσεις μεταξύ των Βοιωτικών πόλεων ελαττώθηκαν.

Στους Περσικούς πολέμους οι Βοιωτοί κράτησαν ουδέτερη στάση με εξαίρεση τους Θεσπιείς που συμμετείχαν στην μάχη των Θερμοπυλών στο πλευρό των υπολοίπων Ελλήνων. Στην μάχη των Πλαταιών οι Θηβαίοι πολέμησαν με τον στρατό των Περσών. Μετά τους Περσικούς πολέμους η Βοιωτία ελεγχόταν από την Αθήνα, αλλά στον Πελοποννησιακό πόλεμος οι ισχυρότεροι από τους Βοιωτούς, Θηβαίοι συμμάχησαν με την Σπάρτη. Μετά την νίκη των Σπαρτιατών στον πελοποννησιακό πόλεμο η Θήβα απέκτησε μεγάλη δύναμη και διέλυσε το Κοινό των Βοιωτών το 387 π.Χ.

Η Θήβα ήρθε σε σύγκρουση με την Σπάρτη τα επόμενα χρόνια και η νίκη των Θηβαίων στην μάχη των Λεύκτρων έκανε την Θήβα για λίγες δεκαετίες πρώτη δύναμη της Ελλάδας, μέχρι την άνοδο των Μακεδόνων. Το 335 π.Χ ο Μέγας Αλέξανδρος κατέστρεψε την Θήβα η οποία δεν ανέκαμψε ξανά. Από εκείνο το σημείο και μετά οι Βοιωτοί σταδιακά παρήκμασαν μέχρι την Ρωμαϊκή κατάκτηση το 146 π.Χ.

Οι Βοιωτικές πόλεις
Ο Όμηρος στον κατάλογο των Νεών αναφέρει συνολικά 29 Βοιωτικές πόλεις που συμμετείχαν στην Τρωική εκστρατεία. Αυτές ήταν οι: Υρίη, Αυλίδα, Σχοίνος, Σκώλος, Ετεωνός, Θεσπεία, Γραία, Μυκαλησσός, Άρμα, Ειλέσιον, Ερυθραί, Ελεών, Ύλη, Πετεών, Ωκαλέη, Μεδεών, Κώπαι, Εύτρησις, Θίσβη, Κορώνια, Αλίαρτος, Πλάταια, Γλίσας, Υποθήβαι, Ογχηστός, Άρνη, Μίδεια, Νίσα και Ανθηδών. Επίσης αναφέρει δύο πόλεις των Μινύων, τον Ορχομενό και την πόλη Ασπληδών.

Από τον Παυσανία που ξεκίνησε την περιήγησή του από την νότια Βοιωτία αναφέρονται η Θήβα και η Τευμησσός ως σημαντικές πόλεις εκείνη την εποχή, ενώ από τις Ομηρικές πόλεις Γλίσαντας, Μυκαλησσός και Άρμα συνάντησε μόνο ερείπια. Άλλες Βοιωτικές πόλεις στον νότο που αναφέρονται από τον Παυσανία ήταν η Τανάγρα, το Δήλιο (κοντά στο σημερινό Δήλεσι), η Αυλίδα και η Ανθηδώνα λίγο βορειότερα. Στα δυτικά στην περιοχή του Κιθαιρώνα ήταν χτισμένες οι Πλαταιές και οι Θεσπιές ενώ κοντά στις Πλαταιές υπήρχε η μικρή πόλη Λεύκτρα, όπου έγινε η μάχη μεταξύ των Θηβαίών και των Σπαρτατών το 362 π.Χ και οι Ερυθρές. Βορειότερα υπήρχε η Άσκρη η πατρίδα του Ησίοδου, η Θίσβη, το Ακράιφνιο, η Αλίαρτος, οι Αλαλκομενές και η Κορώνεια. Στα βόρεια της Κωπαϊδας, στα σύνορα με τις περιοχές των Λοκρών, υπήρχαν οι Βοιωτικές πόλεις Κώπες, Όλμωνες, Κύρτωνες, και Λάρυμνα. Δυτικότερα στα σύνορα σχεδόν με τους Φωκείς, βρισκόταν η Λεβάδεια με το Τροφώνιο μαντείο, η Χαιρώνεια και ο Ορχομενός.

Οι τέχνες των Βοιωτών
Η περιοχή που κατοικούσαν ήταν πλούσια σε φυσικά πλούτη. Ασχολούντο με την γεωργία, αλλά κύρια απασχόλησή τους ήταν η μεταλλουργία και βυρσοδεψία. Οι λίγες πηγές που έχουμε ανέρχονται στην μυθική εποχή και αναφέρουν, ότι τα ορεινά εδάφη της Βοιωτίας ήταν πλούσια σε ορυκτό σίδηρο, που πήρε το όνομά του από τους μυθικούς Άωνες και έδωσε το όνομα στα περίφημα όπλα τους. Σύμφωνα με την μυθολογία ο Αθάμας, γιος του βασιλιά των Μινύων είχε το παρώνυμο Χαλκός και θεωρείται ότι κατασκεύασε την πρώτη ασπίδα, γιαυτό και η ασπίδα έγινε το έμβλημα της Βοιωτίας και το συναντάμε στα αρχαία νομίσματα της Βοιωτίας. Γνωστή είναι και η ασπίδα του Αίαντα που του είχε κατασκευάσει ο Τύχιος Εκτός από την ασπίδα, γνωστό είναι και το Κράνος των Βοιωτών.

Στους μετέπειτα χρόνους η τέχνη της μεταλλουργίας όπως φαίνεται ξέπεσε, αφού δεν έχουμε άλλες αναφορές. Αντίθετα, άνθιζε η αγγειοπλαστική, αφού ο Βακχυλίδης αναφέρει ότι οι πανέμορφοι Βιωτικοί σκύφοι ήταν ξακουστοί. Επίσης την εποχή του Αριστοφάνη η Βοιωτία φημίζεται για την αγγειοπλαστικής της τέχνη, ενώ και στους μεταχριστιανικούς αιώνες συναντάμε πήλινα οικιακά  σκεύη.

Στην Θήβα θεωρείται ότι ανακαλύφτηκε το κάρο. το οποίο εννοείται μάλλον επαινετικά για την κατασκευή περίτεχνων αρμάτων μάχης, τα οποία παινεύει και ο Πίνδαρος.

Ο Τζέτζης καταγράφει ότι οι Θηβαίοι είχαν και σημαντική υφαντουργία.

Οι αρτοποιοί της Θήβας και η Τεγέας φημίζονταν για τα νόστιμα γλυκίσματα τους, καθώς και οι γιατροί και αρωματοποιοί της Χαιρώνειας για τα ιαματικά και καλλυντικά προϊόντα τους.

Οι κάτοικοι στις όχθες της λίμνης της Κωπαΐδας και του Ευρίπου ποταμού ζούσαν από την αλιεία, την σπογγαλιεία και την παραγωγή πορφύρας.

Η πολεμική τέχνη των Βοιωτών
Οι κάτοικοι της Βοιωτίας ήταν φημισμένοι για τις ασπίδες και τα κράνη τους. Ο Θουκυδίδης μας αναφέρει άλλη μια πληροφορία για την πολεμική τέχνη των Βοιωτών. Το 424 π.Χ. στην μάχη του Δηλίου χρησιμοποίησαν την φωτιά ως επιθετικό όπλο. Χρησιμοποίησαν έναν ξύλινο σωλήνα που στο ένα άκρο του ήταν ενισχυμένος με μεταλλικό στόμιο. Στο άκρο αυτό ήταν προσαρμοσμένο ένα βαρέλι με φλεγόμενη πίσσα και θειάφι. Στο άλλο άκρο ήταν τοποθετημένη μια τεράστια φυσούνα, που φύσαγε τον αέρα διαμέσου του σωλήνα και του βαρελιού και δημιουργούσε μια μεγάλη ριπή φλόγας.

Πηγές


Κατηγορία:Αρχαία Βοιωτία Κατηγορία:Αρχαία ελληνικά φύλα