Engjëll Koliqi

thumb|300px|right|Pazari i Ri sot thumb|300px|right|Qarshia e vjetër Pazari i Ri (Tregu i Ri, Jeni Pazar, Novi Pazar) është qendra e Sanxhakut Tregut të Ri, nuk dihet saktësisht se kur është themeluar, por konsiderohet se është themeluar në vitin 1456 nga Isa-beu, menjëherë pasi osmanët morën qytetin e vjetër të quajtur Ras. Kur turqit morën qytetin Ras ata ia dhanë emrin Pazar, sepse ky vendbanim ishte i njohur si vend tregtarësh. Qysh në vitin 1461 janë shënuar ardhja e tregtarëve të Venedikut. Për shkak se ky vend ishte i njohur edhe më herët si vend tregtarësh turqit pastaj e quajtën Jeni Pazar.

thumb|left|250px|Lëvizja e popullsisë gjat shek. XX Pazari i Ri është kryeqytet i Sanxhakut. Është vendosur në kryqëzimin e lumenjve Joshanicë, Rashkë dhe Dezhevë, në një lartësi mbidetare 496 m. Është i rrethuar me malet e larta të Golijes, Rogoznës dhe Rrafshnaltës së Peshterrit. Në vitin 1991 Pazari i Ri ka pas 85 500 banorë, ndërsa sot konsiderohet se i ka rreth 120 000 banorë.

Masakra e Pazarit te ri
Ndonëse Lufta e Dytë botërore mund të ishte një fat historik për mundësinë e bashkimit të Shqipërisë Etnike e të kombin shqiptar, sepse shpërbëu Jugosllavinë versajase, Varrin e popujve joserbë, aleatët nazifashist: Italia, Gjermani dhe Bullgaria e ndanë Shqipërinë Etnike në pjesë të interesit. Komitët bullgarë e grekë dhe çetnikët serbo-malazez në viset kufitare të Shqipërisë Etnike skenuan vrasje e ploja mbi individët dhe masat shqiptare. Megjithatë, Masakri i Bihorit, në Sanxhak, për nder të Bozhiçeve serbe, në natën e 5/6 janarit 1943, mbetët masakra më e madhe në Ballkan gjatë Luftës së Dytë botërore. çetnikët serbo-malazez të shoqëruar nga popat shënsavianë dhe të mbështetur në logjistikën e ushtrisë fashiste italiane, plaçkitën dhe i kallën me zjarr 82 fshatra shqiptare e boshnjake therën, pushkatuan dhe kallën në shtëpia rreth 4.600 shqiptarë e boshnjakë dhe morën me vete 251 vajzë dhe nuse të reja, për të shfryrë epshet shtazarake prej sllavi, dhe të gjitha i masakruan. Me të vranë e të therët edhe në vise të Peshterrit, të Tutinit, të Pazarit etj., numri i të masakruarëve kalonte 6.000-shin. Dhe, asnjë reagim publik i botës së krishterë!?! Por kjo nuk është e tëra ka edhe shumë analiza dhe argumenta që vertetojne spastrimet etnike të boshnjakëve të Novi Pazarit dhe rretheve me popullsi etnikisht të pastër boshnjake dikur edhe shqiptare. Lidhje e Sanxhakut me Serbinë është kujtesa për dhunën dhe gjenocidin serb ortodoks mbi Sanxhakun iliro-bosnjak mysliman, sikurse qe mbeti edhe për shumicën shqiptare qe dikur jetuan në tokat stergjyshore të Sanxhakut e Nishit.

Нови пазар (Сърбия) Novi Pazar Novi Pazar Νόβι Παζάρ Novi Pazar Novi Pazar Novi Pazar (Serbie) Novi Pazar Novi Pazar Novi Pazar (Servië) Novi Pazar Novi Pazar Novi Pazar Novi Pazar Novi Pazar Нови Пазар Novi Pazar Yenipazar, Sancak