Akrepi

Bleta e shtëpisë
Bleta e shtëpisë është një insekt që bën pjesë në grupin e invertebrateve, në klasën e Imenotteri dhe familjes së Apidi. Është me origjinë nga Afrika. Lindja e Mesme dhe nga Evropa. Është zbutur nga njeriu dhe sot jeton në shumë zona të ngrohta dhe tropikale në tërë rruzullit tokësor.

Përshkrimi fizik
Bletët jetojnë në shoqëri e cila në një zgjua mund t ketë deri në 50.000 individë. Në zgjua dallohen mbretëresha(mëmëza), meshkujt dhe punëtoret të cilat janë me numrin më të madh. Mbretëresha apo mëmëza, e cila është vetëm një, dallohet prej bletëve të tjera, sepse ka trup më të madh, bark më të gjatë dhe krahë më të shkurtër. Roli i saj është në prodhimin e vezëve, përkatësisht në shumimin e familjes. Meshkujt janë me trup më të vogël se mbretëresha. Kanë ngjyrë më të mbyllët dhe sy shumë të mëdhenj. Nuk kanë thumb. Roli i meshkujve është me fekondimin e mbretëreshës. Bletët punëtore kanë trup më të vogël me ngjyrë pak a shumë të murrme dhe të mbuluar me push. Ato bëjnë ushqimin e larvave, ajrosjen e zgjoit dhe punë të tjera. Para fillimit të dimrit bletët punëtore mbysin meshkujt që ata të mos jenë barrë për to gjatë dimrit. Gjatë verës kur bën shumë nxehtë ato rrahin krahët për të mbajtur të freskët folenë. Edhe bleta trupin e ka të ndarë në kokë, kraharor dhe bark. Kur bleta thumbon, thumbi shkëputet nga trupi me gjendrën e helmit të ngjitur dhe funksionuese. Thumbi i shkëputur lëshon një aromë që njofton dhe bletët e tjera në nxitje për sulm. Në kokë ka një palë sy të përbërë dhe tre të thjeshtë të vendosur në majë të kokës, duke formuar një trekëndësh. Në kokë po ashtu gjenden një palë antena. Në gojë gjendet gjuhëza me të cilën ajo mbledh nektarin e luleve. Nektari i mbledhur kalon në gushë ku shndrrohet në mjaltë. Me këtë mjaltë bletët mbushin hojet, por e përdorin edhe si ushqim gjatë dimrit.Dobitë që sjell bleta janë të shumta. Ato njeriut i japin mjaltin që ka vlerë të madhe ushqimore dhe dyellin. Rëndësia e bletëve është edhe në atë se ato duke fluturuar prej një lule në tjetrën, bëjnë pjalmimin e kryqëzuar të luleve, që ka rëndësi shumë të madhe për krijimin e veçorive të reja të bimeve.

Pesha

Mbretëresha  0.23g

Punëtoria         0.11g

Mashkulli       0.2g

Gjatësia

Mbretëresha 16-20 mm

Punëtoria         12-15 mm

Mashkulli      14-18 mm

Numuri i Vezëve

Gjatë gjithë jetës së saj, mbretëresha mund të bëjë rreth 1,5 milionë vezë.

Faza Larvore

Mbretëresha 17 ditë

Punëtoria        17-22 ditë

Mashkulli      22-24 ditë

Madhësia e Kolonisë

Shkon nga 40000 deri në 80000 bletë

Dieta Kryesore

Nektar dhe pjalm që kthehen në mjaltë.

Jeta Mesatare

Mbretëresha Nga 3 deri 6 vjetë

Punëtoria        5-8 javë

Mashkulli      2-3 javë

Të ushqyerit
Bleta ushqehet me nektarin dhe pjalmin e luleve. Deri në tre javë jetë punëtoret nuk dalin në kërkim të ushqimit, por merren me ndërtimin e hojeve, të kujdesn për zgjoin dhe të ruajnë atë. Çdo bletë magaziniere, ato të dedikuara në mbledhje, mbush stomakun me nektar dhe kthehet në zgjua, ku ja kalon bletës ushqyese që e punon me mandibulat, duke e nxjerrë në kontakt me ajrin për ta transformuar në mjaltë. Mjalti dhe pjalmi magazinohen në vrima të dyllta ose u jepet larvave si ushqim. Larvat e reja janë të ushqyera me një produkt me viatmina që quhet "qumësht blete", i njohur dhe me emërin papa reale, i prodhuar nga gjendrat që ndodhen në kokën e bletëve punëtore. Ky lëng, i pasur me proteina, vitamina e sheqer zëvëndësohet ditën e tretë nga mjalti dhe pjalmi, të paktën nëse larva nuk është e destinuar të bëhet mbrtëreshë.

Sjellja
Punëtoret nuk kërkojnë ushqimin pa kriter, ato gjejnë burimet e nektarit duke punuar në skuadra të organizuara. Bletët magazinuse shkëmbejnë midis tyre informazionet duke përdorur një komunikim kompleks, i bazuar në vallvzime të kryera në zgjua. Variacionet mbi modelin e vallëzimit mund të komunikojë distancën, drejtimin dhe kualitetin e burimit të nektarit që ato kanë gjetur. Kur bletët emigrojnë për të krijuar një koloni të re, rojet komunikojnë informacionet mbi burimet në të njejtën mënyrë; intesiteti i vallëzimit tregon atëhere kualitet e vendit të ri.

Shtimi
bee