Konfuci

thumb|right|Konfuci Konfuci ( nga e folmja Pin-jin Kŏng Zĭ ose Kong Fuci; nga e folmja Uade-gjile K´ung-cu ose K'ung-fu-cu, fjalë për fjalë "Mjështër Kong", emri origjinal K´ung Q´iu, emri letrar Qung-ni), ishte një mendimtar, mesues, politikan teorik dhe filozof kinez me i famshëm, themelues i Konfucianizmit. Jetoi rreth vitit 551 p.e.s. deri në vitin 479 p.e.s..

Mësimet e tija kanë ndikuar thellë jetën dhe mendimin Aziatik Lindor. Filozofia e tij thekson moralitetin vetjak dhe qeveritar, përpikmerine e marrdhenieve shoqerore, drejtesine dhe çiltersinë. Këto vlera fituan njohje në Kinë mbi doktrinat e tjera si Legalizmi ose Daoizmi gjatë Dinastisë Han. Përdoren që atëhere si një drejtësi perandorake, mendimet e Konfucit janë zhvilluar në një sistem te mendimit filozofik të njohur si Konfucianizem. Ato u futen në Evropë nga jezuiti Matteo Ricci ne shekullin e 18-te, që ishte i pari që latinizoi emrin "Confuzius". Mësimet e tija janë të njohura më parë nëpermjet Analekteve, një mbledhje e vogël e diskutimeve të tija me nxënesit e tij, te përpiluara pas vdekjes.

Jeta vetjake dhe familja

 * "''Me 15, mblodha mendjen të mësoj;
 * Me 30, mora qëndrim;
 * Me 40, s´kisha më dyshime;
 * Me 50, njihja dëshirën e qiejve;
 * Me 60, m´u mësua veshi;
 * Me 70, ndoqa të gjitha dëshirat e zemrës sime pa thyer asnjë rregull."
 * (Analekte, perkthyer nga James Legge)

Konfuci lindi ne vitin 551 p.e.s. ne vitin e 22-te te mbreterimit te Dukës Hsiang (gjate stineve te pranveres dhe vjështës, ne fillimin e levizjes filosofike te Njeqind Shkollave te Mendimit) ne qytetin Qufu, qe gjendej ne Shtetin Lu (sot pjese e Krahines Shandong afer kulles mbreterore te Zhous. Tradita pohon se ai lindi ne diten e 27-te te muajit te tete henor, por 28 shtatori verehet gjeresisht ne Azine lindore si ditelindja e Konfucit. Kjo date madje është ne Tajvan festa zyrtare e "Dites se Mesuesit". Ai lindi ne nje familje fisnikesh me mbiemer K´ung dhe u quajt Q´iu, por historia kineze e njeh edhe si K´ung-cu ose K´ung-fu-cu. I ati i Konfucit vdiq kur ky ishte vetem 3 vjeç. U edukua dhe u mesua nga e ema ne fillim. Ne femijeri shquhej si nje nxenes i palodhur. Ai kujton ne fund te jetes se tij se ne moshe 15-vjeçare ai i´u perkushtua mesimit.

Konfuci sherbeu ne poste te vogla qeveritae duke drejtuare dhe mbajtur llogarite e grunareve (hambareve) perpara se te martohej ne moshen 19-vjeçare me nje grua te nivelit te tij shoqeror. Nuk dihet se kush ishin mesuesit e Konfucit megjitehkete ai u mundua me te vertete te gjente mesuesin e duhur, para se gjithash ne rite dhe muzike. Mjështëria e gjashte-fishte e Konfucit ne ritualë, muzike, shigjetari, ngarje karroje, bukurshkrim dhe aritmetike dhe njohuria me traditat klasike, me poezine e spikatur dhe historine i mundesuan atij te niste nje karriere te shkelqyer mesuesi ne moshen 30-vjeçare.

Mësimet
Confuzio كونفوشيوس ܟܘܢܦܘܫܝܘܣ Confucio Конфуций Канфуцый Канфуцый Конфуций কনফিউশিয়াস Konfučije Confuci Konfucius Konfutse Konfuzius Κομφούκιος Confucius Konfuceo Confucio Kong Fuzi Konfuzio Kungfutse Confucius Confucius Confucio קונפוציוס Konfucije Konfucius Կոնֆուցիոս Kong Hu Cu (filsuf) Konfúsíus Confucio 孔子 Kong Hu Cu Құң-зы 공자 Конфуций Confucius Konfucijus Konfūcijs Конфучиј കണ്‍ഫ്യൂഷ്യസ് Күнз Confucius Konfuzius Confucius Konfucius Konfucjusz Confúcio Confucius Конфуций Cunfuciu Confucius Confucius Konfucius Konfucij Конфучије Konfucius ขงจื๊อ Konfüçyüs Конфуцій Khổng Tử 孔子 孔子 孔子