Pëllumbi ilir

thumb|280px|Pëllumbi ilir (Columba illyrica) Pëllumbi ilir (Columba illyrica)

PËLLUMBI ILIR - COLUMBA ILYRICA

Emri i regjistrimit: Archangel, Gimpel

Grupi: Pëllumbat me ngjyra

Shoqatat/klubet: Ka klube të shumta në Evropë dhe SHBA.

Nr. i standardit evropian. 402

Madhësia e unazës: 07

Gjeneza:

Bënë pjes në grupin e pëllumbave me ngjyra dhe është ndër pëllumbat më të lashtë të Evropes. Është kultivuar në gjithë teritorin e Ilirisë të cilët kan qen banorët autokton të Gadishullit Ballkanik. Ka qenë pjes e kultit ilir dhe është quajtur ENGJËLLESHA ILIRE. Pas pushtimit të trojeve ilire nga Perandoria Romake emri ilir kishte filluar të zhduket gradualisht dhe të zavendësohet me emrin Arbëresh - Shqiptar.Gjithashtu bashkë me emrin e tyre ishin transformuar edhe besimi dhe kultet e tyre. Ronakët kishin treguar intersim të madhë për pëllumbin ilir dhe ata e quajtën Columba Ilirica (Pëllumbi Ilir) i cili këtë emër e ka mbajtur deri në ditët e sotme. Romakë ishin ata të cilët e shpërndan në tër Evropen dhe pastaj kishte mbërri deri në SHBAA. Shumë popuj e pranuan si një pëllumb të bukur me një shkëlqin specifik dhe e kryqëzuan me raca të ndryshme, kështu që Pëllumbi ilir është stërgjyshi i shumë racave të pëllumbave të Evropës si p.sh: Berner gëg, Berner bishtbardhë, Qeshraku nurnbergian, Thurgauer elmer,Thurgauer bishtbardhë, Thurgauer ngjyrmielli, Thurgauer kishtar, Thurgauer pikëlan, Thuringer pëllumb gushe, Tumla ksovare etj. Që të gjithë bëjn pjes në grupin e pëllumbave me ngjyra. Anglia dhe Gjermania dihen si shtete të cilat e kultivuan në origjinalitet dhe e ruajtën në trajtën e pa ndryshuar deri në ditët e sotme. Anglia e kultivoj pëllumbin me ngjyrë bakëri, kurse Gjermania atë me ngjyrë të verdhë, kuptohet që të dy variantat me supe dhe krahë të zi.

[STANDARDI I EVROPES - 2008]

Ndërtimi trupor:

Ka një pamje të shtërnguar natyror, i hollë ,elegant dhe shumë lëvizës.

Përshkrimi i racës:

Standardi: Është i hollë i fuqishëm dhe me një ballë koke të rrafshët. Ka një madhësi mesatare, diku rreth 33 deri 34 centimetra dhe është i ngritur dhe elegant. Xhufkën e ka të mprehtë (maje) dhe pupulat fillojn të mblidhen nga të dy anët e mbrapa kokës duke e krijuar majen e xhufkës e cila përfundon mbi horizontin e kokës. I njejti përshkrin vlenë dhe për pëllumbin pa xhufkë, vetëm se te ky lloj pëllumbi në vendë të xhufkës pupulat lëshohen drejtë qafës sikuse te çdo pëllumb pa xhufkë.

Sytë:Sytë i ka të theksuar dhe ngjyrë portokalli.

Sqepi:Sqepi është imesëm dhe ka ngjyrë të lëkure – të verdhë në të bardhë dhe se pjesa e fundit e majes është më e errët.

Qafa:Qafën e ka të gjatë dhe të hollë,të ngritur lartë dhe me një eleganc specifike. Gjoksi:I gjerë dhe i hedhur para.

Shpina:E rrafshët dhe e pjerrtë deri te bishti.

Krahët:Krahë të gjatë dhe të qëndrueshëm të cilët qëndrojn mbi bishtin e ti.

Bishti:Vazhdon nga vija e shpinës dhe numëron 12 pupla (penda) të gjata dhe të gjera.

Këmbët:Të mesme dhe pa pupla.

Pupulat:Ngjyrat e puplave të tij janë: të bronzta të hapura (ari) apo të remta (bakri) dhe me krih me ngjyrë të mbyllur.

Gabime eventuale: Kur ka një trup të dobët apo të shkurtë, kur e ka sqepin e shkurtë, kur xhufkën e ka të gjerë dhe kur nuk ka shkëlqim metalik në gjithë trupin.

Standardi i Evropës, dokumenti i datuar me 01.04.2008: Mbi racat e pëllumbave. Libër mbi pëllumbat:

[Handbuch Der Taubenrassen] :Dien taubenrassen der Welt:1994 Schutte Joachim Stach Gunter Wolters Josef

Përshkrimi: Gimpel (pëllumbat me ngjyra) nr.:ABB163

Faqet e librit:



Faqet e internetit në gjuhën daneze ku përshkruhet standardi i pëllumbit ilir: http://www.raceduen.dk/ Faqet e internetit ku gjenden grupet e

pëllumbave- sipas racave: 

Faqet e internetit ku gjenden grupet e pëllumbave- sipas racave: 

Klubi i pëllumbave i Danimarkës:[Dansk racedueforeninger DRF] –

Klubi i pëllumbave të Norvegjisë – [Norsk rassedueforening NRF] Klubi i pëllumbave: [Vestfold og Telemark Rassedueforening] - VRF

Shih edhe

 * Ilirët
 * Shqiptarët

Lidhje të jashtme

 * Gimpel/Archangel pigeon

Arcánchel Архангел Arcàngel Archanděl Archangel Ærkeengel Erzengel Archangel Arkianĝelo Arcángel Arkkienkeli Archange Àrd-aingeal Arcanxo Arkangyal Erkiengill Arcangelo 大天使 მთავარანგელოზი 대천사 Archangelus Arkangelas Aartsengel Erkeengel Erkeengel Archanioł Arcanjo Архангелы Archanjel Арханђел Ärkeänglar Büyük Melekler Архангел Tổng lãnh thiên thần 天使長