Besiana

Podujeva është qytezë në pjesën veri-lindore të Kosovës. Podujeva shtrihet ne fushgropen e Llapit, pjesët kodrinore-malore të malit të Albanikut në perëndim dhe maleve lindore kosovare në lindje.

Histori dhe Ekonomi
Podujeva është një komunë e vjetër shqiptare e Kosovës me Kryetar të parë të saj Zotri Sahid FUSHA,një aristokrat e humanist,një arsimdashës e patriot,një politikan e diplomat i njohur në një periudhë kohore midis viteve 1912 e 1942. Organizimi i tanishëm administrativ i komunës daton nga vitet e 60-ta. Është vlerësuar se zhvillimin më të hovshëm shoqëror ekonomik Podujeva e ka arritur në vitet e 80-ta. Në këtë periudhë veprimtarinë e vet e kanë zhvilluar 16 organizata ekonomike shoqërore me rreth 2.500 punëtorë. Gjatë viteve të 90-ta u themeluan rreth 200 ndërmarrje me kapital privat, kryesisht nga lëmi i tregtisë e shërbimeve. Gjatë luftës të gjitha këto ndërmarrje u shkatërruan. Pasojat ekonomike të konfliktit të fundit kanë qenë të rënda dhe kanë rezultuar shkatërrimin e kushteve ekonomike të shumë ndërmarrjeve në pronësi shoqërore. Derisa shumica e këtyre ndërmarrjeve ndërprenë marrjen me tregti, në ato të cilat kanë mbetur janë të punësuar përafërsisht 400 persona. Dëmet që ka pësuar komuna e Podujevës në luftën e fundit kapin shumën prej rreth 350 milionë €. Në periudhën e pasluftës, qoftë me ndihmën e donatorëve, por më tepër me financim vetanak, ka filluar veprimtaria ekonomike dhe, sipas evidencës, janë të regjistruara 2,251 biznese, kryesisht në fushën e tregtisë dhe të shërbimeve.

Gjeografi
Komuna e Podujevës shtrihet në pjesën veri-lindore të Kosovës dhe përbëhet nga fushgropa e Llapit, pjesët kodrinore-malore të malit të Albanikut në perëndim dhe maleve lindore kosovare në lindje. Komuna e Podujevës përbëhet nga 78 fshatra, duke përfshirë edhe qytetin e Podujevës. Në aspektin komunikativ paraqet një transversale të rëndësishme përmes së cilës kalon magjistralja që lidh Kosovën me pjesët tjera të Gadishullit Ilirik (Ballkanik). Kufizohet me pesë komuna të tjera. Komuna ka një pozitë me të vërtetë strategjike dhe ka lidhje të rëndësishme transporti: autostradën dhe hekurudhën rajonale. Aeroporti është vetëm 40 km larg nga komuna, ndërsa në komunë është liqeni më i madh në Kosovë, Liqeni i Batllavës. Komuna e Podujevës ka sipërfaqe prej 633 km2 me mbi 120 mijë banorë. Shumica e banorëve i takojnë moshës së re nën 25 vjeçare. Shumica e popullsise janë shqipetar.

Kufiri
Kufiri zyrtar me shtete tjera gjendet ne Mërdarë, është kufiri ndermjet Kosovës dhe Serbisë. Ne kete kufi kalonjnë shumica e Kosovareve qe vijne nga bota e jashtme ne vendlindje. Poashtu nepermjet atij kufiri hyne shume mallra nga shtetet fqinje dhe me large.

Demografia

 * Shiko : Lista e ardhacakëve - Podujevë

Kultura
Para masave të dhunëshme serbe të viteve 1990-1999, komuna e Podujevës ka pasur 14 biblioteka publike me 143.067 libra, derisa 13 nga degët e saj në vend kanë pasur 100.655 libra, por zhjarri i "dorës së zezë" serbe gjatë kësaj kohe dhe luftës ka djegur 10 biblioteka të kësaj komune, duke përfshirë edhe bibliotekën qendrore me 124.9777 libra. Së këndejmi, komuna e Podujevës sot (tetor 1999) ka vetëm tre degë (shumë të dëmtuara) me 18.090 libra.

Llapjanet kane treguar gjithmone nje interes te madh për kontribiar ne art dhe kulture. Ne teatrin e qytetit kane dale shune here edhe shfaqje e drama, qe janë pelqyar nga e tere Kosova. Shume Artist, Kengetar dhe figura Politike kane origjine nga Llapi. Sipas Drejtoris për Arsim, komuna e Podujevës aktualisht ka 43 shkolla, nga të cilat 30 fillore, 3 të mesme dhe 1 parashkollor. Numri i mësuesve është 1,087, kurse nr. i nxënsve është 20,528. Numri mesatar i nxënsve për 1-msues është 19. Numri i përsonave me shkollë të lart dhe fakultet është 2587, në shkollim të mesëm 6,934 me shkollë fillore 828.

Media

 * Radio Llapi
 * Radio Vizioni

Sport
Podujeva ka një traditë të vjetër sportive.Në vitet e para të shekullit të kaluar ishte traditë gara sportive me kuaj të cilën e organizonte Familja FUSHA,në të cilën merrnin pjesë ngarës sportiv nga trevat shqiptare. Më vonë në vitet e tredhjeta të shekullit të kaluar shkëlqen me mjeshtrinë e tij Jahja FUSHA në futboll,not,skijim e shah e më vonë gjatë studimeve në Shkup edhe në tenis. Gjatë viteve të gjashtdhjeta të shekullit të kaluar dallohet në atletikë e hendboll Xhafer SALIHU i shkëlqyeshëm. Gjatë viteve të shtatdhjeta të shekullit të kaluar Fadil VOKRRI bëhet i famshëm në futboll. Sportist të shumtë të merituar të Podujevës shkëlqyen në klubet llapjane,kosovare e ndërkombëtare: Jahja FUSHA Xhafer SALIHU Fadil VOKRRI Esad MEHMETI,Selatin VOKRRI,Muhamet VOKRRI,Shukri PAQARADA,Eshref BABATINCA,Ejup BEKTESHI,Sylejman MEHMETI,Ismail MEHMETI,Elvir BABATINCA,Jeton HAVOLLI,Riad HASANI,Tafil HAXHIU... Podujeva ka ekipe të ndryshme sportive si në: Futboll, Basketboll, Hendboll, Notim, Atletik, Karate,Volejboll,shah etj. Klubi i karates ka korrur suksese internacionale.Në futboll dallohen këto klube:KF LLAPI,KF BESIANA,KF Te HYSI,KF 19.QERSHORI...

Politikë
Komuna e Podujevës administrohet nga LDK. Në këtë komunë është punuar shumë për lëvizjen e lirë të minoriteteve dhe janë krijuar shumë organizata te cilat ndihmojnë në ketë proces. Zgjedhjet lokale dhe nacionale kanë kaluar në përgjithesi pa probleme.

Luftëtarë
Treva e LLapit gjatë shekujve ka dhënë shumë bijë e bija për lirinë e Trevave Shqiptare duke u bë Djep i Shqiptarizmit,shembull qëndrese e patriotizmi për çdo pëllëmbë të Tokës Shqiptare.Në ZOLL beteja e parë është zhvilluar më 15 shtator 1998 në fshatin Dobratin,ishte njëherit edhe lufta e parë e luajve e luaneshave të UÇK në krahinën e Llapit kundër forcave të mëdha çetnike serbe.Heroizmi e triumfi i luftëtarëve të lirisë do të mbetet unik në histori.Në atë kohë në këtë fshat ishte komanda e baza e veprimtarisë së UÇK. Hero të KOmbit,Dëshmor të Kombit e Luftëtar heroik nga treva e Llapit gjatë historisë:

Jahja Fusha, Zahir Pajaziti, Ali Ajeti, Mehmet Visoka, Mehmet Ejupi, Afrim Zhitia, Fahri Fazliu,Ismet Derguti, Rrustem Mustafa (i njohur si komandant "Remi"), Latif Gashi(i njohur si komandant "Lata"), Agron Rrahmani, Besim Latifi, Bahri Fazliu, Bedri Ahmeti, Besnik Restelica, Hyzeri Talla, Hysen Fazliu(i njohur si komandantt "Ceni"), Isa Havolli, Ismet Cakiqi, Mehmet Visoka, Elfete Humolli,Jetullah Islami (i njohur si komandant "Jeta"), Xhemajl Mustafa, Bedri Bajrami,Rafet Halimi, Skender Monolli, Sadat Cakiqi, Rexhep Gashi, Fadil Talla...

Politikan
Gjatë historisë Podujeva ka dhënë kontribut të madh politikës gjithëkombëtare në luftë për ruajtjen e territoreve shqiptare nga grabitësit sllav e për të bindur fuqitë politike botërore se shqiptarët janë të Zotët e vetes e të aftë të ndihmojnë përparimin e mirëqenjen e civilizimit botëror.Me dijen,guximin e aftësinë e tyre prinë gjatë shekujve: Sahid Fusha, Jahja Fusha, Adem Demaçi, Mulla Hamit Sejdiu, Fatmir Sejdiu, Enver Maloku, Xhemail Mustafa, Bajram Ajvazi, Mulla Ramë Govori, Mustafë Pollata, Hoxhë Visoka, Xheladin Rekaliu, Rrustem Mustafa, Sabri Hamiti, Selman Bryma, Ismet Beqiri, Nuredin Ibishi, Muhamet Latifi, Hazir Raçi, Bajram Ajeti, Skënder Hyseni

Sportist
Sportist të dalluar gjatë historisë së Podujevës janë:Jahja Fusha-(futboll,not,skijim,shah,tenis), Xhafer Salihu-(Atletikë,hendboll), Fadil Vokrri-futboll,Ejup Bekteshi, Esad Mehmeti, Shukri Paqarada, Selatin Vokrri, Muhamet Vokrri, Adil Vokrri, Izeir Mustafa, Islam Visoka, Basri Muqolli, Islam Ajeti-(futboll),Sylejman Mehmeti, Ismail Mehmeti, Eshref Babatinca, Elvir Babatinca, Hilmi Demlli, Tafil Haxhiu, Jeton Havolli,Liridon Sylejmani (karateist) Riad Hasani, Pajtim Mehmeti-(hendboll)...

Muzikë
Podujeva ka një traditë të lakmuar muzikore që nga shekulli i kaluar.Oda e madhe e Familjes FUSHA decenjet e para të shekullit të kaluar ishte vatër kulture,djep i muzikës kombëtare.Në Odën e Familjes FUSHA kanë mësuar këndimin e muziktimin,kanë kënduar e muziktuar shumë djem e vajza nga Llapi e trevat shqiptare.Jahja FUSHA gjatë studimeve në Shkup ndoqi edhe kurset muzikore duke u bë mjeshtër në violinë,piano e kitarë.Më vonë u bë e njohur në muzikë Familja e Met Podjevës.Xhafer META e Mihane Mehmeti shkëlqyen me këngën e tyre.Nga gjenerata e mëvonme u bën të njohur:Bahtir SHEHOLLI,Isak MUQOLLI,Shefqet HOXHA,Ismet BOGUJEVCI,Irfan BLAKQORI,Elife PODVORICA,Nysret MUQIQI,Enver BATLLAVA,Sabri FEJZULLAHU,Gili,Afrim Muqiqi,Fahri Hoxha...

Shkencëtar/Mësimdhënës

 * Jahja FUSHA,-Intelektuali i parë i Llapit,Delegat i Lidhjes së dytë Shqiptare të Prizrenit,Hero i Kombit
 * Fatmir SEJDIU, Dr.-President i Kosovës
 * Shefki SEJDIU, Dr.
 * Abdylatif FUSHA, Dr.
 * Hashim MALOKU,Dr
 * Avdullah VOKRRI, Dr.
 * Adem Demaçi,
 * Sabri HAMITI,Dr
 * Sahid FUSHA,-Kryetar i parë i Komunës së Podujevës
 * Selman BRYMA, Dr.
 * Rifat BLAKU, Dr.
 * Murat BLAKU, Dr.
 * Rexhep GJERGJI, Dr.
 * Bahtir SHEHOLLI, Dr.
 * Ramadan ZEJNULLAHU, Dr.
 * Bajram KRASNIQI, Dr.
 * Nazmi RRAHMANI, Dr.
 * Nexhmi SEJDIU,-veteran kombëtar i arsimit
 * Muhamed FUSHA,-veteran kombëtar i arsimit
 * Agim PIREVA,-shkencat farmaceutike
 * Bekim FUSHA,-shkencat farmaceutike

Të tjera

 * Telekomunikimi zhvillohët me PTK.
 * Transporti nepermjet rrugëve magjistrale.
 * Ushtria. Momentalisht zëvendesohet nga TMK.
 * Pushime behen me se shumti ne Liqenin e Batllavës dhe ne vendet malore, apo edhe ne Rrafshë të Llapit.

Shiko dhe këtë

 * '''Lista e ardhacakëve - Podujevë
 * Lokalitete Shqiptare në Principatën serbe (1817-1865)
 * Sfeçël
 * Lumi Llap
 * Krahina e Llapit
 * Xhamia e Llapit
 * ZOLL - Zona operative e Llapit

Burim i të dhënave

 * Dokumente të OSCE-së të gjetura në internet në vitin 2006, për profilet e komunave të Kosovës: mik/2005/02/1198_en.pdf
 * Dokumente të Rrjetës Elektronike të Organizatave Mjedisore Kosovare - Sharri.net 2006: podujeva.pdf
 * Dokumente të Postës dhe Telekomit Kosovës të gjetura në internet 2006:KodePostare.pdf
 * Dokumente të Misionit të Bibliotekës së Kosovës të gjetura në internet në vitin 2006: Raporti i IFLA-s/FAIFE-së, prill 2000: Anex 3

Lidhje të jashtme

 * KK Podujevë
 * Association of Kosovo Municipalities - Asociacioni i Komunave të Kosovës


 * Profile of Podujevë .pdf
 * OSCE Profile of Podujevë .html
 * Rrjeta Elektronike e Organizatave Mjedisore Kosovare - Podujeva - sharri.net
 * Organizata Internacionale e emigrimit
 * IFLA - International Federation of Library Associations and Institutions - raport para dhe pas luftës - anglisht

Подуево Podujevo Podujevo Podujevo Podujevë Podujevo Podujevo Podujevo Подујево