Bojani

Bojani është fshat shqiptar që shtrihet në veriperendim të Dërvendit ,reth 17-18 km larg Shkupit.

Etimologjia
Emri Bojana vjen nga emri i një lumi, që në mesjetë kalonte nëpër Maqedoninë e atëhershme e që shpiente në “Shën Nikollë”. Kë tu gjendet edhe Lagjja e këtij fshati Dufçe po si dhe malhalla Bukurovoj. Emri Bojona vjen nga fjala e vjetër Bunë, e shënuar qysh në mesjetë, përkatësisht në shekullin XV. Ky emër është i njohur edhe në malësinë e Tropojes –Dhima. Ruzhdi Ushaku në Seminarin XVIII Ndërkombëtarë për “Gjuhën, Letërsinë e Kulturën Shqiptare” të mbajtur më 19-21 gusht të vitit 1996 në Tiranë, duke bërë fjalë për etimologjinë e fjalës Bunë, në referatin e tij mes tjerash thotë se është e afrueshme si në nivelin morfo-fo-nik, ashtu edhe në atë semantik, me trajtën e hershme Bunë të shqipes nga shekulli XVs si dhe më vonë te Gjergj Fishta dhe Ndre Mjeda. Edhe në krijimet folklorike e hasim trajtën Buenë. Për emrin Buenë e Buna si termë hidronomike mendime të ndryshme kanë dhënë gjuhëtarë të ndryshëm. Mendojmë se emri Bojanë vjen nga rrënja Bunë e shqipes, Bunjë. Fjala Bunjë e ka kuptimin: mur i ndërtuar vetëm me gurë pa baltë e pa çimento. Vlen për të theksuar se mure të tilla janë ndërtuar sidomos në shekullin VI. Fjalët Bunë e Bueno lidhen me fjalën Bojanë. Fjala Ban emërton një kasolle stanarësh në bjeshkë e mbuluar me dërasa e djethe thanash. Ndërsa Haxhi Hasani toponimin Bujan-“pellg” me shumë ujë përbrenda e kam hasur në vendin Kurvelesh. Për etimologjinë e kësaj fjale janë shprehur edhe disa gjuhëtarë të huaj. Bie fjala, Mazhuraniqi thotë se fjala Bunë vjen nga sërbokroatishtja Buna –“lart”, ose nga topiku Bunac, që ka në Zagreb. Kurse Mlladenovi fjalën Bojanë e njer emër të lashtë me burrim nga trakishtja, si “Jana”Kinse lumi Bu kishtare- në sllavishten e vjetër si biu –i egri, ngjashëm si në bullgarishte, që nuk përkon me të dhënat gjuhësore e as me përndarjen gjeografike. Ndërsa për fjalën Barbana, ai thotë Barbana-ka topikë në Istrië Dallmacisë, konkretisht në Dubrovnik dhe është me prejardhje Ilire. Profesor Eqerem Çabej regjistron edhe një emër vetjak Ebua-prijës i stradiotëve, shqiptar prej Moreje, kurse fjalën Bun-im e shpjegon si kasollë e vogël e mbuluar me gjethe barishte në stanet ku bjeshkohet. Për kuptimin e këtij emri kanë shkruar edhe disa gjuhëtarë të huaj si N.Jokli, Puscariu Breneceri e tjer. Pêr sa i përket Joklit ai dha disa opcione kuptimesh:këtë fjalë e krahason me fushën ilire dhe e nxjer prej fisit ilir Buni. Ose sipas Skokut: Buni, shqip buj (fle). Me “Bunë” ky i fundit kupton kasollë stanarësh në bjeshkë e mbuluar me drasa e djethe. Çabej shkruan se trajtat: Boenë, Bujenë e Boenë hasen edhe në të folmen e Dukagjinit. Gjithashtu, Jokli shton se fjala Buj, Bun është fjalë shqipe, haset në dialektet shqiptare veriore të përziera me dialektet sllave, por kjo fjalë mund të haset edhe në dialektet e jugut. Në fund te paraqesim edhe mendimin e Joklit se fjala Bunjë shënon një kasollë primitive, shtëpizë e ndërtuar me gurë si bhe Bunjac-kotes e thark.

Demografia
Bojona në vitin 1994 kishte 1990 banorë shqiptarë.

Lidhje të jashtme
Бояне Бојане