Saturni

Saturni është planeti i gjashtë me rend me distancë nga dielli dhe është i dyti me rend me madhësi, pas Jupiterit.

Përmbajtja
Përmbajtja e Saturnit përngjan shumë ne atë të Jupiterit. Në qendër gjendet një thelb me shkëmbinj, i rrethuar në një shtresë i përbërë nga hidrogjeni metalik ne formë likuide, e percjellë me një shtresë hidrogjeni molekularë. Temperatura ne qendër është 12.000 K.

Si reaksion i mekanizmit të Kelvin-Helmholtz Saturni rrezaton më shumë energji se sa që pranon nga Dielli. Ky rrezatim i energjisë përforcohet edhe më tutje nga nxehtësia e fërkimit që lirohet kur Heliumi ndeshet me hidrogjen në sipërfaqe.

Si reagim ndaj rrotullimit të shpejt (10 orë 14 min. në ekuator, 10 orë 41 min. në grade me të larta të gjerësisë) Saturni është i rrafshuar ne të dy polet dhe ndryshon në diametër në mes të poleve dhe ekuatorit me 10% (120.536 km kundrejt 108.728 km). Kjo dukuri shihet edhe planetë të tjera (gazor), mirëpo askund aq shumë si te Saturni.

Një fakt tjetër është që densiteti i Saturnit përmban vetëm 0,69 kg/dl. I vetmi planet në sistemin tonë diellor me një densitet më të ulët se uji. Kjo do të thotë se Saturni nuk mundet të fundoset në ujë.

Atmosfera
200px|thumb|Foto e kombinuar e Saturnit, nga Voyager 1 me filtër të ndryshëm

Përmbajtja e atmosferës: Atmosfera e Saturnit përmban 93% prej hidrogjeni e pak më shumë se 5% helium. Pjesa tjetër përmban metan, ujë, amoniak, etan, propan, acetilen dhe një sasi shumë të vogël të hidrogjenfosfidit. Në Tokë dallimi në mes të dheut dhe ujit është shumë i cekur, mirëpo në Saturn nuk mund të vërehet ndonjë kufi në mes të shtresave të gazrave që e përbëjnë planetin.
 * Hidrogjen (H2) 96 (±2) %
 * Helium (He) 3 (±2) %
 * Metan (CH4) 0,4 (±0,2) %
 * Ujë (H2O) 0,1%
 * Amoniak (NH3) 0,012 (±0,008) %
 * Etan (C2H6) 0,0007 (±0,0002) %
 * Hidrogjenfosfide (PH3) 0,0001%
 * Propan (C3H8) prezent
 * Acetilen (C2H2) prezent

Shtresat a hidrogjenit likuid fillojnë thellë në brendësinë e planetit dhe marrin formë te gazin sapo tejkalojnë ne shtresat e jashtme te planetit. Kjo është një gjendje e posaçme që krijohet nga shtypja shumë e madhe në Saturn, e cila quhet situata superkritike. Si reaksion, gazrat shtypen aq shumë saqë në pikën ku pritet transformimi, ato kane densitetin qe perputhet me atë te likuidit. Për ketë arsye Saturni nuk ka një sipërfaqe te saktë, kështu që shkencëtaret e perdorin piken ku shtypja është 1 bar.

Lidhje të jashtme


Saturnus Saturn (Planet) Saturno (planeta) Saturnus (tungol) زحل arz:ساتورن Saturnu (planeta) Saturn (planet) Satorns Планета Сатурн Сатурн (плянэта) Сатурн (планета) Sadorn (planedenn) Saturn Saturn (planeta) Saturnu Saturn (planeta) Saturna Сатурн Sadwrn (planed) Saturn (planet) Saturn (Planet) Κρόνος (πλανήτης) eml:Satûren Saturn Saturno (planedo) Saturno (planeta) Saturn Saturno (planeta) fa:کیوان (سیاره) Saturnus Saturn Saturn Saturne (planète) Saturno (planèta) Satarn (pláinéad) 土星 Satarn Saturno શનિ (ગ્રહ) Sarn (planaid) Makulu שבתאי शनि Saturn (planet) Satin Szaturnusz Երևակ Saturno (planeta) Saturnus Saturno (planeta) Saturno Satúrnus (reikistjarna) Saturno (astronomia) 土星 saturn Saturnus სატურნი (პლანეტა) Қоңырқай (ғаламшар) ಶನಿ 토성 Satturrən (Planneet) Keywan Sadorn (planet) Saturnus (planeta) Saturn (Planéit) Saturnus (planeet) Satûrno (astrònomia) Saturne Saturnas Saturns (planēta) mdf:Сатурн Сатурн ശനി (ഗ്രഹം) Санчир शनी ग्रह Zuhal Saturnu (pjaneta) Tzitzimicītlalli Saturn (Planet) शनिग्रह Saturnus (planeet) Planeten Saturn Saturn nov:Saturne (planete) Séetin Saturne (planeta) Сатурн (планетæ) ਸ਼ਨੀ ਗ੍ਰਹਿ Saturn Saturn Saturno (planeta) Hawcha Saturn (planet) Saturn (planetă) Сатурн (планета) शनि sah:Сатурн Saturnu (pianeta) Saturnus Saturn (planeta) Saturn (planet) Saturn Saturn Сатурн (планета) stq:Saturn Saturnus Saturnus Zohali szl:Saturn சனி (கோள்) శని Зуҳал ดาวเสาร์ Saturno (planeta) Satürn (gezegen) ساتۇرن Сатурн (планета) زحل Saturn Sao Thổ Saturno wuu:土星 סאטורן 土星 Thó͘-chheⁿ 土星