Evropa Perëndimore

Evropa e Mesme është regjion i Evropës kufijt e së cilit vështirë definohen. Evropa e Mesme shtrihet ndërmjet asaj thumb|300px|right| Evropa e Mesme Perëndimore, Jugore dhe Evropës lindore.

Zakonisht konsiderohet se Evropës së Mesme i takojnë Gjermania, Polonia, Çekia, Sllovakia, Zvicra, Austria, Hungaria, Italia verilindore, Sllovenia, Kroacia verioare mandej edhe Vojvodina.

Pozita gjeografike
Ka pozitë shumë të mirë gjeografike sepse është urë lidhëse mes Evropës perëndimore, jugore dhe asaj lindore.

Evropa e Mesme nuk ka kufij të qertë me regjionet jera, pos me Evropën Jugore. Ajo është udhëkryq i komunikadionit evropian. Ky regjion shtrihet prej Detit të Veriut e Baltik e deri në Detin e Zi, prej Ultësirës Gjermano-Polake e deri në Ultësirën e Panonisë e të Vllahisë. Edhe pse në veri dhe në lindje ka dalje në dete, ky regjion më tepër ka karakter kontinental.

Evropa e Mesme përfshinë 10 % të sipërfaëqës së Evropës dhe 23.1% të popullsisë.

Relievi
thumb|right|300px| Fusha e Panonisë Në relievin e Evropës së Mesme dominojnë tri njësi të mëdha regjionale: ultësira në veri, malet mesatare në mes dhe malet e larta në jug.
 * Ultësiar Veriore është pjesë përbërëse e fushës së madhe evropiane, e cila shtrihet prej maleve Urale në lindje, deri në brigjet e Detit të Veriut në perëndim. Në kuadër të këtij regjioni hynë usha Gjermano-Polake e cila përfshinë  territorin prej lumit Rajna në perëndim deri te lumi Vistulla në lindje, nga jugu e mbyllin Malet Mesatare, e në veri shtrihen deri në brigjet e Detit Baltik dhe të Detit të Veriut.


 * Malet Mesatare shtrihen në mes Fushës Gjermano-Polake në veri dhe barrierës malore të Alpeve dhe Karpateve në jug. Malet mesatare karakterizohen me lartësi mesatare, me majat e sheshura ose në formë  kubeje dhe shpatet me pjerrtësi të butë në të cilat vërehet procesi i erodimit intenziv.

Malet mesatare të kësaj tërësie janë Vogezet, Shvarcvaldi, Malet Shistoze të Renit, Harci, Pyllii Turingisë, Malet Minerale, Shumava, Sundet.

Me orogjenezën alpine shum prej këtyre maleve kanë pasur ngritje horstike, siç është rasti me i Malt Harc dhe Vogezet.
 * Alpet (gjermanisht Alpen, frëngjisht: Alpes, italisht: Alpi, slloveisht: Alpe)'' janë vargmalet më të larta në Evropën e Mesme. Ato shtrihen prej brigjeve të detit Ligur deri te fusha e Vjenës në Danub në gjatësi prej 1.200 km, gjersi 150-250 km duke përshkuar Austrinë dhe Slloveninë në lindje, përmes Italisë, Zvicrës, Lihtenshtajnit dhe Gjermanisë e duke arritur gjer në Francë në perëndim.

Pamjen e sotshme Alpet e kanë marrë nga glaciacioni pleristocen. Kufiri i borës është 2700-2800 m lartësi mbidetare, ndërsa akullnaja më e gjatë është Aleq ( 21 km).

Në Alpe është edhe pika më e lartë në Evropë Mon Blan 4808 m (në kufi të Italisë dhe Francës). Për të gjitha malet në vargmalet e Alpeve shih artikullin kryesorë: Lista e maleve të Alpeve.

Fjala "Alpe" është marrë përmes frëngjishtes nga latinishtja Alpes që do të thotë Alpet, fjalë e cila vlerësohet të ketë rrjedhur nga fjala latine albus (bardhë) ose altus (lartë).

Alpet përgjithësisht janë të ndara në Alpet perëndimore dhe Alpet lindore. Ndarja shkon përmes liqenit Bodensee dhe liqenit Komo, duke përcjell lumin Rhine. Alpet perëndimore janë më të larta, po vargu qendrorë është më i shkurtër dhe i lakuar dhe janë të shtrira në Itali, Francë dhe Zvicër. Alpet lindore shtrihen në Austri, Gjermani, Itali, Lihtenshtajn, Slloveni dhe Zvicër. Pikat më të larta të Alpeve perëndimore janë majat: Mont Blanc me 4,808 m, Mont Blanc de Courmayeur me 4,748 m, Dufourspitze me 4,634 m dhe Dom me 4,545 m lartësi mbidetare. Pika më e lartë e Alpeve lindore është maja Piz Bernina me 4,049 m lartësi mbidetare.

Klima
Klima e Evropës së Mesme nuk është e dhe gjithëaq e llojllojshme sikurse në viset tjera, dhe në pjesën më të madhe mbizotron klima e mesme kontinentale. Kontinentaliteti vjen në shprehje në lindje ku ka më pak të reshura atmosferike.. Në veri-perëndim në viset e ulëta pranbaltike ka ndikimtë madh Oqeani Atlantik, dhe për këtë arsye mbizotron klima oqeanike, prandaj dimrat janë më të butë ndërsa reshjet janë më të mëdha. Ndikimi i Mesdheut është i kufizuar në një hapsirë të vogël të Sllovenisë përshkak të ndikimit të Alpeve. Me rritjen e lartësisë mbidetare temperature zbret dhe klima në male është e ashpër kontinentale dhe malore. Të reshurat mesatare osilojnë nga 750 – 1000 mm krejt në perëndim, deri në 2000 mm në Alpe, ndërsa kah lindja ato sillen dhe zbresin nga 750-500 mm. Temperatura më e ulët është nmatur në Insbruk -31 C, ndërsaa më e larta në Poznan në Poloni + 39,4 °C. teperatura mesatare e janarit është - 4° C, ndërsa e korrikut +20C.

Hidrografia
Ujrat e Evropës së mësme u takojnë tre pellgjeve detare: të Detit të Veriut, atij Baltik dhe atij të Detit të Zi. Të gjihta rrjedhat ujore të cilat janë të orjentuara kah jugu dhe julindja i takojnë pellgut të Detit të Zi,  të cilat janë: Danubi me degët e veta rab, Sava, Tisa, Morava e Çekisë, ndërsa pellgut të Detit Verior i takojnë rrjedhat ujore siq janë: Laba, Vezer dhe Rajna. Rrjedhat nmë të rëndësishme të cilat i takojnë pellgut të Baltikut janë: Odra dhe Vistulla.

Sa i përket liqeneve më i madhi është  Liqeni Balaton në Hungari, mandej liqenet e Alpeve siç janë: ai i Bodenit, dhe i Zhenevës.

Demografia
Në këtë regjion jentojnë 51% të popullsisë gjermane, 28% të sllavëve, afro 14% të romanëve dhe 6% të populsisë hungareze dhe popujve të tjerë të vjetër të këtij kontinenti. Nuk munt të caktohet ndonjë vijë ku jetojnë një popull e ku tjetri, përshkak se gjatë histoorisë popullsia e këtij regjioni është përzier me të tjerët.

Shtimi i popullsisë është kryesisht i ulët, dhe pse ka diferenca të cilat ndal ngadal po zhduken tërësisht. Edhe dendësia e popullsisë ndryshon varësisht nga kushtet natyrore dhe shkalla e zhvillimit ekonomik. Viset e ulëta, të plleshme, me bujqësi dhe industri të zhvilluar, kanë dendësi më të madhe se viset moçalike ne veri ose viset malore në Alpe e Karpate, në pjesën qendrore të Evropës së Mesme. thumb|right|300px| Zonat kohore në Evropë

Europa Zentral أوروبا الوسطى Midtleiropa Цэнтральная Эўропа Централна Европа মধ্য ইউরোপ Srednja Evropa Europa Central Střední Evropa Centraleuropa Mitteleuropa Central Europe Mezeŭropo Europa Central Kesk-Euroopa Erdialdeko Europa fa:اروپای مرکزی Keski-Eurooppa Miðevropa Europe centrale Eropa centrâla Europa central מרכז אירופה Srednja Europa Közép-Európa Eropa Tengah Mið-Evrópa Europa centrale 中央ヨーロッパ mijropno Eropah Tengah ცენტრალური ევროპა 중앙유럽 Centrinė Europa Centrāleiropa Централна Европа Eropah Tengah Ewropa Ċentrali Centraol-Europa Centraal-Europa Sentral-Europa Sentral-Europa Ûrope du Mitan Europa Środkowa Europa central Europa Centrală Центральная Европа Europa cintrali Srednja Evropa Central Europe Stredná Európa Srednja Evropa Средња Европа Centraleuropa Центральна Європа Eoropa Sentrałe Trung Âu wuu:中欧 צענטראל אייראפע 中欧 中歐