Autostrada Durrës-Kukës-Morinë

Pamje e autostradës Durrës–Kukës|right|250px|thumb Autostrada Durrës-Kukës-Morinë është projekt i madh rrugor shqiptar i cili u lëshua në përdorim në qershor të vitit 2009 nga kryeministri shqiptar Sali Berisha. Kjo autostradë e lidh Durrësin me pikën kufitare me Kosovën në Morinë dhe kalon nëpër Milot, Rrëshen, Reps, Thirra, Kalimash e Kukës ndër të tjera. Ajo ka një gjerësi 25-31 metra, gjatësi prej 170 kilometra dhe në të do të zhvillohet shpejtësi 80-120 km/h. Nga kufiri në Morinë deri në Durrës, rruga ekzistuese 180 kilometërshe që përshkohej sot për 6 deri 7 orë, do të kthehet në një rrugë të shpejtë që do të mund të kalohet për 2,5 orë.

Autostrada planifikon të afrojë Kosovën me Shqipërinë dhe bregdetin e Adriatikut duke u lidhur me një projekt të ngjashëm në Kosovë, autostradën Merdare-Vërmicë.

Ideja e këtij projekti nga viti 1999 filloi të realizohet në vitin 2003, kur Banka Botërore financoi studimin e fizibilitetit që përshkon kjo autostradë tani.

Segmentet
Segmenti 59km i gjatë, Durrës-Milot, konsiderohet ekzistues dhe është pjesë e korridorit veri-jug, ndërsa nga Miloti deri në Morinë është hapur korridor i ri prej 111km dhe është ndarë në tri segmente për lehtësi financimi dhe për efikasitet ndërtimi:
 * Pjesa Milot-Rrëshen është segment i gjatë 26km dhe i ndarë në tri lote. Aty janë kontraktuar dy kompani sllovene.
 * Segmenti i dytë është ai Rrëshen-Kalimash, me 60km gjatësi.
 * Segmenti i tretë kalon nga Kalimashi në Kukës dhe në pikën kufitare të Morinës. 50km autostradë janë ndarë në shtatë lote për t'u dhënë më shumë mundësi kompanive të rajonit të përfshira në këtë projekt dhe të shpejtohet realizimi i punimeve.

Segmenti Rrëshen-Kalimash
Ky segment, në gjatësi prej 60km, zonë që për nga natyra e egër, në të kaluarën ka qenë tabu nëse Shqipëria dhe Kosova do të lidheshin ndonjëherë me autostradë, paraqet edhe sfidën më të madhe ndërtimore shqiptare, që nga angazhimi i konsulentëve të huaj me përvojë për të zgjedhur firmën ndërtuese, deri te çmimi shumë-milionësh që bartin urat dhe tunelet, ndër më të gjatët në Ballkan. Përgjatë këtij segmenti automjetet do të mund të zhvillojnë shpejtësi 100-120km/h. Vlera fillestare e synuar në projektin e këtij segmenti ka qenë 420 milion Euro, por ky parashikim fiks ndryshon në bazë të vëllimit të punës që kryen kompania kontraktuese. Pas kompletimit të projektit në fillim të vitit 2008, vlera e ndërtimit është ngritur në 640 milion Euro.

Kontraktori
Në këtë segment konzorciumi amerikano-turk "Bechtel&Enka" ka filluar punimet në nëntor të vitit 2006 me disa muaj vonesë, pasi kompania është dashur të hapë 50km rrugë të reja dytësore vetëm për të arritur te traseja e rrugës, këmbët e urave, apo hyrjet e tunelit. Ajo në terren ka rreth 1.200 mjete të papërdorura ndonjëherë në Shqipëri dhe llogaritet se makineria e tyre është pothuaj e barabartë në numër me të gjitha makineritë shqiptare në përgjithësi. Në kuadër të konzorciumit, në këtë projekt janë angazhuar 3.600-4.500 punëtorë, rreth 2/3 e të cilëve janë shqiptarë.

"Bechtel Corporation" është kompania më e madhe inxhinierike në SHBA, ndërsa partneritetin e saj me "Enka"-n turke e praktikon për disa vite. Së bashku, ato kanë qenë pjesë e projekteve në gjithë botën dhe kanë ndërtuar autostradën Zagreb-Split në Kroaci. Krahas autostradës shqiptare, ato po punojnë edhe në një rrugë të shpejtë në Rumani.

Tuneli
Tuneli gjashtë-kilometërsh është sfida kryesore e këtij projekti pasi gjatësia e tij është e rrallë në rajon. Ai është çift tunelesh që lidhen ndërmjet vete çdo 500 metra. Procesi i hapjes së tij diktohet nga natyra shkëmbore e terrenit. Përafërsisht, nga njëra anë hapen pesë metra në ditë gjatë 24 orëve punë në ditë. Gjithashtu gjatë një dite ndodhin edhe 2-3 shpërthime. Pastaj bëhet izolimi, forcimi i strukturës së hapur, përgatiten kanalet e kullimit të ujit që rrjedh nga shkëmbi, e përcillen nga materiale speciale të papërshkueshme nga uji.

Urat
Përgjatë segmentit do të ndërtohen 27 ura, të quajtura edhe "vepra arti", që së bashku përbëjnë 4km gjatësi. Urat janë të ndara në disa hapësira, në fillim e mbarim nga shpatullat dhe në mes nga këmbët. Këto hapësira janë të gjata rreth 40 metra dhe përshkohen nga tre trarë trapezoidë betoni me lartësi prej 2 metra dhe peshë 165 tonë. Në pjesën veriore të segmentit është ura më e lartë, 90 metra, ndërsa më poshtë gjendet ura më e gjatë, që është 360 metra. Sikurse në pjesën tokësore, edhe urat kanë një pjerrtësi në kthesa, që është e rekomanduar me standardet e reja evropiane të rrugëve.

Lidhje të jashtme
Durrës-Kukës-Morine autópálya