Strima

Strima është fshat malor në komunën e Likovës, Maqedoni.

Gjeografia
Fshati Strimë ndodhët diku rreth 9km larg komunës së Likovës, shtrihet në rrëzet e malit të Karadakut. Strima rrethohet nga fshati Brezë në perëndim, fshati Hotël në lindje, fshati Orkoc në veri dhe në jugë-perëndim fshati Mateç Lubancë, Radishan; respektivisht kufizohet me këta fshatra në këndin, afër vendit të quajtur Guri kuq.

Klima e fshatit Strimë është malore që e karakterizojnë dimra të gjatë me acare të mëdha dhe me dëborë të konsiderueshme ndërsa verërat janë të buta dhe me reshje të shpeshta të shiut.Maja më e lartë në këtë fshat është 1651 metra lartësi mbidetare dhe njihet me emrin "Puplak" njëherit kodra e Puplakut është edhe maja më e lart në malet e Karadakut.

Historia
Fshati Strimë ka qenë i banuar qyshë në kohërat e lashta nga fiset ilire respëktivisht nga Dardanët, për këtë dëshmojnë edhe varrezat nga periudha e Perandorisë Romake siç është monumenti "Kalaja e Rimit";"Kisha e Rimit";"Vorrët e Rimit". Mirëpo fshati Strimë do të ripopullohet diku nga fundi i shekullit XVIII nga një pjesë e Fisit Thaç, respektivisht si rithemelues llogaritet Mehmet Qehaja (qeha-nga fjala Turke njeri i pasur) i cili u shpërngul nga fshati Çajë i rrethit të Kukësit, një pjesë e kësaj familje u ndal në fshatin Zhelinë dhe Bollaticë të Tetovës edhe sot ndodhët këtu mahalla Matrang.Një pjesë ndalet në fshatinVaksincë të Kumanovës që edhe sot është e njohur "mahalla e Matrangëve." Emri i fshatit Çajë té krahinës së Lumës lidhët me ngjarjen se: Që në kohërat e hershme ilire në rrethin e Lumës kishte ardhur një luftëtarë dhe ishte vendosur në një pjesë të kësaj krahine, emrin e këtij luftëtari nuk kishin arritur asnjëherë t'a mësojnë por at luftëtarin e kishin thirrur =Çaj luftari=;=Çaj ushtari= dhe kështu ka mbetur, që edhe sot e kësaj dite njihet fshati "Çajë") ndërsa Mehmet Qehaja së bashku me nënën e vet u vendosën në fshatin Strimë, këtë vend Mehmet Qehaja e kishte blerë me lira turke nga Perandoria Osmane. (Mehmeti ka qenë biri i Matrangut, ndërsa Matrangu ka qenë Katolik(i Krishterë).

Me shpërnguljen e Mehmetit nga Çaja, në këtë vend mbeti edhe një pjesë e Matrangëve që edhe sot e kësaj dite ekzistojn(shpesh fëmijet e vegjël kur nuk i zenë gjumi, prindërit u thonë: shuj o bir se i thëras Matrangët - foshnjën pastaj e zenë gjumi nga frika.)Thuhet dhe është vërtetuar se Matrangët janë të dëgjuar në rrethin e Lumës për trimërinë titanike, kjo trimëri është trashëguar brezë pas brezi edhe në gjeneratat e tanishmë, Matrangët i dhanë shumë udhëheqës luftërave që zhvilluan Shqiptarët për lirinë e tyre.

Mehmet qehaja u shpërngul nga Luma, për arsye se:Mehmeti ishte shumë i pasur, Cubat dhe Komitat e fshatrave për rreth Çajës, një ditë ia grabitën gjithë kopenë që numëronte diku rreth 1000 krerë, me të marrur vesh, Memeti i tuboi gjithë burrat e pushkës të familjes së vetë dhe iu vunë pas Cubave, pasi që i zurën, i sulmuan dhe afër 200 prej tyre i lanë të vrarë, ndërsa bagëtinë e kthyen prap për në Lumë. Me këtë Mehmeti, bëri një darkë të madhe ku i ftoi gjithë Lumjanët(fshatrat për rreth Çajës) dhe të gjithë të ftuarve ju kërkoi që t'ja dorëzonin armët dhe municionin, pasi që të gjithë të pranishmit ia dorëzuan armët dhe municionin e pyetën,-pse vall e bëre këte-? Mehmeti ju kishte thënë se-Tani jam në gjak me gjithë Lumën dhe ky gjak nuk ju bjen juve por mua- për arsye se Cubat dhe Komitat që i kishin vrarë për t'a kthyer bagëtinë, kishin qenë të po asaj rrethine dhe tani, familjarët e Cubave të vrarë do të hakmerreshin ndaj Mehmetin, me çka Mehmeti u detyrua që të shpërngulet nga Çaja. Edhe sot këndohët kënga "Treqind hutë u zbrazën menjëherë, i vranë çobant e i murën dhent" kushtuar kësaj ngjarje. Fshati Strimë ka qenë i përbërë prej pesë lagjeve ose mahallave siç ishin: Matrangët, Xhelilt, Avllat, Teshet dhe Deset.Vetëm Matrangët(matraçt) janë pasardhës të Memetit, ndërsa Xhelilt jané nipa té Mehmet qehasë, kurse Avllat;Teshet dhe Deset nuk jan të fisit Thaç, nuk janë as pësardhës të Mehmetit, por këto katër mahallë janë të ardhur pas Mehmetit dhe Mehmet qehaja ua dhuroi vendin që edhe sot e kanë.

Mehmet Qehaja kur erdhi nga krahina e Lumës me vehte solli edhe bagëtinë që numëronte diku afër 500 krerë, ndonëse edhe fshati ofronte kushte të tilla për ruajtjen e bagëtisë, me çka edhe në të ardhmën preokupim kryesorë i banorëve do të mbetej bagëtia. Më vonë Mehmet Qehaja vdes dhe varroset në veri-perendim të fshatit ku ndodhen kullosat dhe livadhet e fshatit, ky vend sot njihet si "Laki Memetit" pasardhës të Mehmetit janë mahalla e Matrangëve(Matrang) që njëherit ishin edhe mahalla më e madhe e fshatit dhe udhëheqës të tij. Emri Matrang vjen saktësisht, nga po ajo linjë gjaku e -Lek Matranga- një dijetar i krishterë né shekullin e XVI.

Vlenë të thuhet edhe një studim që është bërë, në të cilin është vlerësuar kontributi për çështjen kombëtare shqiptare, ku është vlerësuar se "Matrangët" qoftë nga Strima, Çaja, Zhelina Vaksinca etj... kan qenë ndër të parët, veçanarisht në Maqedoni, llogaritën si kontribues më të mëdhenj në luftën e vitit 2001.

Personalitete
ASLLANI njeri ma i famshem nStrim (LAA)

Demografia
Fshati Strimë dikurë ka numëruar 62 shtëpi, ka pasur rreth 370 banorë, ky numër i popullatës do të zvogëlohet dukshëm, duke filluar që nga përfundimi i luftës së dytë botërore, ku një pjesë e konsiderueshme e popullatës shkoi për në Turqi, më vonë kemi një pauzë deri ka viti 1970 pastaj pas viteve të shtatëdhjeta përsëri fillon shpërngulja, filimisht në fshatin Haraçinë, pastaj në Hasanbeg dhe në Kumanovë. Strimasit kryesisht janë të përqëndruar në fshatin Haraçinë dhe Hasanbeg, vlenë të thuhët se Strimasit mërguan në një numër të madhë në Zvicërr, Gjermani dhe Bellgjikë, veçanarisht si vend më i frekuentuar në diasporë dhe më i populluar nga Strimasit është Belgjika, ku janë afër 50 shtëpi ndërsa rrethë 210 banorë të gjithë me origjinë nga Strima. Në ditët e sodit fshati Strimë numëron vetëm pak shtëpi respektivisht vetëm 3.shtëpi dhe ka vetëm 18 banorë. Shkaqet kryesore të shpërnguljes së popullatës ishin;kushtët e vështira malore; mungesa e rrugës, rrymës, spitalit, martesa etj. Me çka me modernizimin e jetes bashkëkohore fshati Strimë ashtu si edhe shumë fshatra malore marrë në përgjithësi qoftë në rrethin e Karadakut por qoftë edhe më gjërë pësuan po të njejtin fat.

Ekonomi
Ekonomia e fshatit është kryesisht e përqëndruar në ruajtjen e bagëtisë pastaj pylltaria por ky fshat karakterizohej edhe me prodhimin e kulturave drithore siç janë: tërshëra, gruri, elbi, thekra, misri etj.

Kultura
Xhamia e fshatit Strimë u ndërtua në vitin 1996 karakteristikë tjetër e fshatit është se ka edhe Tyrben, në të cilën shërbyen me shekuj disa gjenerata të familjes së shehëlerëve Strimas.

Toponime
Toponimet kryesore të fshatit Strimë janë këto: Livadhet e Strimës, Gjuri kuç, Vakaveci, Laki Memetit, Kepi vdorës, Kepi shqipes, Laki kaurritvetëm, Te piçenrekat, Kepi keç, Kalaja Rimit, Vorrzët e callve, Prroj durrës, Prroj zekës, Xhibra shkinës, Kodra holl, Rrafsha vogël, Rrafsha madhe, Selishte, Ograde, Guri Shkupit, Kepi burrav, Mullini Osmanit, Mullini Abazit, Mullini Hashimit, Mullini Jonuzit, Mullini Eshtrefit, Mullini Rasimit, Mullini Feratit, Kroj Feratit, N'rek, Fangi madh, Lugji preshit, N'hith, Te stanet, Stani Durakit, Puplak, Luta, Duhani egër, Bota kuçe, N'lam t'arës madhe, Kepi duhanit, N'argjaç, Kroj babés qak, Kepi zdravecit, Kepi Sejdis, Shpella lopve, Kodra holl, N'kodër, Baçja Hashimit, Livadhi Hamitit, Stani Hoxhës, Stani Avdis, Stani Shehit, Shpella nxet, Shpella Agushit, Te kepat e përtem, Te kepat e rënë, Udha qepav, Te tilbja, Shpella Arashës, Udha madhe, Kroj Durakit, Gropa luleve, Arat e gjata, Kojria madhe, Laki epërm, Te kalaja, Llanishte, Gropa e luleve etj..

Domethënia e toponimeve

 * Vakaveci - burim shumë i ftohtë i ujit prej ku formohet edhe lumi i Strimës.
 * Gjuri kuç - Një shkëmb po me ngjyrë të kuqe, lartësia mbidetare 1500 metra.
 * Laki Memetit - Pjesë e livadheve të Strimës ku është edhe varri i Mehmetit.
 * Puplak- Është kodër né fshatin Strimë dhe është më e larta në Karadak, 1651 metra
 * Kepi vdorës - Një shkëmbë afër së cilit në kohën e dimrit mblidhej borë e madhe.
 * Kepi i shqipes - Një shkëmbë në male ku folenë e kishin shqiponjat
 * Te piçenrekat - Vend ku bashkohet lumi i Strimës dhe lumi i Hotlës.
 * Bira Sulës - Një shpellë ku kishte qenë i fshehur Sula nga një hakmarrje.
 * Guri Shkupit - Një shkëmbë nga i cili vështrohej qyteti i Shkupit.
 * Mullini Osmanit - Mulli të cilin e kishtë ndërtuar Osmani.
 * Te stanet - Vende ku gjatë kohes se verës fshatarët dilnin me bagëtitë.
 * Stani Durakit - Vend ku ka qenë kasollja dhe bagëtitë e Durakut.
 * Bota kuçe-vend ku dheu ka qenë me njgjyrë të kuqe.
 * Luta-vendë përballë fshatit.
 * Duhani egër-vend në fshat ku është rritur bima helmuese me fletë sikur duhani.

Burimi i të dhënave
Стрима