Atomi

thumb|Atomi i heliumit Për herë të parë ky term është përdorur nga filozofi i Greqisë së lashtë Demokriti (460 p.e.s.-370 p.e.s.) i cili me këtë fjalë emërtonte atë element të materies që nuk ndahet më d.m.th atomi greqisht atomo (ατομο) = fjalë e përbërë nga parafjala a=pa + tomo, temno=presë, ndaj, ajo që nuk pritet më. Më pas Xhon Daltoni i vërtetoi botëkuptimet e filozofëve Demokriti dhe Leukipi. Ai përfundoi se materia eshë e ndërtuar prej grimcave te vogla te cilat nuk mund te ndahen prej ti me metoda kimike. Këto grimca janë atomet.

Atomi është i përbëre nga bërthama dhe elektronet me ngarkesë elektrike negative që rrotullohen rreth saj, në brendësin e bërthamës gjejmë neutronet që janë thërrmija pa ngarkesë elektrike dhe protonet me ngarkesë elektrike pozitive. Për çdo atom në gjendje normale numri i protoneve është i barabartë me numrin e elektroneve. Kur numri protoneve është i barabarte me numrin e elektroneve themi atëherë që atomi është neutral.

Ndërsa kur atomi humb një ose më shumë elektrone ngarkesa e tij nuk është me neutrale (zero), sepse duke humbur ngarkesat negative të elektroneve, atij i kanë mbetur vetëm ngarkesat pozitive te protoneve ne bërthame, atëherë themi se atomi është shndërruar në një jon pozitiv ose kation. Ndërsa, kur atomit i bashkohen një ose më shumë elektrone, ky nuk është me neutral, sepse i janë shtuar elektrone me ngarkesa negative, pra edhe një herë kemi të bëjmë me shndërrimin e një atomi në një jon por kësaj radhe jon negativ ose anion.

Që atomi është i pandashëm mund te thuhej kur ne nuk e njihnim akoma natyrën e një atomi, tani mund te konfirmojmë që atomet janë te ndashëm sepse edhe humbja e një elektroni do te thotë ndarje e tij. Për me tepër shkenca ka ecur shumë përpara saqë tani është e mundur edhe ndarja e bërthamës së një atomi, ky veprim quhet fision nuklear dhe është i mundur në centralet nukleare.

Shiko dhe këtë

 * Masa atomike
 * Numri atomik

Lidhje të jashtme
http://filolet.com/demokriti.htm
 * Reaksionet dhe Energjia Bërthamore - Gjimnazi Sami Frashëri - dokument në internet, prill 2007

Atoom Atomo ذرة arz:ذره Átomu Atom Atom Atuoms Атам Атам Атом পরমাণু Atom Atom Atong Àtom Atom Atom Atom Atom Atom Άτομο Atom Atomo Átomo Aatom Atomo Átomu fa:اتم Atomi Aadom Atom Atome Atoom Adamh Átomo Breneen ʻĀtoma אטום परमाणु Atom hsb:Atom Atòm Atom Atomo Atom Atomo Frumeind Atomo 原子 ratni ატომი Атом ಪರಮಾಣು 원자 Atom Atomus Atom Atum Atome ປະລະມະນູ Atomas Atoms Атом അണു Атом अणू Atom အက်တမ် Atom अणु अणु Atoom Atom Atom nov:Atome Atôme Атом Atom Etem Atom pnb:ایٹم Átomo Iñuku Atom Атом Àtumu Atom Atom පරමාණු Atom Atóm Atom Атом srn:Atomi stq:Atom Atom Atom Atomi szl:Atům அணு Атом อะตอม Atomo Atom ئاتوم Атом Atom Nguyên tử Atomo אטאם Átọ̀mù 原子 Goân-chú 原子