Kategoria:Kultura

FAMILJA KASTRIOTEVE (1383-1474)
Famlija e Kastrioteve kishte nje principate te vogel ne malet midis Matit dhe Dibres,ne kufirin verior ne zoterimet e Topijave. Kostandin Kastrioti e filloi sundimin e tij mbi kete principate ne vitin 1383. I biri, Gjergji, me trupat e tij, mori pjese ne betejen ogurzeze te Kosoves me 1389. Venediku e pushtoi Kryeqytetin e saj, Krujen me 1392. Ne vitin1395, kur Gjergji e vendosi e vuri serish sundimine tij ne Kruje.Venediku e shpalli armik dhe i preu koken ne Durres ne vitin 1402. Pas atij erdhi i biri Gjoni, i cili e mori Krujen perseri dhe gradualisht e shtriu sundimin e tij mbi Tiranen, Matin, Dibren dhe Mirditen, nga Prizreni ne lindje, deri ne detin Adriatik ne perendim. Kala te fuqishme ishin ajo ne Kruje, Petrel, afer Tiranes, Petralbene Mat, Stefigraf ne Dibren e Eperme dhe Tornak. Nga viti 1407 deri me 1430 Gjoni luftoi periodikisht me turqit, u mund 3 here dhe u detyrua te pranonte kushte te renda paqeje. Kur turqit, me ne krye Muratin 2, e thyen ate ne vitin 1421, ata e ndoqen praktiken e tyre te zakonshme, duke lejuar qe te mbante ne kontroll te kufizuar mbi principaten e tij. Mirepo i kerkuan te paguante harac vjetor dhe te dorezonte kater djemte e tij si pengje per garantimin e neshtrimin e tij te perhershem ndaj Sulltanit.Gjithashtu,Gjonit i premtuan se pas vdekjes se tij ata do ta kthenin djalin e pare qe te zinte vendin e sundimtarit. Me i vogli ishte Gjergji 9 vjecare,i cili do te njihej me vone si heroi SKENDERBEU. Ne kohen kur Turqia dhe Venediku hyne ne lufte per shkak te zoterimit te Selanikut,me 1430,Venediku e nxiti Gjon Kastriotin te ngrinte krye.Pastaj,me 1430,Venediku ua dorezoi turqve portin e lakmueshem,nenshkroi nje marreveshje paqeje me ta dhe e la aleatin e saj ne meshiren e reprezaleve Turke.Sulltani fitimtari menjehere iu kunderpergjigj Shqiperave kryengrites,duke e mundur Kastriotin e duke kofizuar ate ne nje zone malore.Pastaj,duke perdorur si baze Krujen,nga viti 1431 deri ne 1433 Ali Pashe Evrenozi shkreti Shqiperine nga Shkodra ne Veri ,deri ne Vlore ne jug.Me perjashtim te kalase te Shkodres dhe te qytete-porte nen zoterimin e Venedikut,Pothuajse e gjithe shqiperia ishte tashme ne duart e Turqve.Feudalet individualist njeri pas tjeterit u shtrenguan te benin thirrje per paqe dhe ti nenshtroheshin haracit.Megjitheate,deshira per pavarsi nuk ishte zhdukur.Pritej vetem prijesi i duhur,i cili do t"i bashkonte prijesat krahinore ne nje fron te vetem.Koha e tij kishte ardh.

Ky material eshte kontributi i Z. Sitkij Jahja