Shkrimtarë shqiptarë

Shkrimtari shqiptarë është shprehje me të cilën përfshihet shkrimtari që i takon njërit nga dy grupe të mëdha të autorëve të shkrimeve letrare në gjuhën shqipe, grupi i shkrimtarëve profesionist të cilët kanë studiuar Gjuhën dhe Letërsinë Shqipe dhe grupi me profesion të lirë që merren me shkrime letrare në gjuhën shqipe.

Kuptimi i fjalës
Përkufizimi i shprehjes shkrimtarë shqiptar ende nuk është i qartë pasi që nga kuptimi logjik i shprehjes nuk përjashton shkrimtarët shqiptarë që kanë krijuar në gjuhë të huaja por edhe nga realiteti nuk është e qartë si qëndronë puna me shkrimtarët e huaj që kanë shkruar në gjuhën shqipe. Si do që të jetë deri në vitet '90 të shekullit të kaluar kjo shprehje ka qenë ngushtë e lidhur me historinë e popullit shqiptarë dhe historinë e gjuhës shqipe. Si duket kjo ka ndikuar edhe në formimin e kuptimit të kësaj shprehje vetëm përbrenda shqiptarëve.

Historia
Fillet e formimit të shkrimtarit shqiptar duket të jenë në shkrimtarët shqiptar me profesion të lirë të cilët kishin kryer shkolla të larta për letërsi në gjuhë të huaj apo si shkrimtar në profesion të lirë në gjuhë të huaj përvojat e tyre i përdornin për shkrime në gjuhën popullore shqipe. Këto shkrime edhe pse përmbajtja e tyre ishte në nivel të kohës ato nuk ishin punime që mund të krahasohen me nivelin e shkrimeve të shkrimtarëve të ditëve tona. Këto shkrime mund të merren si punime të shkrimtarëve me profesion të lirë d.m.th shkrimtar popullor. Kjo rrjedhë si pasojë e mungesës së një alfabeti të njehsuar të gjuhës shqipe. Mirëpo pikërisht ato shkrime shërbyen si brumë i krijimit të alfabeteve lokale nga të cilat në Kongresin e Manastirit u formua alfabeti i sotëm i gjuhës shqipe. Me formimin e alfabetit të gjuhës shqipe dhe rregullave të drejtshkrimit, u krijuan veglat e para primitive të shkrimtarit shqiptarë. Nëpërmjet këtyre veglave dhe përvojave filluan të krijohen veglat profesionale (instrumente, elemente) të letërsisë shqipe, përdorimi i të cilave mësohej në shkolla të Gjuhës dhe Letërsisë Shqipe. Paralel më këto zhvillime, shkrimet letrare popullore nuk u ndalën por përkundrazi ato tani përdornin edhe veglat primitive të shkrimtarëve dhe i përdornin për të pasuruar krijimin e veglave profesionale. Autorët e këtyre shkrimeve deri në vitet e '90 të shekullit të kaluar përfshiheshin brenda shprehjes shkrimtar shqiptar dhe gjatë gjithë kohës shërbenin si burim i elementeve të reja letërsisë shqipe.

Pas lëkundjeve politike në fund shekullin e kaluar, me futjen e rendit të konsumit në shoqëri, nga ana e shkrimtarve me profesion apo nga lobistët e tyre gjithnjë e më shumë paraqiten kërkesa e dallimit në mes të shkrimtarit të mirëfillt dhe autorit letrarë d.m.th shkrimtarit popullor. Si duket është ky është një konflikt në mes të anës folkloriste dhe profesionaliste për namin e krijuar nën shprehjen shkrimtar shqiptar. Si duket si rezulltat i ndarjes së vazhduar administrative të popullit shqiptar, fitues moral do të jenë ana folkloriste ndërsa fitues ekonomik ana profesionaliste, në të dy rastet fiton gjuha shqipe.

Shiko dhe këtë

 * Autor shqiptar të letërsisë - Letërsia - Letërsia shqipe - Gjuha shqipe - Kategoria:Shkrimtarë shqiptarë-(list e shkr. shq.)