Tesprotët

http://bloodyalboz.com/forum/viewtopic.php?t=720&sid=75fa4a0ebb7d5b9637759cdf5ef4a6e8

Përderisa ilirët janë stërgjyshërit e arbërve mesjetarë, pra dhe të shqiptarëve të sotëm, pjesë përbërëse e historisë së etnologjisë shqiptare është dhe etnologjia e ilirëve me burimet e saj dëshmuese. Këto burime na janë dhënë nga monumentet arkeologjike të zbuluara e të interpretuara nga arkeologët e ilirologët, nga etnologët; janë shkrimet e autorëve të vjetërsisë greke e romake, autorë bashkëkohës të ilirëve që shkojnë nga shekujt më të lashtë e deri në periudhën e vonë romake e në shekujt e parë të periudhës bizantine.

Në "Iliada dhe Odisea" të Homerit, (Homeri, Iliada, Tiranë, 1965; Odisea, Tiranë, 1976), shkruar në shek. VIII-VI para krishtit jepen të dhëna me interes për vende e popullata të trevës ilire, veçanërisht për atë pjesë territori që e quajmë Epir e që ishte më në kufi e në marrëdhënie ekonomike e shoqërore me grekët e kohës, për të cilën bëjnë fjalë dy veprat që përmendëm. Aty bëhet fjalë për fiset ilire si " perrebejt luftarake "; për tesprotët, për molosët , për peonët

Herodoti është i pari qëpërmend në veprën e tij emrin "Ilir" dhe na përshkruan fiset ilire në tërësi që nga Panonia e deri në Ambraki, po dhe mesapët, japingët e daunët në Itali e deri te autoritarët, dardanët e peonët në pjesën lindore të Ilirisë, nga istrët e japodët më në veri e deri te tesprotët më në jug të Ilirisë. Ka përshkruar pellazgët që banonin në trojet ilire me doket e zakonet e tyre. Një vend të veçantë në veprën e tij zënë arakulli i Dodonës e besime ilire e pellazge, me doke e zakone të tyre, natyrën e tyre luftarake, për burimet ekonomike në vise të Ilirisë. Herodoti na tregon se gratë peone ishin shumë punëtore: në një kohë gruaja bënte disa punë: në duar tjerrte lirin, në kokë mbartëte shtëmbën me ujë dhe njëherit, të lidhur te krehu për kapistre tërhiqte kalin që e çonte për t'i dhënë ujë.