Mërgata shqiptare

Mërgata shqiptare (edhe Diaspora shqiptare) është term me të cilin përfshihen të gjithë shqiptarët të cilët jetojnë dhe veprojnë jashtë trojeve autoktone shqiptare.

Mërgata shqiptar me kalimin e kohës ka shkuar gjithnjë e më tepër duke u rritur. Edhe tek Shqiptarët, sikurse tek popujt tjerë të botës ka pasur migrim të popullsisë. Nga këta banorë që kanë migruar për shkaqe të ndryshme në vende të ndryshme të botës, shpesh herë janë krijuar grupe të organizuara në shoqata kulturore.

Në historinë e kombit shqiptar aktiviteti i këtyre grupeve të mërgatës, jo rrallë ka luajtur një rolë të madh në vendimet të ndryshme politike që janë marrë mbi qeverisjen e tokave Shqiptare. Po ashtu ka raste ku nga këto grupe janë iniciuar edhe veprime të cilat kanë ndikuar në gjuhën dhe kulturën shqiptare.

Qendrat e mërgatës shqiptare kanë lëvizur varësisht nga zhvillimet e përgjithshme botërore. Kështu që nga fillimi i shekullit I në pjesë të ndryshme të Italisë së sotshme, bashkëvendësit janë organizuar në grupe të ndryshme, disa nga këto grupe në fillim kanë pasur ndikim në vendimet e Romës e me kalimin e kohës edhe kanë marrë pozicione qeverisëse në udhëheqjen e perandorisë Romake.

Fazë tjetër e krijimit të grupeve të diasporës është perandoria e Bizantit. Edhe këtu edhe pse në histori deri më tani nuk flitet për ndonjë organizim të diasporës, vetë fakti i prezencës së personave me prejardhje nga territoret shqiptare në qarqet e udhëheqjes së perandorisë Bizantine, lë të kuptoi për një formë të organizimit të këtyre personave në Stambollin e sotshëm.

Me pushtimin e Ballkanit nga Perandoria Osmane, diaspora në Itali organizohet në atë shkallë saqë këtu mund të flitet për një koloni. Në anën tjetër edhe diaspora në perandorin Osmane luan një rolë gjithnjë e më të madh.

Para shkatërrimit të perandorisë Osmane qendra e mërgatës nuk duket si e koncentruar në njërin nga metropolet po ajo disi shpërndahet dhe shkon duke u rritur ndikimi i saj. Këtu janë prezentë grupet e organizuara në Stamboll, Bukuresht dhe Misir në Egjiptin e sotshëm.

Gjatë zhvillimit industrial të Evropës Perëndimore si duket mërgata në këtë anë të botës nuk ka qenë aq prezentë dhe e organizuar. Kështu vërehet një organizim në Shtete e Bashkuara të Amerikës gjatë kohës më të re.

Me fillimin e kryengritjes në Kosovë, mërgata shqiptare në Evropën Perëndimore katapultohet për nga numri. Kjo rritje e numrit të mërgimtarëve ka sjellë nevojën e një organizimi i cili kryesisht është bërë në grupe në nivele të qyteteve të cilat kanë bashkëpunuar ndërmjet tyre në nivel të shtetit ku kanë qenë. Gjatë kësaj kohe financimi i këtyre gupeve është bërë vetëm nga vetë amtarët dhe ndikimi i shteteve ku ato grupe kanë vepruar ka qenë i vogël.

Pas luftës organizimi i mërgatës në Evropën Perëndimore bëhet kryesisht nga studentët ndërsa në Shtetet e Bashkuara të Amerikës duket se kjo ndihmohet edhe nga aktivistë atdhetarë.

Me zbulimin e internetit komunikimi i mërgatës me vendlindjen edhe pse nuk është në shkallën më të lartë ai zhvillohet në një masë të pa parë deri më tani.

Shoqatat dhe shoqëritë kulturore
Gjatë zhvillimeve historike nga Mërgata shqiptare janë themeluar shoqëri të ndryshme kulturore të cilat varësisht prej shkallës së zhvillimit të shoqërisë kanë pasur edhe gazetat e tyre. Në kohën më të re kjo bëhet duke prezantimin e fletëve elektronike dhe radio stacioneve elektronike. Disa gupe të mërgatës shqiptare që kanë arritur të organizohen në shoqëri kulturore janë:

Katalogje organizatash e shoqatat e prezentuara në internet

 * Katalogje të përgjithshme


 * Mërgata.org - Lidhje vrtuale institunciale e shoqatave të mërgatës.
 * GeoOrg (Katalogu gjeografik i organizatave shqiptare në diaporë)
 * Teutat shqiptare në Botë - geocities, Internet
 * Itali


 * Shoqata Gjithëshqiptare Arbëria (Bolzano, Itali)
 * VoxAquila (Parma, Itali)
 * New Age Era (Milano, Itali)
 * Liga e Shoqatave Shqiptare në Itali (Rimini, Itali)
 * Shoqata Studentore Drita (Romë, Itali)
 * Shoqata Miqësia (Rimini, Itali)
 * Shoqata DEA (Pisa, Itali)
 * Shoqata Iliria (Pesaro, Itali)
 * Shoqata e Padovës (Padova, Itali)
 * Së Bashku - Insieme (Trieshtë, Itali)
 * Shoqata Iliria (Romë, Itali)
 * Grupi Alboys (Romë, Itali)
 * Arbitalia - Shtëpia e Arbëreshëve (Cosenza, Itali)
 * ShBA


 * New Albanian Generation (Uashington, ShBA)
 * Bijtë e Shqipes (Filadelfia, ShBA)
 * Grupi i valleve Shqiptare në Boston (Boston, ShBA)
 * Shoqata Shqiptaro-Amerikane e Karolines se Veriut, www.aaanc.org
 * Kanadë


 * Bashkësia Shqiptaro-Kanadeze (Toronto, Kanadë)
 * Bashkësia Shqiptare në Québec (Montreal, Kanadë)
 * Liga Shqiptaro-Kanadeze (Toronto, Kanadë)


 * Gjermani


 * Shoqata e Studentëve në HamburgIllyria (Hamburg, Gjermani)
 * Shoqata Studentore në Mainz (Mainz, Gjermani)
 * Austri


 * Shoqata e Rinisë Shqiptare në Vjenë (Vjene, Austri)
 * '''Norvegji


 * Komuniteti i Studentëve në Norvegji (Oslo, Norvegji)
 * Qendra Islamike Kulturore Shqiptare në Norvegji (Oslo, Norvegji)
 * Turqi


 * Shoqata Vllazëria Turko-Shqiptare (Stamboll, Turqi)
 * Francë


 * Shoqata Rugova (Lyon,FRANCE)
 * Shoqata Iliria (Lion, Francë)
 * Zvicër


 * Bashkia Kulturore Shqiptaree e Zürichut (Zürich, Zvicër)

Shiko dhe këtë

 * Futbollistët
 * Persona me prejardhje nga tokat shqiptare që kanë jetuar dhe kontribuar në kulturen shqiptare në:


 * Perandorin Romake
 * Perandorin Bizantine Justiani I - Anastasius
 * Perandorin Osmane:Ismail Qemali - Mehmed Köprülü - Ahmed Köprülü - Mustafa Köprülü,Numan Köprülü - Hüseyin Köprülü - Abd Allah Köprülü
 * Evropë Përndimore: Eliza Dushku - Elyesa Bazna - Carl Ritter von Ghega
 * Rumani: Elena Gjika
 * Egjipt: Mehmet Ali - Faruku i Egjiptit - Favzia e Egjiptit - Fuad I i Egjiptit
 * Itali: Jeronim De Rada
 * ShBA: James Belushi - John Belushi - Donald Suxho - Shinasi Rama

Lidhje të jashtme

 * mergata.org