Νομός Ευρυτανίας

Ο νομός Ευρυτανίας είναι ένας από τους πενήντα ένα νομούς της Ελλάδαςκαι ανήκει στην περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας.

Πρωτεύουσα του νομού είναι το Καρπενήσι.

Ο νομός είναι σχεδόν ολοκληρωτικά καλυμμένος από βουνά, συμπεριλαμβανομένων του Τυμφρηστού και του Παναιτωλικού στα νότια και ποτάμια συμπεριλαμβανομένων του Αχελώου στα δυτικά, του Αγραφιώτη στα ανατολικά και του Μέγδοβα στα ανατολικά που εκβάλει στο Ιόνιο Πέλαγος και έχει ένα θέρετρο σκι. Είναι ένας από τους λιγότερο κατοικημένους νομούς στην Ελλάδα.

Ο νομός συνορεύει με την Αιτωλοακαρνανία στα δυτικά, νοτιοδυτικά και νότια (δυτικά πάνω από τον Αχελώο ποταμό), με την Καρδίτσα στα βόρεια, και με τη Φθιώτιδα στα ανατολικά.

Για πλήρη κατάλογο των πόλεων και οικισμών του νομού, δείτε επίσης Διοικητική διαίρεση νομού Ευρυτανίας

Ιστορία
Οι αρχαίοι Ευρυτάνες κατοικούσαν την τραχειά ορεινή περιοχή της Β. Αιτωλία και εθεωρούντο ως ο ισχυρότερος αλλά και ωμότερος από τους Αιτωλικούς λαούς. Γύρω τους ζούσαν οι Απεραντοί, οι Οφιονείς, οι Θεστιείς, οι Δόλοπες, οι Αινιάνες και οι Ακαρνάνες. Η ονομασία της περιοχής οφείλεται μάλλον στον μυθικό ήρωα Εύρυτο, ο οποίος βασίλευε στην πόλη Οιχαλία, που είχε κτίσει ο Μελανεύς, βασιλιάς των Δρυόπων. Η τοποθεσία της Οιχαλίας δεν έχει προσδιοριστεί ακριβώς, μερικοί την τοποθετούν στο Παλαιόκαστρο του χωριού Κορισχάδες, κοντά στο Καρπενήσι, ενώ άλλοι την ταυτίζουν με την τοποθεσία Αντάνια στο απόκρημνο όρος Κόμπολο.

Οι Ευρυτάνες συμμετείχαν στην εκστρατεία της Τροία, άλλοι με αρχηγό τον Γουνέα, βασιλιά της Κύφου, άλλοι με τον Φοίνικα ως συμπολεμιστές του Αχιλλέως και άλλοι με τον Θόαντα, τον Ποδαλείριο και τον Μαχάονα. Το 429 ο Αθηναίος στρατηγός Δημοσθένης επετέθη εναντίον των Λοκρών και των Ευρυτάνων, αλλά νικήθηκε από τους Ευρυτάνες και τους Αιτωλούς, που μιλούσαν τότε μια δική τους διάλεκτο δυσνόητη από τους άλλους ΄Ελληνες. Οι Ευρυτάνες, μαζί με τους Θεσπιές και Οφιονείς, υπήρξαν ισχυρά στοιχεία της Αιτωλικής Συμπολιτείας, η οποία υπέκυψε τελευταία από τις ελληνικές περιοχές στους Ρωμαίους.

Στην τουρκοκρατία, η Ευρυτανία ανήκε στη διοικητική περιφέρεια (σατζάκι) των Τρικάλων, και είχε χριστιανικό πληθυσμό περί τις 40 χιλ., ενώ εκκλησιαστικώς ανήκε στην επισκοπή Λιτζάς και Αγράφων που υπαγόταν στη Μητρόπολη Λαρίσης. Οι Τούρκοι παραχώρησαν στους Ευρυτάνες προνόμια αυτονομίας και αυτοδιοικήσεως, επέτρεψαν να υπάρχουν ομάδες αρματολών και αναγνώρισαν τα αρματολίκια τους. Τα δυσπρόσιτα βουνά της Ευρυτανίας έγιναν ασφαλές καταφύγιο των κλεφτών. Οι αρματολοί Χορμόπουλος των Αγράφων και Λιβίνης του Καρπενησιού ξεσήκωσαν επανάσταση το 1684 – 1696 και ο Λιμπεράκης Γερακάρης το 1688 - 1699. Ευρυτάνες ήταν ο Κατσαντώνης, ο Γεροδήμος, ο Μπουκουβάλας και άλλοι αγωνιστές. Η Επανάσταση του 1821 κηρύχθηκε στο Κεράσοβο στις 10 Μαΐου και η συμβολή των Ευρυτάνων στον Αγώνα ήταν γενική και ενθουσιώδης. Στην Ευρυτανία συνήφθησαν σκληρές και αποφασιστικές μάχες υπό τον Καραϊσκάκη, Μάρκο Μπότσαρη κ.α.

Πρόσωπα της Ευρυτανίας

 * Παύλος Μπακογιάννης
 * Μάρκος Γκιόλιας, καλλιτέχνης
 * Δημοσθένης Γούλας, καλλιτέχνης
 * Στέφανος Γρανίτσα, καλλιτέχνης
 * Χρήστος Καγκαράς, ζωγράφος
 * Σπύρος Παλιούρας, καλλιτέχνης
 * Ζαχαρίας Παπαντωνίου, καλλιτέχνης
 * Μιχαήλ Σταφυλάς, καλλιτέχνης
 * Λευτέρης Θεοδώρου, ζωγράφος

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

 * Ευρυτανικά Νεα" - Η μεγαλύτερη εφημερίδα του νομού
 * Αεροφωτογραφίες Ευρυτανίας
 * Ευρυτανία. Χωριά και Οικισμοί.
 * Ευρυτανία. Αξιοθέατα, Πολιτισμός, Ιστορία.

Ευρυτανίας *

إفريتانيا Евритания Evrytania Evrytania Evritanio Euritania Eurytanie אבריטניה Prefektura Euritanija Evritania Euritania エヴリタニア県 Eurytania (nomus Graeciae) Evrytania Evrytanía Evrytania Eurytania Euritânia Euritania Эвритания Prefektura Evritanija Evritania Префектура Евританија Evritania Evrytania Евританія Evrytania 埃夫里塔尼亞州