Juniku

    (vendasit edhe Juniku)  është fshati në Deçanë në pjesën perëndimore të Kosovës. Kufizohet me komunën e Deçanit,dhe Gjakovës e Shqipërinë.

është fshati më i madhi në Kosovë dhe ndoshta edhe nder   më te vjetrit dhe ka mbi 10.000 banorë, si fshat është i vendosur rrezë Alpeve. Është i njohur për rrugët historike në mes Deqanit dhe Gjakovës. Është i njohur fakti se pozita gjeografike e Kosovës ka një rëndësi të veçantë për Ballkanin sepse si pjesë e regjionit qëndror të Ballkanit ka një pozitë në rrugët me të shkurtëra drejt daljës në detin Adriatik dhe Egje. Kjo pozitë e volitëshme gjeografike ka ndihmuar që të jetë e rendësishme si në kohën e vjetër, mësjetë gjithashtu edhe në kohen e re dhe më të re. Juniku dhe rethina e saj, si pjesë e Dugagjinit, Kosovës gjithni ka pasur pozitë të përshtatshme gjeografike gjatë së kalueres historike.fshati është themeluar në një vend të përshtatshëm gjeografik, shtrihet në veriperendim të luginës së pjellshme të Dugagjinit, para grykës piktoreske të lumit Erenik, i cili gjarpron nëpër lugjet e Alpeve Shqiptare (Alabanien Alps).Fshati është ngritur në kryqëzimin e rrugës së rëndësishme trensverale të Shkodër-Kosovë, ose të Zetës (Via di Zenta) me atë langituale të Rrafshit të Dugagjinit, e cila kalon nëpër Qafë të Prushit dhe rrugës për në Pejë që lidhen me me Sanxhakun dhe Malin e Zi, kurse nëpër Fshatrat e rekës: Koshare dhe Morinë lidhej me pjesët veriore të Shqipërisë dhe Shkodër, kurse nëpër bjeshkët e junikut dhe fshatrave Jasiq dhe Gjocaj lidhej me Malësinë e Shqiprisë. Juniku si fshatë është themeluar në një vend me pozitë të lakmushme gjeografike:në rrugën që kalon nëpër fshatrat Deçan, Voksh, Junik dhe fshatrat e Rekës e gjeri në Gjakovë dhe rruga Junik-hereq që lidhet me rrugen Pejë- Gjakovë. Një pjesë e rrugës Via de Zenta, kalonte afër Teritorit të Junikut nëpër luginën e Krumës, fshatin Letaj nëpër Qafë të Prushit e vazhdon nëpër tokat shqiptare.

Pak histori
Juniku është një ndër vendbanimet më të vjetra dhe më të mëdha të Kosovës. Për vjetërsinë e tij tregojnë në mes tjerash edhe toponimet Gradina, Kishëza, etj. Lokaliteti GRADINA gjendet mbi fshat, në një qukë në mes të lumenjve Ereniku i madh dhe i vogël. Ekzistojnë dy vende të cilat quhen GRADINA e vogla dhe e madhja. Në Gradinën e Madhe nuk ka kurrfarë gjurmësh (në bazë të konfiguracionit të terrenit nuk mund të konstatohet se ka ekzistuar ndonjë Gradinë). Në Gradinën e vogël e cila gjendej pranë të madhes janë ruajtur disa gjurmë, pjesërisht është ruajtur Muri. Sipas informacionit Juniku i vjetër është shtrirë në pjesën e epërme të Gropa e Amonit, në Livadh të Madh, dhe pastaj ka zbritur gradualisht në pjesën e sotme. Në bjeshkë gjenden edhe gjurmë të materialit ndërtimor, qeramikë, themele të shtëpive etj. Në dokumentet e shkruara përmendet, në vitin 1485 në defterin e Sanxhakut të Shkodrës dhe i takonte nahisë së Altun-Ili-së. Në këto dolumente Juniku thirrej me emrin Lunik, ishte vendpazar dhe kishte 52 shtëpi, 15 beqarë dhe 3 të veja. Gjatë kohës se sundimit osman Juniku ishte qendër e Kazës së Altun-Ilia-së. Lokaliteti nën pjesën e epërme të fshatit, që përfshinte pjesën qendrore të fshatit, sot, nga banorët, quhet me emrin Tërgovishta. Sipas hartografit, Corneli në ILIRICUM - 1688 dhe në Corso delli fiumi Drino e Boiano nella Dalmatia - 1692, Juniku - Lunich kishte 20 shtëpi me 200 banorë.

Gjeografia
Juniku, shtrihet në bregun e majt të lumit Erenik, dhe në të djathtë të prronit Trava, me lartësi mesatare detare prej 367-500 metrash.Juniku gjndet mes gjërsisë gjeografike 42,22 shkallë dhe gjatsisë gjeografike prej 20,26 shakallë.Në drejtim të këtij fshati gravitojnë fshatrat e Vokshit dhe të Rekës së Keqe, duke u shtri rrenze Alpeve Shqiptare.Mu të burimi  i lumit Erenik, ngritet  maja me e lartë e Alpeve Shqiptare GJeravica. Juniku karakterizohët me klimë të mesme kontinenatale të modifikuar me komponente të klimës mesdhetare. Vera është e nxehtë dhe e thatë. temperatura mesatare e muajtkorrik është 21 C, kurse gjatë dimrit- janar është minus 11 C Burimet e ujrave që vinë nga kurorat e maleve nga gropa e Erenikut dhe nga Alpet Shqiptare, formojnë rrjedhat sipërfaqsore të ujërave në fshatin Junik.të gjitha prrojet e këtij teritori derdhen në lumin Erenik, i cili derdhet në Dri afër Urës së Fshejtë. Ereniku-buron nga Bjeshkët e Junikut e Maj e Zezë rrënzë Gjeravicës, kalon nëpër bjeshkët e Erenikut (Junikut), Malin e madhë. Lipovicat, në anën e djathtë të lagjës Gacafer, rrënze bregut Moronica, në mesin e lagjës Berishë dhe kalon tërë fshatrat e rekës, dhe në dalje të Gjakovës derdhet në Dri të Bardhë. Ereniku me kapacitetin e ujit, ujitë fushën e Junikut, që është shumë pjellore, rrafshinat e tyre kanë rëndësi të madhe ekonomike dhe antropogjeografike.

Ekonomia
...Gjysem Agrare Gjysem Industriale

Demografia
...

Kultura

 * Edukimi

Fshati ka mese 1140 nxënës, prej të cilëve 860 ndjekin mësimet në shkollen fillore. Dhe 280 ndjekin mësimet në Shkollen e Mesme.

Sporti
Ndër sportiste më të dalluar që ka nxjerrur Juniku është Boksieri i famshem Luan Krasniqi.

Politika
*partia dominuese

LDK

Shiko dhe këtu
Prit ose shkruaj

Lidhje të jashtme

 * Juniku.tk

Juniku