Evropa

300px|thumb|Pozita e Evropës 300px|thumb Evropa është kontinent i rruzullit tokësor. Për nga sipërfaqja ajo është më e vogël se Azia, Amerika, Afrika dhe më e madhe se kontinenti australian.

Gjeografia

 * Artikulli kryesorë : Gjeografia e Evropës

Në kohën e lindjes së saj para 500 milionë vjetësh Europa nuk është akoma e plotë. Pjesët e saj janë të hapërdara mbi të gjithë rruzullin tokësor: Skandinavia tej më në jug të ekuatorit, Anglia dhe Vendet e Ulëta në rrethin polar të jugut si dhe pothuajse të gjithë pjesët e tjera përreth polit të jugut. Të gjithë këto pjesë koreje kontinentale janë në lëvizje. Ato merrem me vete nga rryma të fuqishme magme, të cilat vlojnë 80 kilometra nën sipërfaqen e tokës.

Të shtyra nga shtjella nxehtësie në brendësi të tokës pllakat lëvizin me ngadalë, çdo vit nga vetëm disa centimetra. Por me kalimin e miliona vjetësh kemi pastaj të bëjmë me distanca të konsiderueshme. Në rastin e përplasjeve shpërthejnë forcat primare. Si një rebus gjigand vë Europa pjesët e saj së bashku. Togje shkrepash kilometra të gjëra çajnë lart, përkulen dhe marrin formë kubeje. Çdo përplasje e re krijon një masiv malor. Kështu lind së pari shtylla kurrizore e Europës, vargmali kaledonian, me lartësira si ato të Himalajës. Ky është bërthama e një bashkëshkrirjeje të parë europiane.

Më pas kontinenti i ri bredh gjysmën e rruzullit tokësor. Para 300 milionë vjetësh ai kapërcen ekuatorin. Stereja është tashmë e mbuluar nga gjelbërimi. Bimët kanë pushtuar kontinentin që deri pak më parë kishte qenë i shkretë. Atje ku sot janë të ngritura metropolet krenare europiane u shtri sa gjatë e gjërë një xhungël e harlisur tropikale: Parisi ndodhej në një klimë tropikale të ngrohtë e me lagështi. Berlini, në një det të gjelbër i cili zgjatej deri në Azi.

Është një pyll tepër i jashtëzakonshëm. Ai përbëhet nga fiere, likopode (shk. lycopodium) dhe bishtkuaj. Mbeturina të tyre të ngurtësuara në Skoci të bëjnë ta marrësh me mend përhapjen e tyre. Cungje që qëndrojnë pothuajse ngjitur njëri-tjetrit të japin edhe sot e kësaj dite një përshtypje mbi bollëkun e atëhershëm të bimëve. Këta gjigandë lartësoheshin deri në 30 metra drejt qiellit.

Evro-Azia
Ajo pjesë e Evropës dhe Azisë që për nga kultura dhe historia e tyre janë të ndërlidhura ngushtë midis tyre.

Shtetet, territori i të cilave janë të shpërndara në dy kontinente janë:
 * Rusia: 25% e territorit të Rusisë është në Evropë.
 * Turqia: 3% e territorit të Turqisë është në Evropë.

Qytete
Qytete Evropiane kanë disa karakteristika të përbashkëta. Kështu p.sh për dallim nga qytete e kontinenteve tjera qytete metropole Evropiane nuk janë të orjentuara në ndërtesa të larta. Ato më tepër shtrihen duke zënë sipërfaqe të mëdha dhe dke futur në gjirin e tyre edhe qytete që gjenden për rreth tyre. Për këtë shkakë edhe madhësia e qyteteve ndryshonë dukshëm nga rrethi i qytetit. Si do që të jetë si qytete më të mëdha të Evropës llogaritet të jenë Moska, Stabolli dhe Londra.

Shiko edhe

 * Historia e Evropës
 * Ilirët

Europa Europa አውሮፓ Europa Europe أوروبا ܝܘܐܪܘܦܐ ইউৰূপ্ Europa Iwrupa آوروپا Europa Euruopa Еўропа Эўропа Европа ইউরোপ ཡོ་རོབ་གླིང་ Europa (kevandir) Evropa Europa cbk-zam:Europa ᎡᎶᏆ Europa Evropa Eùropa Еѵрѡпа Европа Ewrop Europa Europa Ευρώπη Europe Eŭropo Europa Euroopa Europa fa:اروپا Eurooppa Evropa Europe Eropa Europe Jeropa An Eoraip An Roinn-Eòrpa Europa Europa યુરોપ Yn Europey Êu-chû ʻEulopa אירופה यूरोप Europa hsb:Europa Ewòp Európa Եվրոպա Europa Eropa Obodo bekee Europa Evrópa Europa ヨーロッパ rontu'a Eropah ევროპა Еуропа Europa ಯೂರೋಪ್ 유럽 Europa (Kontinänt) Ewropa Europa Европа Europa Evropa Europa (Kontinent) Europa Euròpa Europa Erópa ເອີລົບ Europa Eiropa Ūropi Европа യൂറോപ്പ്‌ Eropah Ewropa ဥရောပ Iurop Europan Europa Europa (continent) युरोप Europa (werelddeel) Europa Europa nov:Europa Ûrope Béésh Bich’ahníí Bikéyah Euròpa Europe Европæ ਯੂਰੋਪ Eiropaa Europa Euròpa Europa Iwrupa Europa Europa Europa Europa Европа ru-sib:Европа Uburayi Europa Europa Europe Eurohpá Evropa Europe Európa Evropa Europa Yurub Европа Uropa Europa Ulaya ஐரோப்பா Europa Аврупо ทวีปยุโรป Ýewropa Europa ʻEulope Yurop Avrupa Европа Європа یورپ Yevropa Eoropa Châu Âu Europa Urope Europa Tugal אייראפע Yúróòpù 欧洲 歐羅巴洲 Europa 歐洲