Letërnjoftimi i Shqipërisë

thumb| 200px|right|Leternjoftimi shqiptar biometrik. 2009 thumb| 200px|right|Ana e pasme e leternjoftimit biometrik

Letërnjoftimi (ose Karta e Identitetit) është një dokument zyrtar që shërben për të vërtetuar identitetin, shtetësinë dhe vendbanimin e shtetasve të Shqipërisë.

Historia
Deri në vitin 1991 letërnjoftimi shpesh quhej edhe pashaportë. Kjo pasi shtetasi në periudhën e regjimit komunist nuk lejohej të vendosej lirisht për të jetuar në një territor te caktuar pa lejen e autoriteteve. Pra ajo që sot quhet Rezidencë në të kaluarën quhej Pashaportizim ose leje për të jetuar në një vend të caktuar. Ky model ishte i ngjashëm me atë sovjetik ku shtetasit kishin nje pasaportë edhe për tu zhvendosur ose jetuar nëpër territorin e Bashkimit Sovjetik.

Për plot 18 vjet që nga ndryshimi i sistemit politik, Republika e Shqipërisë nuk ka lëshuar më Letërnjoftime ose Karta Identiteti për qytetarët e saj. Në mungesë te këtij dokumenti qytetarët ishin të detyruar të siguronin çertifikata lindjeje me fotografi. Kjo shkaktonte humbje kohe si dhe detyrimin që për çdo akt publik duhet të paraqitnin një çertifikatë të re.

Duke filluar nga viti 2007, në bashkëpunim me OSBE, u bë i mundur regjistrimi elektronik i popullsisë në një database qendrore. Pas kësaj autoritetet ngritën një tender ndërkombëtar për përcaktimin e kompanisë që do të prodhonte letërnjoftimet të cilin e fitoi kompania franceze Sagem Sécurité. Proçesi i lëshimit të letërnjoftimeve startoi më 12 janar 2009. Këto dokumenta janë të një cilësie dhe saktësie shumë të lartë pasi mbështeten direkt në Regjistrin Themeltar të shtetasve në trajtë elektronike. Ky regjistër është on-line për futje të dhënash dhe përdorim nga të gjitha Zyrat e Gjendjes Civile në të gjithë territorin shqiptar por e ka qendrën e përpunimit dhe zhvillimit në Tiranë. Në këtë regjistër mbështetet edhe sistemi i ri i adresave dhe i ndarjes territoriale te Shqipërisë. Me kartat e reja të identitetit do të bëhet jo vetëm identifikimi i personave por edhe ndërlidhja e tyre me një territor të caktuar. Në kartë do të jetë i shtamposur edhe një numër unik që do ta ketë vetëm ai person dhe do ta identifikojë atë kundrejt Administratës Publike për çështje fiskale, shëndetësore, sigurimesh shoqërore, etj. Brenga qytetare e çertifikatave te pafundme, me anë të letërnjoftimeve të reja, eliminohet një herë e përgjithmonë pasi ky dokument e vërteton në mënyrë të patjetërsueshme identitetin e qytetarit shqiptar në çdo kohë dhe hapësirë.

Tiparet
Letërnjoftimi është plastik dhe ka përmasat e standartit të një Kartë Krediti. Në anën ballore ka foton që ripërsëritet anash dhe të dhënat të shprehura në shqip dhe anglisht: mbiemri, emri, shtetësia, vendlindja, datëlindja, data e lëshimit dhe e skadencës, autoriteti lëshues, firma e mbajtësit, numri i kartës, gjinia dhe numri personal. Përmbi foto është aplikuar edhe një mikropullë holografike me reflektim. Ana e pasme ka të shtypur një tekst alfanumerik që e bën kartën të lexueshme edhe optikisht. Mikrochipi që ndodhet i integruar ne kartë dhe i dukshëm në anën e pasme do të përmbajë elementë biometrikë të personave si: gjurmët e gishtave, fotografinë, firmën, adresën, etj. Nxjerrja e të dhënave nga mikrochipi bëhet me anë të teknologjisë wireless RFID. Vlefshmëria e letërnjoftimit është 10 vjet. Standartet e letërnjoftimit shqiptar e lejojnë të përdoret si dokument për kalimin e kufijve, në vend të pasaportës, si rezultat i marrëveshjeve dypalëshe me shtete të ndryshme.

Procedurat për paisje
Në bazë të ligjit, shtetasit shqiptarë janë të detyruar të pajisen me letërnjoftim pasi të mbushin 16 vjeç.
 * Qytetari duhet të paguajë në zyrën postare shumën prej 1.200 lekë.
 * Me kuponin që lëshon posta duhet të paraqitet në zyrën e gjendjes civile apostafat e pajisur me aparaturat elektronike me të cilat do të fotografohet aty për aty dhe do ti merren shenjat e 10 gishtave dhe të pëllëmbëve komplet. Të gjitha këto në mënyre digjitale, pra pa përdorimin e bojës.
 * Pas rreth 15 ditësh, qytetari duhet të kthehet personalisht po në atë zyrë për të tërhequr letërnjoftimin i cili aktivizohet (inicializohet) me anë të shtypjes me gisht në një aparaturë te posaçme e cila lexon dhe njeh gjurmën e gishtit dhe automatikisht e aktivizon kartën.

Shiko edhe

 * Pasaporta e Shqipërisë

Lidhje të jashtme

 * Ministria e Punëve të Brendshme
 * Kartat e ID të Shqipërisë kyç për regjimin e vizave dhe zgjedhjet
 * Kartat e Identitetit, risia që lumturon shqiptarët

Burimi i të dhënave
Albanian Identity Card Carta d'identità albanese