Τροία

Η Τροία ή Ίλιον είναι μυθική πόλη, θέατρο του Τρωικού πολέμου, μέρος του οποίου περιγράφεται στην Ομήρου Ιλιάδα, ένα αρχαιοελληνικό έπος, του 9ου ή 8ου π.Χ. αιώνα, που περιέχει παλαιότερο υλικό (Ιλιάς σημαίνει "έπος του Ιλίου").

Η Τροία (Τουρκ.: Truva) είναι επίσης το όνομα του αρχαιολογικού χώρου, της παραδοσιακής τοποθεσίας της Ομηρικής Τροίας, στη Μικρά Ασία, κοντά στην ακτή της σημερινής βορειοδυτικής Τουρκίας, νοτιοδυτικά των Δαρδανελίων κάτω από το Όρος Ίδα της Φρυγίας.

Μία νέα πόλη που ονομάστηκε Ilium-Ίλιον ιδρύθηκε στην τοποθεσία που πιστευόταν ότι ήταν η θέση του μυθικού Ιλίου κατά τη βασιλεία του Ρωμαίου αυτοκράτορα Αυγούστου. Ήκμασε έως την ίδρυση της Κωνσταντινουπόλης, και παρήκμασε σταδιακά κατά τα Βυζαντινά χρόνια. Η ρωμαϊκή πόλη Κέλεια - Celeia (νυν Celje στη Σλοβενία) αναφέρεται από ορισμένους συγγραφείς ως Troia secunda ("δεύτερη Τροία").

Στα 1870 ο γερμανός αρχαιολόγος Ερρίκος Σλήμαν ανέσκαψε την περιοχή. Μεταγενέστερες ανασκαφές απεκάλυψαν αρκετές πόλεις κτισμένες διαδοχικά η μία πάνω στην άλλη. Μία από τις πλέον πρόσφατες (Τροία VIIa) συχνά ταυτίζεται με την ομηρική Τροία.

Μυθική Τροία
Η απαρχή της ιστορίας των Τρώων μπλέκει με μύθους και θρύλους. Σύμφωνα με την Ελληνική μυθολογία, οι Τρώες ήταν αρχαίοι πολίτες της πόλεως της Τροίας στην περιοχή της Τρωάδος, στη χώρα της Φρυγίας, στη γη της Μικράς Ασίας. Η Τροία ήταν γνωστή για τα πλούτη της, που κέρδιζε από το λιμενικό εμπόριο με ανατολή και δύση, τα ωραία ρούχα, την παραγωγή σιδήρου, και τα τεράστια αμυντικά της τείχη. Η βασιλική οικογένεια της Τροίας ανάγεται στην Ηλέκτρα και το Δία, τους γονείς του Δαρδάνου. Η Ηλέκτρα ανέθρεψε το Δάρδανο στο παλάτι της στη νήσο Σαμοθράκη. Ο βασιλεύς Τρως ονόμασε το λαό Τρώες και τη χώρα Τρωάδα, από το όνομά του. Ο Ίλος ίδρυσε την πόλη του Ιλίου δίδοντάς της το όνομά του. Ο Ζευς έδωσε στον Ίλο το Παλλάδιον. Ο Ποσειδών και ο Απόλλων έκτισαν τα τείχη και τις οχυρώσεις γύρω από την Τροία για το Λαομέδοντα, γιο του Ίλου του νεώτερου. Όταν ο Λαομέδων αρνήθηκε να πληρώσει, ο Ποσειδών πλημμύρισε τη χώρα και απαίτησε τη θυσία της Ησιόνης σε ένα θαλάσσιο τέρας. Ενέσκυψε πανώλη και το θαλάσσιο τέρας άρπαζε τους ανθρώπους της πεδιάδος.

Μία γενιά πριν τον Τρωϊκό Πόλεμο, ο Ηρακλής κατέλαβε την Τροία και σκότωσε το Λαομέδοντα και τους γιους του, εκτός από το νεαρό Πρίαμο. Ο Πρίαμος αργότερα έγινε βασιλιάς. Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του, οι Μυκηναίοι Έλληνες εισέβαλαν και κατέλαβαν την Τροία στα χρόνια του Τρωϊκού Πολέμου. Τόσο ο Τρωϊκός όσο και ο Μυκηναϊκός πολιτισμός κατεστράφησαν. Οι Τρώες Αινείας, Βρούτος, και Έλυμος διέφυγαν της καταστροφής και έγιναν ιδρυτές της Άλβα Λόνγκα (γειτονική πόλη της Ρώμης), της Βρετανίας, και της Ελύμης, μιας χώρας της Σικελίας. Οι Μαξυανοί ήταν μια φυλή στη δυτική Λιβύη που ισχυρίζονταν ότι ήταν απόγονοι των Τρώων, σύμφωνα με τον Ηρόδοτο. Τα Τρωϊκά πλοία μεταφορφώθηκαν σε Ναϊάδες, που ευφραίνονταν να δουν το ναυάγιο του πλοίου του Οδυσσέως.

Ομηρική Τροία
Στην Ιλιάδα, οι Αχαιοί έστησαν το στρατόπεδό τους κοντά στις εκβολές του ποταμού Σκαμάνδρου (σήμερα Karamenderes), όπου προσάραξαν τα πλοία τους. Η ίδια η πόλη της Τροίας βρισκόταν σε ένα λόφο της πεδιάδας του Σκαμάνδρου, όπου έλαβαν χώρα οι μάχες του Τρωϊκού πολέμου. Η θέση της αρχαίας πόλης σήμερα απέχει περίπου 15 χιλιόμετρα από την ακτή, αλλά η αρχαία εκβολή του Σκαμάνδρου 3.000 χρόνια πριν ήταν περίπου 5 χιλιόμετρα πιο εσωτερικά, εκβάλλοντας σε ένα κόλπο που έκτοτε έχει προσχωθεί.

Εκτός από την Ιλιάδα, υπάρχουν αναφορές στη Τροία στο άλλο μείζον έργο του Ομήρου, την Οδύσσεια, καθώς και σε άλλα αρχαιοελληνικά κείμενα. Ο Ομηρικός μύθος της Τροίας χρησιμοποιήθηκε από το Ρωμαίο ποιητή Βιργίλιο στο έργο του Αινειάδα. Οι Έλληνες και οι Ρωμαίοι θεωρούσαν γεγονός την ιστορικότητα του Τρωικού πολέμου, και την ταύτιση της Ομηρικής Τροίας με τη θέση στη Μικρά Ασία. Ο Μέγας Αλέξανδρος, για παράδειγμα, επισκέφθηκε την περιοχή το 334 π.Χ. και προσέφερε θυσία στους θρυλούμενους τύμβους των Ομηρικών ηρώων Αχιλλέως και Πατρόκλου.

Οι Αρχαίοι Έλληνες ιστορικοί τοποθετούσαν τον Τρωικό πόλεμο στον 12ο, 13ο ή 14ο αιώνα π.Χ.: ο Ερατοσθένης στα 1184 π.Χ., ο Ηρόδοτος το 1250 π.Χ., ο Δουρις το 1334 π.Χ..

Το Νοέμβριο του 2001, οι γεωλόγοι Τζον Κραφτ από το Πανεπιστήμιο του Ντελαγουέαρ και Τζον Λιους από το Κολλέγιο Τρίνιτυ του Δουβλίνου παρουσίασαν τα αποτελέσματα (όρα, , & ) των διερευνήσεων της γεωλογίας της περιοχής που είχαν αρχίσει το 1977. Οι γεωλόγοι συνέκριναν την τωρινή γεωλογία με τη μορφολογία του εδάφους και των ακτών που περιγράφεται στην Ιλιάδα και άλλες κλασικές πηγές, κυριώτερα στη Γεωγραφία του Στράβωνος. Το συμπέρασμά τους ήταν ότι υπάρχει συνάφεια μεταξύ της τοποθεσίας της Τροίας που απεκάλυψε ο Σλήμαν (και άλλων τοποθεσιών όπως το Ελληνικό στρατόπεδο), των γεωλογικών αποδείξεων, και των περιγραφών της τοπολογίας και των μαχών στην Ιλιάδα.

Υπάρχει, ωστόσο, μια πρόσφατη θεωρία που έχει προταθεί από τον ιστορικό Ίμαν Ουΐλκινς που προτείνει μια νέα θέση για την Τροία στην Αγγλία. Η θεωρία αυτή γενικά δεν είναι αποδεκτή από τους κλασικιστές.

Ο καθηγητής Φίλιππος Βίνσι έχει προβάλει μια ακόμη θεωρία,, τοποθετώντας την Τροία στη νότια Φινλανδία και ταυτοποιώντας τους πολιορκούντες και πολιορκουμένους γύρω από τη Βαλτική θάλασσα. Η θεωρία του υποθέτει ότι ο Τρωϊκός πόλεμος συνέβη πολλούς αιώνες νωρίτερα από ότι γενικά πιστεύεται, πριν οι Έλληνες εξαναγκαστούν από μία αλλαγή κλίματος να μεταναστεύσουν νότια στη Μεσόγειο.

Ο δρ. Ιμμάνουελ Βελικόφσκι, αν και δέχεται την παραδοσιακή γεωγραφία του Τρωϊκού πολέμου, θεωρεί[] ότι ο Ελληνικός Μεσαίωνας δε συνέβη ποτέ, και ότι ο Τρωϊκός πόλεμος συνέβη πολλούς αιώνες νωρίτερα από ότι γενικά πιστεύεται.

Αρχαιολογική Τροία
Τα επίπεδα των ερειπίων στην περιοχή αριθμούνται ως Τροία I – Τροία IX, με πολλές υποκατηγορίες:


 * Τροία I – Τροία IV: πρώιμη Εποχή Χαλκού (3η χιλιετία π.Χ.)
 * Τροία V: 20ός αιώνας π.Χ. – 18ος αιώνας π.Χ.
 * Τροία VI: 17ος αιώνας π.Χ. – 15ος αιώνας π.Χ.
 * Τροία VIh: ύστερη Εποχή Χαλκού, 14ος αιώνας π.Χ.
 * Τροία VIIa: περ. 1300 π.Χ. – 1190 π.Χ., πιο πιθανή υποψήφια για την Ομηρική Τροία.
 * Τροία VIIb1: 12ος αιώνας π.Χ.
 * Τροία VIIb2: 11ος αιώνας π.Χ.
 * Τροία VIIb3: μέχρι περ. 950 π.Χ.
 * Τροία VIII: περίπου 700 π.Χ.
 * Τροία IX: Ρωμαϊκό Ίλιον, 1ος αιώνας π.Χ.

Τροία I–V
Η πρώτη πόλη ιδρύθηκε την 3η χιλιετία π.Χ.. Κατά τη διάρκεια της Εποχής του Χαλκού, στη θέση φαίνεται να έχει υπάρξει μια ευημερούσα εμπορική πόλη, καθώς η θέση της επέτρεπε τον πλήρη έλεγχο των Δαρδανελλίων, από τα οποία έπρεπε να περάσει κάθε εμπορικό πλοίο κατευθυνόμενο από το Αιγαίο Πέλαγος προς τον Εύξεινο Πόντο.

Τροία VI
Η Τροία VI καταστράφηκε το 1300 π.Χ., πιθανώς από σεισμό. Μόνο ένα κεφάλι βέλους βρέθηκε σε αυτό το επίπεδο, χωρίς σωματικά υπολείματα.

Τροία VII
Το αρχαιλογικό στρώμα που είναι γνωστό ως Τροία VIIa, το οποίο έχει χρονολογηθεί με βάση τη μορφή των αγγείων στα μέσα και τέλος του 13ου αιώνα π.Χ., είναι το συχνότερα αναφερόμενο ως υποψήφιο για την Ομηρική Τροία. Φαίνεται να έχει καταστραφεί από πόλεμο, και υπάρχουν ίχνη πυρκαϊάς. Έως τις εκσκαφές του 1988, το πρόβλημα ήταν ότι η Τροία VII φαινόταν να είναι ένα φρούριο πάνω σε λόφο, και όχι μια πόλη του μεγέθους που περιγράφεται από τον Όμηρο, αλλά αργότερες πιστοποιήσεις τμημάτων των ερειπίων της πόλης δίδουν την εικόνα πόλεως σημαντικού μεγέθους.

Μερικά ανθρώπινα υπολείμματα βρέθηκαν σε οικίες και δρόμους, και κοντά στα βορειοδυτικά ερείπια ένας ανθρώπινος σκελετός με κρανιακές κακώσεις και σπασμένη γνάθο. Τρεις χάλκινες κεφαλές βελών βρέθηκαν, δύο στο φρούριο και μία στην πόλη. Ωστόσο, μόνο μικρά τμήματα της πόλης έχουν ανασκαφεί, και τα ευρήματα είναι λίγα για να συνηγορήσουν καθαρά υπέρ της καταστροφής από πόλεμο έναντι της φυσικής καταστροφής.

Η Τροία VIIb1 (~1120 π.Χ.) και η Τροία VIIb2 (~1020 π.Χ.) φαίνεται να έχουν καταστραφεί από πυρκαϊά.

Τροία IX
Η τελευταία πόλη στη θέση, το Ελληνιστικό Ίλιον, ιδρύθηκε από τους Ρωμαίους κατά τη διάρκεια της βασιλείας του αυτοκράτωρα Αυγούστου και ήταν σπουδαία εμπορική πόλη έως την ίδρυση της Κωνσταντινούπολης τον 4ος αιώνας ως της ανατολικής πρωτεύουσας της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Κατά τους Βυζαντινούς χρόνους η πόλη παρήκμασε σταδιακά, και τελικά εξαφανίστηκε.

Σλήμαν
Η σύγχρονη κριτική ιστορία, έθεσε την Τροία και τον Τρωϊκό πόλεμο στη σφαίρα του μύθου. Στα 1870 (σε δύο εκστρατείες, 1871-1873 και 1878/1879), ωστόσο, ο Γερμανός αρχαιολόγος Ερρίκος Σλήμαν ανέσκαψε ένα λόφο, που ονομαζόταν Hissarlik από τους Τούρκους, κοντά στην πόλη Τσανάκ (Τσανάκκαλε) στη βόρειο-δυτική Μικρά Ασία. Εκεί ανεκάλυψε τα ερείπια μιας σειράς αρχαίων πόλεων, χρονολογούμενων από την Εποχή του Χαλκού ως τη Ρωμαϊκή περίοδο. Ο Σλήμαν ονόμασε μία από αυτές τις πόλεις&mdash; Τροία I, και αργότερα Τροία II&mdash; ως την πόλη της Ομηρικής Τροίας, και αυτη η ταυτοποίηση έγινε ευρέως αποδεκτή κατά την εποχή του.

Ντέρπφελντ, Μπλέγκεν
Μετά το Σλήμαν, η τοποθεσία ανεσκάφη περαιτέρω υπό τη διεύθυνση Γουλιέλμου Ντέρπφελντ (1893/1894) και αργότερα του Καρόλου Μπλέγκεν (1932-1938). Αυτές οι ανασκαφές έχουν δείξει ότι υπήρξαν τουλάχιστον εννέα πόλεις κτισμένες η μία πάνω στην άλλη σε αυτή την τοποθεσία.

Κόρφμαν
Το 1988 ξανάρχισε η ανασκαφή από μία ομάδα του Πανεπιστημίου Τύμπινγκεν και του Πανεπιστημίου του Σινσινάτι υπό τη διεύθυνση του καθηγητή Μάνφρεντ Κόρφμαν. Το ερώτημα της κατάστασης της Τροίας κατά την Εποχή του Χαλκού έχει υπάρξει το αντικείμενο μιας μερικές φορές πικρής αντιπαράθεσης μεταξύ του Κόρφμαν και του ιστορικού από το Τύμπινγκεν Φρανκ Κόλμπ στα 2001/2002.

Τον Αύγουστο του 2003 ύστερα από μια μαγνητική επισκόπηση της πεδιάδας μπροστά από το οχυρό, μία βαθειά τάφρος εντοπίστηκε και ανεσκάφη ανάμεσα στα ερείπια της πόλης. Υπολείματα που βρέθηκαν στην τάφρο χρονολογήθηκαν στην ύστερη Εποχή του Χαλκού, στα χρόνια της Ομηρικής Τροίας. Υπάρχει ο ισχυρισμός από τον Κόρφμαν ότι η τάφρος μπορεί κάποτε να σημείωνε τα εξωτερικά αμυντικά σημεία μιας πολύ μεγαλύτερης πόλεως για την ύπαρξη της οποίας παλαιότερα μόνο υποψίες υπήρχαν.

Πιθανή απόδειξη μάχης βρέθηκε επίσης με τη μορφή κεφαλών βελών που βρέθηκαν στα στρώματα ποιυ χρονολογούνται στον πρώιμο 12ο αιώνα π.Χ..

Ο Κόρφμαν πέθανε στις 11 Αυγούστου, 2005, και καθώς η άδεια εκσκαφής είχε εκδοθεί στο πρόσωπό του, είναι αβέβαιο το πως και το πότε οι ανασκαφές θα συνεχιστούν.

<!--

Hittite evidence
In the 1920s the Swiss scholar Emil Forrer claimed that placenames found in Hittite texts &mdash; Wilusa and Taruisa &mdash; should be identified with Ilium and Troia respectively. He further noted that the name of Alaksandus, king of Wilusa, mentioned in one of the Hittite texts is quite similar to the name of Prince Alexandros or Paris of Troy.

The Hittite king Mursili II in ca. 1320 BC wrote a letter to the king of the Ahhiyawa, treating him as an equal and implying that Miletus (Millawanda) was controlled by the Ahhiyawa, and also referring to an earlier "Wilusa episode" involving hostility on the part of the Ahhiyawa. This people have been identified with the Homeric Greeks (Achaeans).

These identifications were rejected by many scholars as being improbable or at least unprovable. Trevor Bryce in 1998 championed them in his book The Kingdom of the Hittites, citing a recovered piece of the so-called Manapa-Tarhunda letter, which refers to the kingdom of Wilusa as beyond the land of the Seha (known in classical times as the Caicus) river, and near the land of Lazpa (the Isle of Lesbos).

Recent evidence adds weight to the theory that Wilusa is identical to archaeological Troy. Hittite texts mention a water tunnel at Wilusa, and a water tunnel excavated by Korfmann, previously thought to be Roman, has been dated to around 2600 BC.

The identifications of Wilusa with archaeological Troy and of the Achaeans with the Ahhiyawa remain controversial, but gained enough popularity during the 1990s to be considered a majority opinion.

Homeric Ilion and historical Wilusa
The events described in Homer's Iliad, even if based on historical events that preceded its composition by some 450 years, will never be completely identifiable with historical or archaeological facts, even if there was a Bronze Age city on the site now called Troy, and even if that city was destroyed by fire or war at about the same time as the time postulated for the Trojan War.

No text or artifact has been found on site itself which clearly identifies the Bronze Age site. This is probably due to the planification of the former hillfort during the construction of Hellenistic Ilium (Troy IX), destroying the parts that most likely contained the city archives. A single seal of a Luwian scribe has been found in one of the houses, proving the presence of written correspondence in the city, but not a single text. Our emerging understanding of the geography of the Hittite Empire makes it very likely that the site corresponds to the city of Wilusa. But even if that is accepted, it is of course no positive proof of identity with Homeric (W)ilion.

A name Wilion or Troia does not appear in any of the Greek written records from the Mycenean sites. The Mycenaean Greeks of the 13th century BC had colonized the Greek mainland and Crete, and were only beginning to make forays into Anatolia, establishing a bridgehead in Miletus (Millawanda). Historical Wilusa was one of the Arzawa lands, in loose alliance with the Hittite Empire, and written reference to the city is therefore to be expected in Hittite correspondence rather than in Mycenaean palace archives.

Status of the Iliad
The dispute over the historicity of the Iliad was very heated at times. The more we know about Bronze Age history, the clearer it becomes that it is not a yes-or-no question but one of educated assessment of how much historical knowledge is present in Homer. The story of the Iliad is not an account of the war, but a tale of the psychology, the wrath, vengeance and death of individual heroes that assumes common knowledge of the Trojan War to create a backdrop. No scholars assume that the individual events in the tale (many of which centrally involve divine intervention) are historical fact; on the other hand, no scholars claim that the scenery is entirely devoid of memories of Mycenaean times: it is rather a subjective question of whether the factual content is rather more or rather less than one would have expected.

The ostensible historicity of Homer's Troy faces the same hurdles as with Plato's Atlantis. In both cases, an ancient writer's story is now seen by some to be true, by others to be mythology or fiction. It may be possible to establish connections between either story and real places and events, but these always risk to be subject to selection bias.

The Iliad as essentially legendary
Some archaeologists and historians maintain that none of the events in Homer are historical. Others accept that there may be a foundation of historical events in the Homeric stories, but say that in the absence of independent evidence it is not possible to separate fact from myth in the stories.

In recent years scholars have suggested that the Homeric stories represented a synthesis of many old Greek stories of various Bronze Age sieges and expeditions, fused together in the Greek memory during the "dark ages" which followed the fall of the Mycenean civilization. In this view, no historical city of Troy existed anywhere: the name derives from a people called the Troies, who probably lived in central Greece. The identification of the hill at Hissarlik as Troy is, in this view, a late development, following the Greek colonisation of Asia Minor in the 8th century BC.

The Iliad as essentially historical
Another view is that Homer was heir to an unbroken tradition of epic poetry reaching back some 500 years into Mycenaean times. In this view, the poem's core could reflect a historical campaign that took place at the eve of the decline of the Mycenaean civilization. Much legendary material would have been added during this time, but in this view it is meaningful to ask for archaeological and textual evidence corresponding to  events referred to in the Iliad. Such a historical background gives a credible explanation for the geographical knowledge of Troy (which could, however, also have been obtained in Homer's time by visiting the traditional site of the city) and otherwise unmotivated elements in the poem (in particular the detailed Catalogue of Ships). Linguistically, a few verses of the Iliad suggest great antiquity, because they only fit the meter if projected back into Mycenaean Greek, suggesting a poetic tradition spanning the Greek Dark Ages. Even though Homer was Ionian, the Iliad reflects the geography known to the Mycenaean Greeks, showing detailed knowledge of the mainland but not extending to the Ionian islands or Anatolia, which suggests that the Iliad reproduces an account of events handed down by tradition, to which the author did not add his own geographical knowledge.

thumb|170px|"Trojan Horse" at the site of Troy

Tourism
Today there is a Turkish town called Truva in the vicinity of the archaeological site, but this town has grown up recently to service the tourist trade. The archaeological site is officially called Troy by the Turkish government and appears as such on many maps.

A large number of tourists visit the site each year, mostly coming from Istanbul by bus or by ferry via Çanakkale. The visitor sees a highly commercialised site, with a large wooden horse built as a playground for children, then shops and a museum. The archaeological site itself is, as a recent writer said, "a ruin of a ruin," because the site has been frequently excavated, and because Schliemann's archaeological methods were very destructive: in his conviction that the city of Priam would be found in the earliest layers, he demolished many interesting structures from later eras, including all of the house walls from Troy II. For many years also the site was unguarded and was thoroughly looted.

Troy in later legend
see also Trojan War.

Such was the fame of the Trojan story in Roman and medieval times that it was built upon to provide a starting point for various legends of national origin. The most famous is undoubtedly that promulgated by Virgil in the Aeneid, tracing the ancestry of the founders of Rome, and more specifically the Julio-Claudian dynasty, to the Trojan prince Aeneas. Similarly Geoffrey of Monmouth traces the legendary kings of Britain to a supposed descendant of Aeneas called Brutus.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

 * Φιλμογραφία για την Τροία
 * Τροία (ταινία)


 * Αρχαιολογία
 * Εγχείρημα Τροία - οι νέες ανασκαφές στην Τροία
 * ψηφιακές απεικονίσεις της πόλης
 * Τροία VII και η ιστορικότητα του Τρωικού πολέμου
 * Πού βρίσκεται τώρα η Τροία;
 * Ίλιον. Η πόλη και η χώρα των Τρώων: τα αποτελέσματα ερευνών και ανακαλύψεων στην πόλη της Τροίας στα έτη 1871-72-73-78-79; (αναζητήσιμη τηλεομοιοτυπία στις βιβλιοθήκες του πανεπιστήμιου της Τζόρτζια. Απαιτεί dejavu-plugin)


 * Γεωγραφία
 * η Τρωάδα (με φωτογραφία του μοντέλου της Τροίας ΙΙ)
 * Γεωμορφολογικές αλλαγές στην κοιλάδα του Σκάμανδρου (σύνδεσμος ανενεργός από τις 23 Αυγ 2005)


 * Εναλλακτικές θεωρίες
 * Οι Τρώες βασιλείς της Αγγλίας

Κατηγορία:Ελληνική μυθολογία Κατηγορία:Χιττιτική αυτοκρατορία Κατηγορία:Ιστορική γεωγραφία Κατηγορία:Προϊστορία Κατηγορία:Αρχαίες πόλεις της Τρωάδας Κατηγορία:Αρχαιολογικοί τόποι στην Τουρκία

Trōia طروادة Troya (qədim şəhər) Троя ট্রয় Troia Troia Trója Caerdroea Troja Troja Troy Trojo Troya Troia fa:تروآ (شهر) Troija Troie Traoi Troia טרויה Troja Trója Troya Trója Troia イリオス ტროა 트로이아 Ilium Troja Troja Троја ट्रॉय Trojja Troje Troja Troja Trouaie Troja Troia Troia Троя Troia Troja Troy Trója Troja Троја Troja Troya Троя ٹرائے Troia Troia Ilio 特洛伊 Troia