Albert Einstein

Albert Einstein, (shqip: Albert Ajnshtajn), (14 Mars 1879 – 18 Prill 1955) ishte një fizikant i cili llogaritet si një nga shkencëtarët më të rëndësishëm të shekullit XX. Ai përcaktoi teorinë e relativitetit dhe dha shumë kontribute në fushat e mekanikës kuantike, mekanikës statistikore dhe kozmologjisë. Në vitin 1921 fitoi çmimin Nobel për fizikë për shpjegimin e efektit fotoelektrik dhe për shërbimin në fushën e "fizikës teorike".

Ajnshtajni vdiq në Princeton, New Jersey, SHBA më 18 prill, 1955.

Thënie të Ajnshatjnit

 * Përfytyrimi është më i rëndësishëm se dituria. Sepse dituria ka kufi, ndërsa përfytyrimi rrok të gjithë botën, duke nxitur përparimin, e duke i dhënë jetë zhvillimit.
 * Gjëja më e pakuptueshme për botën është se ajo është e kuptueshme.
 * Një njeri i lumtur është tepër i kënaqur me të tashmen për të banuar tepër në të ardhmen.
 * Jeta është si ngarja e një biçiklete. Për të mbajtur barazpeshën duhet të vazhdosh ti japësh.
 * Mos bëj kurrë ndonjë gjë kundër ndërgjegjes madje edhe po ta kërkoi gjendja.
 * Unë nuk kam dhunti. Unë jam vetëm kureshtar i sëmurë.
 * Përpiqu të mos bëhesh një njeri i suksesit, por mundoju më mirë të bëhesh një njeri me vlerë. (f.p.f. një njeri i vlerës).

Biografia
Albert Ajnshtajn lindi në Ulm të Gjermanisë në vitin 1879, në një familje hebrenjsh. I ati ishte pronar i një fabrike që prodhonte pajisje elektrike, ndërsa e ëma pëlqente librat dhe muzikën. Vetë Ajnshtajni ishte fëmijë i mbyllur, i cili filloi të fliste vonë dhe kishte vështirësi të mësonte për të lexuar.

Kur mbushi pesë vjeç, i ati i dha një busull, që menjëherë i ngjalli djalit një interes të paparë për gjilpërën magnetike dhe fenomenet natyrore që shkaktonin lëvizjen e saj në të njëjtin drejtim. I ati i shpjegoi se kjo shkaktohej nga fusha magnetike dhe forca e rëndesës. Ajnshtajni e kishte të vështirë të kuptonte koncepte të tilla në atë moshë.

Në komentet e tij për vitet e fëmijërisë, Albert Ajnshtajn kujtonte se nuk e kishte me qejf shkollën. Metoda e prerë mësimore, ku nxënësve nuk u lejohej të bënin pyetje e bënte atë të ndjehej si i burgosur. Por me kalimin e viteve, fizikanti i ardhshëm zhvilloi një dashuri të madhe për matematikë. Ai filloi të mësonte logaritmet dhe pjesë të tjera të vështira të matematikës, ndërkohë që moshatarët e tij ende mësonin aritmetikën e thjeshtë. Albert Ajnshtajn ndoqi më pas Institutin Politeknik në Zyrih të Zvicrës, ku studjoi fizikë dhe matematikë. Pas diplomimit ai punoi për qeverinë zvicerane si inspektor patentash për shpikjet e reja. Gjatë kësaj periudhe ai filloi punën për teoritë e tij të ardhshme shkencore. Në një nga punimet e tij shkencore ai shpjegon se drita lëviz përmes valëve dhe pjesëzave, një nga elementët e rëndësishëm të teorisë së tij kuantike. Në një tjetër punim ai flet për pjesëza të vogla që pluskojnë në lëngje apo në trupa të gaztë, e cila mbështet teorinë e përbërjes atomike të materies. Por teoria më e rëndësishme është ajo e relativitetit, ku Ajnshtajni shpjegon se drita lëviz gjithmonë me të njëjtën shpejtësi, pavarësisht nga burimi i saj. Por ai shtoi se koha dhe masa mund të ndryshojnë dhe varen nga vend-ndodhja e një personi në raport me një objekt apo një ngjarje. Ajnshtajn botoi në vitin 1905 veprën e tij më të rëndësishme, dhe një nga dokumentet më të rëndësishme shkencore në histori të titulluar Teoria e Relativitetit. Dhjetë vjet më pas ai botoi një vëllim të zgjeruar të kësaj vepre me titullin Teoria e Përgjithshme e Relativitetit, ku përfshin ide themelore që përdoren për të përshkruar fenomene natyrore lidhur me kohën, hapësirën, masën, lëvizjen dhe forcën e rëndesës. Ajnshtajni thotë se objektet humbasin masë kur emetojnë dritë, pasi drita është një formë energjie. Në vitin 1921 Ajnshtajni fitoi Çmimin Nobel në Fizikë për zbulimin e ligjit të efektit fotoelektrik. Ky ligj shkencor shpjegon përse disa metale emetojnë elektrone pasi mbi sipërfaqen e tyre bie drita. Ky zbulim çoi në zhvillimin e elektronikës, përfshirë edhe radios dhe televizionit. Albert Ajnshtajn punoi si pedagog në Zvicër dhe Gjermani. Ai u largua nga Evropa kur në 1933 erdhi në pushtet Adolf Hitleri. Fizikanti u vendos në Shtetet e Bashkuara ku vazhdoi punën e tij shkencore në Institutin për Studime të Avancuara në Princeton, Nju Xhersi. Megjithë famën e tij, Ajnshtajni ishte një njeri i thjeshtë, i veshur me rroba të vjetra dhe me flokë që dukeshin të pakrehur. Studentët e tij tregojnë se ai kishte aftësinë të ilustronte ide shumë të vështira me figura dhe krahasime që i bënin ato shumë të kuptueshme. Megjithëse ishte kundër luftës, Ajnshtajni i shkroi presidentit amerikan Franklin Ruzvelt në vitin 1939 për ta nxitur që Shtetet e Bashkuara të prodhonin bombën bërthamore para Gjermanisë. Albert Ajnshtajni vdiq në moshën 76 vjeçare në vitin 1955.

Lidhje të jashtme
Albert Einstein Albert Einstein Albert Einstein ألبرت أينشتاين Albert Einstein Albert Eynşteyn Albert Einstein Альбэрт Айнштайн Алберт Айнщайн Albert Einstein আলবার্ট আইনস্টাইন Albert Einstein Albert Einstein Albert Einstein Albert Einstein Albert Einstein Albert Einstein Albert Einstein Άλμπερτ Αϊνστάιν Albert Einstein Albert Einstein Albert Einstein Albert Einstein Albert Einstein fa:آلبرت اینشتین Albert Einstein Albert Einstein Albert Einstein Albert Einstein Albert Einstein Albert Einstein આલ્બર્ટ આઇન્સ્ટાઇન אלברט איינשטיין अल्बर्ट आइनस्टाइन Albert Einstein Albert Einstein Albert Einstein Ալբերտ Էյնշտեյն Albert Einstein Albert Einstein Albert Einstein Albert Einstein Albert Einstein Albert Einstein アルベルト・アインシュタイン albert.ainctain Albert Einstein ალბერტ აინშტაინი ಅಲ್ಬರ್ಟ್ ಐನ್‍ಸ್ಟೈನ್ 알베르트 아인슈타인 Albert Einstein Albert Einstein Albertus Einstein Albert Einstein Albert Einstein Albert Einstein Albert Einstein Albert Einstein Alberts Einšteins Алберт Ајнштајн ആല്‍ബര്‍ട്ട് ഐന്‍സ്റ്റീന്‍ Альберт Эйнштейн अल्बर्ट आइनस्टाइन Albert Einstein mzn:Albert Eyniştən Albert Einstein Albert Einstein Albert Einstein Albert Einstein nov:Albert Einstein Albert Einstein Эйнштейн, Альберт Albert Einstein Albert Einstein Albert Einstein Albert Einstein Albert Einstein Albert Einstein Albert Einstein Эйнштейн, Альберт Albert Einstein Albert Einstein Albert Einstein Albert Einstein Albert Einstein Albert Einstein Алберт Ајнштајн Albert Einstein Albert Einstein அல்பர்ட் ஐன்ஸ்டீன் อัลเบิร์ต ไอน์สไตน์ Albert Einstein Albert Einstein Albert Einstein Albert Einstein Альберт Ейнштейн البرٹ آئنسٹائن Albert Einstein Albert Einstein Albert Einstein Albert Einstein אלבערט איינשטיין 阿尔伯特·爱因斯坦 Albert Einstein 愛因斯坦