Azoti

thumb|300px|Azoti në sistemin periodik. Azoti është element kryesor në përbërjen i ajrit. Në përbërjen e trupit të njeriut, azoti merrë pjesë me 3% dhe është kryesisht si element kryesor i ndërtimeit të muskujve.

Zbulimi
Lidhjet e Azotit [Nitrogjenit] sikurse salpeter ishin të njohura edhe ne kohen e lashtë. Kimistët e njihnin acidin e salpetërit si "aqua fortis". Perbërja e acidit të salpetërit dhe acidit të kripës ishte e njohur nën emrin "aqua regia", uji i mbretit, sepse ishte ne gjendje për ta shkrirë edhe arin. Zbulimi i vetë elementit kthehet në kohën e Daniel Rutherfordit në 1772. Ai e quante "noxious air", ajër dëmtues, sepse zjarri ndalej në të. Edhe p.sh. emërimi i Nitrogjenit ne gjuhë Holandeze tregon te fakti se nëse një gjallesë do të gjindet ne të njejtën hapësirë/vënd ku ka vetëm Nitrogjen, do të vdiste. Rreth kësaj kohe edhe Carl Wilhelm Scheele, Henry Cavendish en Joseph Priestley studijonin Nitrogjenin nën emrin "ajër i djegur" dhe "ajër i deflogistizuar".

Emri Latin i Nitrogjenit është nitrogenium, Grekët e quajnë nitron kurse fjala Egjiptiane është ntr, qe do të thotë zot. Shqip quhet pra Azot.

Në ajr gjendet i lirë, në formë molekulash dyatomëshe.Azoti në ajër gjendet në sasi 78,1% të pjesmarrjes vëllimore.

-Bimët, për t'u zhvilluar normalisht, duhet të shfrytëzojn disa elemente të domosdoshme. Prej tyre më të rëndesishme jan;azoti,fosfori dhe kaliumi. -Në munges të ndonjërit prej tyre, bimët nuk mund të zhvillohen normalisht. -Azoti,në temperatur dhome është gaz pa ngjyr,pa erë dhe pa shije. -Ai nuk është helmues, ai nuk digjet as nuk e ndihmon djegjen. -

-Azoti është përbërës i shum komponimeve të cilat luajn rol të rëndësishëm në zhvillimin e jetes,ai është përbërës edhe i shumë konponimeve të tjera, siç janë;oksidet e azotit,amoniaku,acidi nitrik,plehërat azotike dhe i shumë konponimeve organike. -azoti përdoret për ruajtjen dhe konservimin e produkteve ushqimore.

Shih dhe këtë
Stikstof Nitrochén نيتروجين Nitróxenu Azot Azuots Азот Азот নাইট্রোজেন Dušik Nitrogen Azotu Dusík Азот Nitrogen Kvælstof Stickstoff Άζωτο Nitrogen Azoto Nitrógeno Lämmastik Nitrogeno fa:نیتروژن Typpi Azote Azôt Nítrigin Nitróxeno નાઇટ્રોજન Neetragien Tham Naikokene חנקן नाइट्रोजन Dušik hsb:Dusyk Azòt Nitrogén Ազոտ Nitrogeno Nitrogen Nitro Nitur Azoto 窒素 trano Nitrogen აზოტი Азот ಸಾರಜನಕ 질소 Stickstoff Nîtrojen Nitrogenium Stéckstoff Stikstof Asoto Azoti Azotas Slāpeklis Hauota Азот നൈട്രജന്‍ Азот नायट्रोजन Ażotu Ehēcatehuiltic Stickstoff Stikstof (element) Nitrogen Nitrogen nov:Nitrogene Azòt ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ Nitrogen Azot Nitrogénio Qullpachaq Azot Азот Azzotu Dušik Nitrogen Dusík Dušik Азот stq:Stikstof Kväve Nitrojeni நைட்ரசன் నత్రజని Азот ไนโตรเจน Azot Азот Azot Nitơ אזאט 氮 N (goân-sò͘) 氮