Verdhëza

Fjala vjen nga greqishtja e vjetër (icter - i verdhë). Në italisht Ittero. Në anglisht icterus. Simptome e shumë sëmundjeve të melcise, të fshikezes së tëmthit, apo rrugëve biliare. Karakterizohet nga ngjyrimi i verdhë i lëkurës, i mukozave të dukshme dhe i sklerës. Kjo situate shkaktohet nga rritja e përqendrimit të bilirubines në gjak (substance që formohet nga katabolizmi i molekules heme të hemoglobinës. Niveli normal i bilirubines në gjak është 0,2 - 1,0 mg/dl.  Në nivele më të larta se 2,0 - 2,5 mg/dl të bilirubines fillon shfaqja e verdhëzes.  Intensiteti i ngjyrimit është në proporcion të drejtë me përqendrimin e bilirubines në gjak.

Bilirubina ndodhet në dy forma, forma indirekte dhe direkte.

Bilirubina indirekte

Eshtë forma e bilirubines që qarkullon në gjak e lidhur me albuminen. Nuk mund të filtrohet nga veshkat për shkak se albumina është proteine me mase të madhe molekulare. Kjo formë e bilirubines kapet nga epatocitet (qelizat e melcisë) dhe konjugohet me acidin glukorunik. Përqendrimi i saj mund të rritet ne rastin e një emolise domethene te një shkaterrimi të madhe të rruazave te kuqe të gjakut.

Bilirubina direkte

Eshtë forma e bilirubines e koniuguar me acidin glukorunik. Procesi i konjugimit ndodh ne melci. Melcia sekreton bilirubinen direkte ne lengjet biliare të cilat perfundojne ne duoden.

يرقان Жълтеница Žutica Icterícia Žloutenka Gulsot Ikterus Jaundice Iktero Ictericia Keltaisuus צהבת Žutica Ittero 黄疸 Icterus Gelta മഞ്ഞപ്പിത്തം Demam kuning jaundis Geelzucht Gulsot Gulsott Żółtaczka (medycyna) Icterícia Jaundice Žltačka Zlatenica Gulsot పచ్చకామెర్లు Sarılık Hoàng đản 黄疸