Bilal Xhaferri

Bilal Xhaferri lindi në fshatin Ninat të Konispolit në vitin 1935 dhe vdiq në vitin 1986 në ShBA, ishte shkrimtar i shquar shqiptar.

Biografia
Bilal Xhaferi (nip i dijetarit të shquar Hasan Tahsini) u rrit jetim pa nënë e pa babë.

Ja disa nga datat kryesore të jetës dhe veprimtarisë së tij:

1935, 2 nëntor u lind në fshatin Ninat (Ninati) të Konispolit, në krahinën e Çamërisë.

1943, i vdes e ëma.

1945, i pushkatohet i ati nacionalist antikomunist.

1948, largohet prej vendlindjes.

1948-1952 jeton dhe punon në Sarandë, punëtor krahu, korier poste, etj.

1954-1955 ndjek shkollën shtatëvjeçare natën në fshatin Sukth të Durrësit.

1962-1963 boton poezitë dhe tregimet e para në gazetat “Zëri i Rinisë”, “Drita”, në revistat “Nëntori”, Ylli”, etj.

1966 i botohet vëllimi me tregime “Njerëz të rinj, tokë e lashtë” që pati një sukses jo të zakonshëm.

1967 i botohet vëllimi me poezi “Lirishta e kuqe”, i cili ndalohet nga censura komuniste.

1967 shkruan romanin “Krastakraus” që u botua më 1993, pas vdekjes.

1968 shkruan skenarin për film artistik “Era shtyn mjegullat”.

1968 i hiqet e drejta e botimit, i ndalohen veprat e botuara, internohet në fshatin Hamalle të Durrësit, pasi ishte përjashtuar nga LSHA e Shqipërisë, me preteskin e kritikës që i bëri romanit "Dasma" të I. Kadaresë, u detyrua të arratisej për në SHBA.

1969, 30 gusht, arratiset fshehtazi prej Shqipërisë në Greqi, sepse nga Sigurimi i Shetit i ishte përgatitur dosja për arrestimin dhe burgosjen e tij.

1970, shkon në SHBA, në Boston.

1970-1972 punon në gazetën “Dielli” në Boston, në SHBA.

1972 nga Bostoni dërgon për botim në Ndërmarrjen Botuese “Rilindja”, në Prishtinë, romanin “Ra Berati”.

1974, në tetor, në Çikago të SHBA themelon revistën “Krahu i shqiponjës”, botim i Lidhjes Çame.

1974-1986 drejton, boton dhe redakton revistën “Krahu i shqiponjës”, ku botoi shumë artikuj publicistikë, poezi, tregime, romane, skeçe, vizatime, karikatura, foto artistike, etj. Kjo revistë ishte tribunë e mendimit të lirë që trajtonte vazhdimisht temat e problematikat e çështjes çame, çështjes kombëtare shqiptare, temat rreth diktaturës në Shqipëri e, mbas vitit 1981, më dendur problemet lidhur me Kosovën. Në faqet e revistës Bilali botonte, përveç krijimeve të tij letrare, edhe krijimtari letrare e përkthime të autorëve të tjerë shqiptarë e të huaj. Ai arriti të nxirrte 39 numra të kësaj reviste, në dy gjuhë, ship e anglisht, deri sa vdiq në rrethana të panjohura në 14 tetor të vitit 1986

1975 boton fragmente të romanit “Trotuare të kundërta” në revistën “Krahu i shqiponjës”.

1977 boton fragmente të romanit “Hëna e kantjereve” në revistën “Krahu i shqiponjës”.

1978 e plagosin disa njerëz të panjohur.

1981 digjet redaksia e revistës “Krahu i shqiponjës” ku kishte dorëshkrimet e veprave letrare, studime, kërkime shkencore, përkthime, shënime politike, letra, piktura, fotografi, etj.

1986 sëmuret dhe operohet prej tumorit.

1986, 14 tetor, vdes në spital në Çikago në rrethana të panjohura.

1995, 3 maj, Presidenti i Republikës e dekoroi me medaljen “Martir i demokracisë” (Dekreti 1089) me motivacionin "Për përkushtim si publicist e politikan disident në luftën kundër komunizmit e diktaturës, për aspiratat e tij thellësisht kombëtare e demokratike".

1995, 6 maj, shkrimtari Shefki Hysa, drejtues i OJQ Shoqata Kulturore "Bilal Xhaferri", në bashkëpunim me Qeverinë shqiptare inicoi dhe organizoi ceremonialin e rikthimit në Atdhe të eshtrave të poetit, prozatorit dhe publicistit të shquar disident Bilal Xhaferri që tanimë prehet në vendlindje, në Sarandë.

Bilal Xhaferri ishte një shkrimtar i rrënjëve të etnisë në vitet gjashtëdhjetë, kur letërsia shqipe ose lavdëronte idetë e socializmit, ose fitoren në Luftën e Dytë, duke e thjeshtësuar këtë në absolutin ideologjik të përparimit. Në këtë aspekt, Xhaferri duket i vetmuar për kohën, duket i lidhur me letërsinë e paraluftës; po ky tashti të kaluarën nuk e shikon në stilin e himnizimit e të lavdit, si mbështetje për problemet aktuale, po pikërisht duke marrë një qëndrim kërkues e kritik për të kapur esencat krahas situatës kalimtare. Në këtë vështrim, kërkimi letrar i Bilal Xhaferrit në të shkuarën, në rrënjët etnike, nuk bëhet si shpalim dhe fascinim me të kaluarën, po pikërisht si kërkim për të bërë ndërkomunikime të kohëve. (Sabri Hamiti) në "Poeti i nemun: Bilal Xhaferri"

Tituj të veprave

 * "Njerëz të rinj, tokë e lashtë" - tregime (1966)
 * "Lirishta e kuqe" - poezi (1967)
 * "Dashuri e përgjakur" - romancë (1992)
 * "Krastakraus" - roman (1967), (botimi pas vdekjes 1993) ,
 * "Eja trishtim" - poezi (1995)
 * "Ra Berati" - roman, botim - Prishtina 1995 ISBN 99943-904-5-7
 * "Përtej largësive" - prozë e publicistikë (1996}

Te tjera

 * Themelues dhe drejtues i revistes Krahu i shqiponjës

Burimi i të dhënave

 * Robert Elsie, Historical Dictionary of Albania, New Edition, 2004, ISBN 0-8108-4872-4, S. 452f
 * "Poeti i nemun - Bilal Xhaferri", Prishtinë, Sabri Hamiti
 * Namik Mane, “Një natë e zakonshme” (2003}, Tiranë, ISBN 99927-902-4-5
 * “Uragani i meteorëve", (Bilal Xhaferri përballë Ismail Kadaresë), Shkup, Fatime Kulli, ISBN 99927-2227-7-0
 * "The industrial object in the mountain", Tiranë, Adriatik Kallulli
 * “Unë – Njeriu”, Sarandë, 2007, Hekuran Halili, ISBN 978-99943-966-6-5
 * “Nektar i shpirtit shqiptar” (Antologji për Çamërinë), Tiranë, 2007, Ahmet Mehmeti, ISBN 978-99943-50-13-1
 * Bashkim Kuçuku, “Antologji e poezisë shqipe” (2008), Tiranë, ISBN 978-99943-42-41-9
 * Shefki Hysa, “Diplomacia e vetëmohimit”, (2008), Tiranë, ISBN 978-99956-650-3-6

Lidhje të jashtme

 * Amëza : Ditari Krahu i shqiponjës me verzionet në Anglisht FrengjishtGjermanishtItalisht
 * Dissident Editions anglisht - shqip
 * "Bilali rron në shpirtin tim" - nga Antika Myrtaj
 * "Punoi me shpirt për Atdheun" - nga Aqif Dino
 * "Bilal Xhaferri: E dashura ime e vetme - Shqipëria" - nga Elez Bardhi
 * "Do të them ato që di" - nga Genc Sejko
 * "Jam krenare për tim vëlla" - nga Jete Hoxha
 * "Dritëro Agolli në një dritë të re" (Mbresa të shkrimtarit Dritëro Agolli për Bilal Xhaferrin dhe Çamërinë
 * Fati i poemës "Mjegulla" - nga Namik Mane
 * "Të kam falur" - nga Namik Mane
 * "Miku i të gjithëve" - nga Namik Mane
 * "Bilali - me trup në Amerikë e shpirt në Shqipëri" - nga Selfo Hoxha
 * Spirit of Albania
 * "Ishte më i madh se koha dhe se njerëzit" - nga Skënder Xhelo
 * Fakte për disidencën e Bilal Xhaferrit
 * "I njohuri i panjohur - Bilal Xhaferri" - nga Shefki Hysa
 * "U këput një yll" - nga Shefki Hysa
 * "I madh Bilal Xhaferri, po ne nuk e kuptuam" - nga Rexhep Hoxha
 * Faqe e Shefki Hysës
 * Foto – Bilal Xhaferri

Bilal Xhaferri Bilal Xhaferri Bilal Xhaferri Bilal Xhaferri Bilal Xhaferri Bilal Xhaferri