Κύπρος

Η Κύπρος είναι νησιωτική χώρα της ανατολικής Μεσογείου, μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και βρίσκεται 270 χιλιόμετρα ανατολικά της Ελλάδας (Καστελόριζο), 100 περίπου χιλιόμετρα νότια της Τουρκίας και 120 χιλιόμετρα δυτικά της Συρίας. Είναι το τρίτο μεγαλύτερο σε έκταση νησί της Μεσογείου. Γεωγραφικά η Κύπρος μπορεί να θεωρηθεί ότι ανήκει στην Νοτιοανατολική Ευρώπη ή στην Νοτιοδυτική Ασία. Ωστόσο, επειδή ιστορικά, πολιτιστικά και οικονομικά η Κύπρος έχει δεσμούς με την Ευρώπη και ιδιαίτερα με την Ελλάδα, θεωρείται μέρος μόνο της Δύσης και της Ευρώπης. Είναι σήμερα το νοτιοανατολικό άκρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλά και της Ευρώπης ολόκληρης. Η Κύπρος κατοικείται από Ελληνοκύπριους στην πλειοψηφία, από Τουρκοκύπριους και από ορισμένες μικρές μειονότητες (Αρμένιοι,Λατίνοι,Μαρωνίτες). Μετά το 1974 που έγινε η Τουρκική εισβολή και μια βίαιη κατάληψη του βόρειου τμήματος του νησιού, 200.000 Ελληνοκύπριοι αναγκάστηκαν να μεταφερθούν στις ελεύθερες περιοχές στα νότια του νησιού, ενώ οι Τουρκοκύπριοι μεταφέρθηκαν στο βορρά και δημιούργησαν μετά από 9 χρόνια δικό τους κράτος που δεν αναγνωρίστηκε από καμία χώρα και οργανισμό εκτός από την Τουρκία με την ονομασία Τουρκική Δημοκρατία της Βορείου Κύπρου. O συνολικός πληθυσμός της Κύπρου είναι, σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2009, 796.740 κάτοικοι.

Προϊστορία
Η προϊστορία της Κύπρου αρχίζει με την πρώτη εμφάνιση του ανθρώπου στο νησί κατά τη 10η χιλιετία π.Χ., σύμφωνα με τα σημερινά δεδομένα, και τελειώνει με το πέρασμα από τη 2η στην 1η χιλιετία π.Χ. και τις απαρχές των κοινωνικοπολιτικών διεργασιών που θα καταλήξουν στην ίδρυση των κυπριακών βασιλείων της ιστορικής περιόδου. Η Προϊστορία της Κύπρου αρχίζει με την Νεολιθική εποχή σε αντίθεση με τον Ελλαδικό χώρο όπου ανακαλύφθηκαν κατάλοιπα ανθρώπινης παρουσίας ήδη από την Παλαιολιθική εποχή.

Ιστορία
Η Κύπρος, επίσημα Κυπριακή Δημοκρατία ιδρύθηκε το 1960, στη βάση των Συμφωνιών Ζυρίχης-Λονδίνου που προέβλεπαν την ανεξαρτητοποίηση της Κύπρου από τη Βρετανία, αποικία της οποίας αποτελούσε πριν. Το 1963 με αφορμή τις προτάσεις για τροποποιήσεις του Συντάγματος των συμφωνιών Ζυρίχης οι Τουρκοκύπριοι εκδιώχθηκαν σε κλειστούς εδαφικούς θύλακες. Μετά την Τουρκική εισβολή στην Κύπρο (αφορμή της οποίας απετέλεσε το φασιστικό πραξικόπημα της ελλαδικής Χούντας και της κυπριακής Ε.Ο.Κ.Α. Β’ ) και την κατοχή του 1974, η Κυπριακή Δημοκρατία πρακτικά ελέγχει μόνο τα δύο τρίτα του νησιού, ενώ το βόρειο τρίτο κατέχεται παράνομα από την Τουρκία.

Το 1983 η Τουρκία ανακήρυξε τα κατεχόμενα εδάφη σε κράτος, ονομάζοντάς το «Τουρκική Δημοκρατία της Βορείου Κύπρου». Η ενέργεια αυτή καταδικάστηκε από το Συμβούλιο Ασφαλείας του Ο.Η.Ε. Το κράτος αναγνωρίζεται σήμερα μόνο από την Τουρκία.

Στις δεκαετίες που ακολούθησαν την εισβολή οι εναπομείναντες εγκλωβισμένοι Ελληνοκύπριοι εκδιώχθηκαν και 120.000 έποικοι από την Τουρκία μεταφέρθηκαν στο βόρειο μέρος της Κύπρου. Επίσης αμέσως μετά την εισβολή οι περισσότεροι Τουρκοκύπριοι μετακινήθηκαν στο κατεχόμενο μέρος. Το αποτέλεσμα είναι σήμερα το κατεχόμενο μέρος να κατοικείται κυρίως από Τούρκους (τους εναπομείναντες Τουρκοκύπριους και δεκάδες χιλιάδες εποίκους).

Το 2004 η Κυπριακή Δημοκρατία εντάχθηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με ένα τμήμα του εδάφους να βρίσκεται υπό Τουρκική κατοχή. Αυτό σημαίνει ότι το κοινοτικό κεκτημένο εφαρμόζεται μόνο στο ελεύθερο μέρος της Κύπρου. Δηλαδή, η συμφωνία ένταξης καλύπτει την ένταξη ολόκληρης της Κύπρου, αλλά υπάρχει πρόνοια ώστε το κοινοτικό κεκτημένο να εφαρμόζεται μόνο στις ελεύθερες περιοχές, διότι αυτές είναι που ελέγχει η κυπριακή κυβέρνηση. Η μη εφαρμογή του κοινοτικού κεκτημένου στο βόρειο τρίτο του νησιού έχει γεωγραφική ισχύ και όχι κοινωνική, και η Τουρκική μειονότητα της Κύπρου απολαμβάνει όλα τα δικαιώματα της ένταξης.

Πολιτικά
Το πολίτευμα της Κύπρου είναι Προεδρική Δημοκρατία. Αρχηγός κράτους και κυβέρνησης είναι ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας. Από το 2008 στο αξίωμα αυτό είναι ο Δημήτρης Χριστόφιας τέως γενικός γραμματέας του ΑΚΕΛ. Κοινοβουλευτικό σώμα είναι η Βουλή των Αντιπροσώπων με 56 έδρες με κύριες δυνάμεις τα κόμματα Ανορθωτικό Κόμμα Εργαζόμενου Λαού (18 έδρες), Δημοκρατικός Συναγερμός (18 έδρες), Δημοκρατικό Κόμμα (11 έδρες), Κίνημα Σοσιαλδημοκρατών ΕΔΕΚ (5 έδρες), Ευρωπαϊκό Κόμμα (3 έδρες) και το Κίνημα Οικολόγων Περιβαλλοντιστών (1 έδρα).

Εκλογές
Δικαίωμα ψήφου στις εκλογές έχουν όσες και όσοι είναι ηλικίας 18 ετών και άνω. . Διεξάγονται ξεχωριστές βουλευτικές και προεδρικές εκλογές, και από το 2004 διεξάγονται και εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Η λεγόμενη Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου
Στο κατεχόμενο από την Τουρκία βόρειο μέρος της Κύπρου, ντε φάκτο δεν ασκείται πολιτικός έλεγχος από την νόμιμη κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας, και έχει ανακηρυχθεί ένα ανεξάρτητο "κράτος" το 1983. Το "κράτος" που αυτοαποκαλείται Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου δεν αναγνωρίζεται από καμία χώρα στον κόσμο πλην της Τουρκίας. Το πολίτευμα του είναι Κοινοβουλευτική Δημοκρατία με Πρόεδρο τον Μεχμέτ Αλί Ταλάτ και Πρωθυπουργό τον Φερντί Σαμπίτ Σογιέρ.

Δημογραφία


Πριν την τουρκική εισβολή στην Κύπρο το 1974 ο πληθυσμός της Κύπρου είχε ως εξής: 82% Ελληνοκύπριοι και 18% Τουρκοκύπριοι. Λόγω αυτής της συνοίκησης των δύο βασικών κοινοτήτων της Κυπριακής Δημοκρατίας ο όρος "εθνικότητα" αναφέρεται στην Ελληνική ή Τουρκική, ενώ σε ό,τι αφορά την ιδιότητα του πολίτη της Δημοκρατίας χρησιμοποιείται ο όρος "Ιθαγένεια" ή "Υπηκοότητα". Κατά το σύνταγμα της Κύπρου στην Ελληνική κοινότητα Κύπρου συμπεριλαμβάνονται εκτός από την Ελληνική πλειοψηφία και οι θρησκευτικές ομάδες των Μαρωνιτών  των Λατίνων και των Αρμενίων. Στην Τουρκική κοινότητα Κύπρου συμπεριλαμβάνονται εκτός των Τούρκων και όλοι οι μουσουλμάνοι, λινοπάμπακοι και οι Ρομά.

Το προσδόκιμο ζωής στο σύνολο του πληθυσμού ήταν σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2009 τα 78,33 χρόνια (75,91 χρόνια οι άνδρες και 80,86 οι γυναίκες).

Θρησκεία
Η συντριπτική πλειοψηφία των Ελληνοκυπρίων είναι ορθόδοξοι χριστιανοί, ενώ οι περισσότεροι Τουρκοκύπριοι μουσουλμάνοι. Εκτός από αυτά τα δυο θρησκεύματα, υπάρχουν επίσης κάποιες άλλες μικρές κοινότητες όπως: η Εβραϊκή, η Προτεσταντική, η Καθολική, η Μαρωνίτικη και μια Αρμενική αποστολή στην Κύπρο.

Εκπαίδευση
Η Κύπρος έχει ένα πολύ καλό σύστημα εκπαίδευσης, τόσο στον ιδιωτικό όσο και στο δημόσιο τομέα. Όσον αφορά τη δημόσια εκπαίδευση, η στοιχειώδης εκπαίδευση αποπερατώνεται κυρίως στο Δημοτικό Σχολείο, η μέση στο Γυμνάσιο και Λύκειο, ενώ υπάρχουν και σχολές που ανήκουν στην ανώτερη (όπως το ΑΤΙ, το ΑΞΙΚ, το Δασικό Κολέγιο κ.λπ.) και ανώτατη εκπαίδευση (όπως το Πανεπιστήμιο Κύπρου, το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου και το Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου). Υπάρχει επίσης και μια πληθώρα ιδιωτικών σχολών που καλύπτουν όλο το φάσμα της εκπαίδευσης, από τη στοιχειώδη μέχρι την ανώτατη.

Ένας μεγάλος αριθμός Κυπρίων φοιτητών πάει στο εξωτερικό για σπουδές, λόγω κυρίως του μικρού αριθμού θέσεων, των περιορισμένων επιλογών και σε μερικές περιπτώσεις για σκοπούς καλύτερης ποιότητας εκπαίδευσης. Οι δημοφιλέστεροι προορισμοί είναι η Ελλάδα, το Ηνωμένο Βασίλειο, οι ΗΠΑ, και διάφορες άλλες ευρωπαϊκές χώρες όπως η Γαλλία, η Γερμανία και η Ισπανία.

Το ακαδημαϊκό επίπεδο των Κυπρίων μαθητών έχει ενισχυθεί σε διάφορους τομείς λόγω κυρίως της δράσης διαφόρων επιστημόνων. Η κυριότερη δραστηριότητα είναι οι Μαθηματικοί Διαγωνισμοί που διοργανώνονται από την Κυπριακή Μαθηματική Εταιρεία. Αυτοί έχουν συντείνει στο να καλυτερεύσει το επίπεδο των Κυπρίων μαθητών στα Μαθηματικά.

Γεωγραφία
thumb|250px|right|Χάρτης της Κύπρου.

Η Κύπρος είναι το τρίτο μεγαλύτερο νησί της Μεσογείου. Βρίσκεται Ανατολικά των ακτών της Κρήτης και της Ρόδου, Δυτικά των Συριακών ακτών, Νότια των ακτών της Τουρκίας και Βόρεια των ακτών της Αιγύπτου. Στα νοτιοδυτικά του νησιού δεσπόζει η οροσειρά Τρόοδος, ενώ στα βόρεια η οροσειρά του Πενταδάκτυλου ενώ ανάμεσά τους εκτίνεται η πεδιάδα της Μεσαορίας την οποία διασχίζουν δυο ποταμοί ο Πεδιαίος κι ο Γιαλιάς.

Οικονομία
Η Κύπρος βασίζεται κυρίως στον τουρισμό της. Χαρακτηριστικά υπολογίζεται ότι προσελκύει πάνω από 2,4 εκατομμύρια τουρίστες κάθε χρόνο. Το κατά κεφαλήν εισόδημά της είναι 28.381 $. Υιοθέτησε ως νόμισμά της το ευρώ την 1η Ιανουαρίου 2008. Στη Κύπρο υπάρχουν περίπου 250 λατομεία από τα οποία εξορύσσεται γύψος, φαιόχωμα, αμμοχάλικο, χαβάρα, άργιλος, ασβεστολιθικά πετρώματα, χαλκοπυρίτης, σιδηροπυρίτης, χρωμίτης, αμίαντος, μπεντονίτης και χαλκός. Στη γεωργία η Μεσαορία παράγει σιτηρά, η Κυθρέα ελιές, η Μόρφου εσπεριδοειδή, η Καρπασία καπνό, τα Κοκκινοχώρια πατάτες, εσπεριδοειδή και λαχανικά. Τα Κοκκινοχώρια πήραν το όνομα τους από το έδαφος τους, που είναι κόκκινο. Η οδήγηση γίνεται στα αριστερά. Το οδικό δίκτυο είναι αρκετά πυκνό και υπάρχουν, σχεδόν σε όλες τις μεγάλες πόλεις, αεροδρόμια.

Άμυνα
Τον Δεκέμβριο του 2008 ανακοινώθηκε μείωση κατά ένα μήνα της θητείας των οπλιτών της Εθνικής Φρουράς.

Το Ηνωμένο Βασίλειο κατέχει εδάφη στην Κύπρο υπό μορφή στρατιωτικών βάσεων. Με την συμφωνία εγκαθίδρυσης της Κυπριακής Δημοκρατίας, το Ηνωμένο Βασίλειο κατέχει στην Κύπρο τις ακόλουθες κυρίαρχες στρατιωτικές βάσεις: (1) τη βάση Δεκέλειας, (2) τη βάση Επισκοπής (ονομάζεται και βάση Ακρωτηρίου)και (γ) τη βάση Άγιος Νικόλαος Αμμοχώστου. Έχει επίσης διευκολύνσεις στο Τρόοδος (ραντάρ), στο αεροδρόμιο Λάρνακας και στον Ακάμα. Στις κυρίαρχες βρετανικές βάσεις ισχύουν οι νόμοι της Μεγάλης Βρετανίας και όχι οι νόμοι της Κυπριακής Δημοκρατίας. Για παράδειγμα, αν ένας διαπράξει ληστεία ή άλλο ποινικό αδίκημα σε κυρίαρχη βρετανική βάση, θα δικαστεί από βρετανικό δικαστήριο των βάσεων και όχι από δικαστήριο της Δημοκρατίας. Σύμφωνα με τις Συμφωνίες Ζυρίχης-Λονδίνου, η Μ. Βρετανία θα καταβάλλει ετήσιο ενοίκιο για τις βάσεις, αλλά από την τούρκικη εισβολή και μέχρι σήμερα ουδένα ενοίκιο έχει καταβάλει χρωστώντας έτσι εκατομμύρια Ευρώ στη Δημοκρατία της Κύπρου. Οι βάσεις χρησιμοποιούνται για τη Βρετανική στρατιωτική παρουσία στην ανατολική Μεσόγειο, αλλά και για κατασκοπευτικούς σκοπούς, ως τμήμα του παγκόσμιου συστήματος παρακολούθησης Echelon.

Πολιτισμός
Η Κύπρος έχει αναδείξει σπουδαίους καλλιτέχνες στην ιστορία τους και πολλοί από αυτούς έχουν κάνει καριέρα και στην Ελλάδα όπως η Άννα Βίσση που κατάγεται από τη Λάρνακα. Εκτός αυτού η αρχιτεκτονική των σπιτιών σε διάφορες πόλεις και χωριά είναι μοναδική. Τέλος στον αθλητισμό το πιο δημοφιλές άθλημα είναι το ποδόσφαιρο στο οποίο υπάρχουν κάποιες ιστορικές ομάδες όπως ο Α.Π.Ο.Ε.Λ, η Ανόρθωσις Αμμοχώστου, η Ομόνοια Λευκωσίας, ο Ολυμπιακός Λευκωσίας κ.ά.

Διοικητική Διαίρεση
Η Κύπρος διαιρείται σε έξι επαρχίες:
 * Λευκωσίας
 * Αμμοχώστου
 * Πάφου
 * Λεμεσού
 * Λάρνακας
 * Κερύνειας

Πανεπιστήμια

 * Πανεπιστήμιο Κύπρου
 * Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου
 * Ανοιχτό Πανεπιστήμιο Κύπρου []
 * Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου
 * Πανεπιστήμιο Λευκωσίας
 * Πανεπιστήμιο Frederick
 * Neapolis University Paphos

Δείτε επίσης

 * Κυπριακό πρόβλημα
 * Αρχιεπίσκοπος Μακάριος Γ'
 * Κατάλογος πόλεων της Κύπρου
 * Κατάλογος επαρχιών της Κύπρου
 * Σημαία ευκαιρίας

Εξωτερικές Συνδέσεις

 * Κυπριακή Κυβέρνηση - Επίσημη ιστοσελίδα της Κυπριακής κυβέρνησης.
 * Βουλή των Αντιπροσώπων - Επίσημη ιστοσελίδα της Βουλής των Αντιπροσώπων της Κύπρου.
 * Γραφείο Τύπου και Πληροφοριών
 * Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου
 * Παρουσίαση για την Κύπρο - Επίσημη παρουσίαση με πολυμέσα για την Κύπρο που καλύπτει μεγάλο φάσμα θεμάτων. Η παρουσίαση και το συναφές υλικό μπορούν επίσης να αναρτηθούν και να χρησιμοποιηθούν ανεξάρτητα από τον ιστοχώρο.
 * Μουσεία στην Κύπρο
 * Κυπριακό Εμπορικό Κέντρο Ύπατης Αρμοστείας Λονδίνου
 * Βουλευτικές Εκλογές 2006

Πηγές

 * Ένα αρκετά μεγάλο μέρος των παραπάνω πληροφοριών έχει μεταφραστεί από το World Factbook της CIA του 2000 και 2003
 * Σαββίδη Αντρέα, "Γενικές Γνώσεις", Τόμος ΙΙ, Κεφ. 3, "Γεωγραφία της Κύπρου", Αναθεωρημένη Έκδοση 12.12.2008

 Κατηγορία:Χώρες μέλη της Ε.Ε. Κατηγορία:Ευρωπαϊκά κράτη Κατηγορία:Μεσόγειος Θάλασσα

ace:Siprus Siprus Republik Zypern Chipre قبرص ܩܘܦܪܘܣ arz:قبرص Chipre Kipr Kėpros Siprus Кіпр Кіпр Република Кипър সাইপ্রাস সাইপ্রাস Republik Kiprenez Kipar Xipre Кипр Cyprus crh:Qıbrız Cumhuriyeti Kypr Cyper Кѵ́пръ Кипр Республики Cyprus Cypern Republik Zypern Qıbrıs Cypern Cyprus Cyprus Respubliko Kipro Chipre Küpros Zipre fa:قبرس Kyproksen tasavalta Küprüs Kýpros Chypre (pays) Ch·ipre (payis) Syprus An Chipir Cìopras Chipre - Κύπρος સાયપ્રસ Yn Cheeprey Set-phû-lu-sṳ̂ Kupelo קפריסין साइप्रस hif:Cyprus Cipar hsb:Cypern Chip Ciprus Կիպրոս Cypro Siprus Cypria Cyprus Chipro Kýpur Cipro キプロス Siprus კვიპროსი Kipros Қыбыр 키프로스 Kîpros Кипр Kobros Cyprus Repuvlika Kipriyota Zypern Cyprus Çipro Cipru Kipras Kipra mdf:Кипра Repoblikan'i Kipra Република Кипар സൈപ്രസ് Кипр सायप्रस Cyprus Ċipru Cyprus Chipre Zypern Cyprus साइप्रस साइप्रस Cyprus Republikken Kypros Kypros nov:Kiprus Chypre Béésh Łichíiʼii Bikéyah Chipre Кипр Cyprus Siipris Cypr Cipro pnb:قبرص Chipre Kipru Cipru Chipro Республика Кипр sah:Кипр Tzipru Cipru Cyprus Kypros Cipar Cyprus Cyprus Ciper Cyprus Qipro Кипар srn:Sipruskondre stq:Zypern Cypern Kupro szl:Cypr சைப்பிரஸ் సైప్రస్ Xipre Кипр ประเทศไซปรัส Tsipre Kıbrıs Cumhuriyeti Кипр Республикасы Кипр سىپرۇس Кіпр قبرص Kipr Sivro Cộng hòa Síp Cyprus Sipreän Tsipre Ciipër wuu:塞浦路斯 Киприн Арл קיפראס Kíprù 賽普勒斯 Ku-pí-lō͘ 塞浦路斯