Malcolm X

Malcolm X në Mars të vitit 1964.|thumb|220px Malcom X

Malcolm X, emri i lindjes ishte Malcolm Little, i njohur edhe me pseudonimet Detroit Red, El-Hajj Malik El-Shabazz dhe Omowale, lindi në Omaha më 19 maj 1925 - New York, 21 shkurt 1965. Ka qene aktivist per te drejtat civile te afroamerikanëve dhe per te drejtat e njeriut. U vra ne New York me 21 shkurt 1965, ne diten e pare te Javes Nacionale te Vëllazerise, ky krim u krye nga antare te organizates politike-fetare e quajtur Shteti i Islamit. Konsiderohet si udheheqsi me i madh i shekullit te XX per te drejtat e afroamerikanve. Malcom X ishte ndjekes i fese Muslimane dhe sipas mendimit te tij feja islame ishte ne gjendje te mposhte çdo mur racizmi midis personave.

Prejardhja e Emrit

Historikisht sklleverve ne Amerike u vihej mbiemri i pronarit te tyre. Edhe pse Malcom nuk ishte bir i nje skllavi, mbiemri origjinal e kishte prejardhjen nga nje pronar te cilit familja e tij i kishte sherbyre shume vjet me pare. Zjedhja e shkronjes "X" si mbiemer erdhi per faktin se Malcom nuk donte mbajë nje mbiemër prej skllavi.

Biografia
Malcom X lindi ne Omaha ne Nebraska, bir i Earl dhe Louise Little. Babai ishte ne nje aktiviste i kishes babtiste dhe u vra nga nje grup rracistesh te bardhe e cila quhej Black Legion. E ema ishte gjysem e bardhe per faktin se u perdhunua nga nje i bardhe dhe u deklarua me vone me te meta mendore keshtu familja e tij u therrmua. Vete Malcom shkoi te jetone ne nje familje e cila e kishte adoptuar. Malcom mbaroi shkollen fillore me nota te larta duke u bere nxenesi me i mire i klases, me vone ai e la shkollen per faktin se nje mesues i kishte rrefyer se "Te behesh avokat nuk ishte nje obiektiv i pershtatshem per nje zezak". Ne momentin e largimit nga shkolla Malcom u trsformua ne nje rrugaç i cili e fitone buken e gojes duke bere pune te ndryshme si Kamerier ne tren, llustra kepucesh. Me vone vendosi te shkonte ne Harlem te New Yorkut, e cili ishte ne ato vite nje lagje plot me mundesi per nje kriminel, ktu Malcom filloi te shperndante droge, te lunate kumar, filloi te merrej me shfrytezim prostitucioni, dhe vjedhje neper vila.

Burgimi dhe Ndrrimi i Jetes
Me 12 janar 1946, ne moshen 20-vjeçare, Malcom u arrestua dhe u denua me 10 vjet burgim, i akuzuar per vjedhje dhe armembajtje pa leje. Ne burgun Charlestown State Prison i vune nofken "Satana" per faktin se shante vazhdimisht zotin dhe biblen. Ne vitin 1948, kur ishte akoma ne burgim, morri letren e vellait Reginald, i cili i kerkonte Malcomit te merrte pjese ne organizaten Nation of Islam (NOI). NOI konsiderohej si nje organizate islamike. Sipas mendimeve te tyre e shumta e sklleverve afroamerikane ishin myslimane perpare se te vinin ne Amrike, dhe keshtu te gjithe afroamerikanet duhej te ndiqnin fene muslimane. NOI ishte edhe nje organizate "nazionaliste e zeze" dhe kishte si objektiv te krijonte nje shtet vetem per zezaket ne brendesi te Sh.b.a.-s. Malcom ne burg u dashurua me mesimet e liderit dhe profetit te NOI-t Elijah Muhammad. Me ndihmen e motres arriti te transferohej ne nje burg me te bute nga ana ligjore, pikerisht ne kete burg ai filloi te shkruante dhe te lexonte ne menyre marramendese, arriti te copjonte me dore nje fjalor sepse donte te permisonte kaligrafine. Malcom X u lerua nga burgu me 7 gusht 1952.

Nation of Islam (NOI)
Sapo doli nga burgu, Malcom shkoi menjehere ne Chicago per te takuar Elijah Muhammad. Ne kete periudhe ai vendosi te perdorte mbiemrin "X" per te refuzuar "mbiemrin prej skllavi". Ne mars te vitit 1953, CIA filloi te ndiqte aksionet e Malcomit, per faktin se sipas disa informatoreve ai vetequhej komunist. Ne arkivet e CIA-s ndodhen dy letra te shkuara dhe te firmosura nga Malcom X me emrin "Malachi Shabazz" mbiemri "Shabazz" sipas Elijah Muhammad, kishte prejardhjen nga nje antik "Shtet Asiatik te Zi". Po ne ate vit CIA shkroi se Malcom kishte nje karakter skicofrenik, paranoik me tendenca psikopati. Ne te njejtin vit Malcom u transferua prane Elijah Muhammad ne Chicago, me vone u kthye ne Boston si "Minister i Tepullit te 11 te Nation of Islam" ketu filloi te perhapte fjalen e NOI-t dhe te hapte tempuj islamike. Mesimet e tija u bene te famshme deri sa arriti te sillte ne NOI boksierin e famshem Cassius Clay i cili nderroi emrin e tij ne Muhammad Ali. Shume shpejt Malcom u shendrrua ne numrin 2 te organizates Nation of Islam dhe u be krahu i djathte i Elijah Muhammad. Per faktin karizmes se tij, arriti te sillte shume njerz ne organizaten NOI e cila pati nje rritje te madhe nga viti 1952 deri 1963.

Udhetimi drejt Mekes
Ne prill te vitit 1964, Malcom u largua nga Amerika per te shkuar ne Egjypt dhe me vone ne Jeddah, ne Arabine Saudite. Ketu pati probleme per faktin se nuk fliste arabisht dhe sepse nbante nje pashaporte Amerikane, por fale nderhyrjes se familjes Mreterore Arabe, mudi te kryente udhetimin e tij pa probleme. Fale ketij udhetimi arriti te mendonte islami mund te mposhte muret e urrejtjes midis njerzve. Me 21 maj 1964, Malcom X u kthye ne Sh.b.a si sunit dhe me emrin e ri El-Hajj Malik El-Shabazz. Gjate nje fjalimi i cili do tembetet ne histori ai deklaroi: " Te drejtat njerezore jane nje gje te cilat na jane dhene nga lindja. Te drejtat njerezore na jane dhene nga zoti. Te drejtat njerezore jane ato te cilat te gjithe shtetet e botes njohin. Islami i vertet me treguar se nje denim i te gjithe te bardheve eshte e gabuarr sa denimi i te gjithe te zinjve. Ne momentin e arrdhjes nga Meka kam gjetur te verteten kam zene miqesi me shumelloj njerezish, te krishtere,çifut,budist,indù dhe njerez te cilet nuk besojn te zoti! Kam per miq njerez qe quhen kapitalist, socialist dhe komunist! Disa jane te moderuar,konservatore, ekstremist disa jane edhe Republikane! Sote miqt e mi jane te zi, te bardhe, te verdhe,jeshil." Me vone Malcom X bashke me Peter Baily formoi nje organizate e quajtur "Organizata per Bashkimin e Afro-Amerikaneve" (OAAU) dhe ndryshoi menyren e organizimit jo me fetar dhe rracist por per mbrojtjen e te drejtave te njeriut.

Vrasja
Ne vitin 1964 Malcom dhe familja e tij kishim marre kercenime per vdekje dhe keshtu Malcomi filloi te mbrohej ne te gjitha menyrat e mundshme, ne ate periudhe revista Amerikane Life publicoi nje foto te tij me me nje automatik ne dore per te treguar sa seriozisht ai i kishte marre keto kercenime. Me 14 Shkurt 1965, Malcom dhe familja e tij i mbijetuan nje atentati me dinamit kunder baneses ku ato jetonin. Nje jave me vone, 21 shkurt, gjate nje fjalimi per publikun ne Manhattan, Malcom u vra me arme zjarri, vdiq ne moshen 39-vjeçare nga tre antare te (NOI) te cilet ishin:Talmadge Hayer, Norman 3X Butler dhe Thomas 15X Johnson, te tre u denuan per vrasjene mars te vitit 1966. --Dorian Dehari 11 Gusht 2009 00:02 (CEST)

مالكوم إكس Malcolm X Malkolm X Малкълм Екс ম্যালকম এক্স Malcolm X Malcolm X Malcolm X Malcolm X Malcolm X Malcolm X Malcolm X Malcolm x Malcolm X Malcolm X Malcolm X Malcolm X Malcolm X fa:ملکم ایکس Malcolm X Malcolm X Malcolm X Malcolm X מלקולם אקס Malcolm X Malcolm X Malcolm X Malcolm X Malcolm X マルコムX მალკოლმ იქსი 맬컴 엑스 Малколм Икс Malkolms X Malcolm X Malcolm X Malcolm X Malcolm X Malcolm X Malcolm X Malcolm X Малколм Икс Malcolm X Malcolm X Malcolm X Malcolm X Malcolm X Malkolm Iks Malcolm X மல்கம் எக்ஸ் แมลคัม เอ็กซ์ Malcolm X مالكولم X میلکم ایکس Malcolm X Malcolm X 麥爾坎·X Malcolm X