Strima

 është fshat malor në komunën e Likovës, Maqedoni.

Gjeografi
Fshati Strimë ndodhët diku rreth 9km larg komunës së Likovës, shtrihet në rrëzet e malit të Karadakut. Strima rrethohet nga fshati Brezë në perëndim, fshati Hotël në lindje, fshati Orkoc në veri dhe në jugë-perëndim fshati Mateç dhe Luboten, respektivisht kufizohet me këta dy fshatra të fundit në trekëndëshin e quajtur Guri kuq(gjuri kuç)

Klima e fshatit Strimë është malore që e karakterizojnë dimra të gjatë me acare të mëdha dhe me dëborë të konsiderueshme ndërsa verërat janë të buta dhe me reshje të shpeshta të shiut. Maja më e lartë e këty fshati është 1625 metra lartësi mbidetare dhe njihet si "Puplak" njëherit kjo maje është edhe më e larta në Karadak.

Historia
Fshati Strimë ka qenë i banuar qyshë në kohërat e lashta nga fiset ilire respëktivisht nga Dardanët, për këtë dëshmojnë edhe varrezat nga periudha e Perandorisë Romake siç është monumenti "Kalaja e Rimit". Mirëpo fshati Strimë do të ripopullohet diku nga fundi i shekullit XVIII nga një pjesë e Fisit Thaç respektivisht si themelues llogaritet Mehmet Qehaja (qeha-nga fjala Turke njeri i pasur) i cili u shpërngul nga fshati Çaj i rrethit të Kukësit, një pjesë e kësaj familje u ndal në fshatin Bollaticë të Tetovës edhe sot ndodhët këtu mahalla Matrej një pjesë ndalet në fshatin Vaksincë të Kumanovës që edhe sot është e njohur "mahalla e Matraçve" (Matraçve, Matrej, Matreng që don të thotë "M'a trim", trim i madhë kjo lidhet edhe me legjendën e cila thotë: se që në kohërat e hershme ilire në rrethin e Lumës kishte ardhur një luftëtarë dhe ishte vendosur në një pjesë të kësaj krahine, emrin e këtij luftëtari nuk kishin arritur asnjëherë t'a mësojnë por atë, luftëtarin e kishin thirrur -çaj luftari;çaj ushtari- kështu ka qenë dhe kështu ka mbetur, edhe sot e kësaj dite njihet fshati "Çaj") ndërsa Mehmet Qehaja së bashku me Nënën e vet u vendosën në fshatin Strimë, këtë vend Mehmet Qehaja e kishte blerë me lira turke nga Perandoria Osmane. (Mehmeti ka qenë biri i Matrengut ndërsa Matrengu kishte qen Katolik dhe historia e mëhershe nuk është shumë e njohur,ngase qish se djali i tij u kthye në fenë Islame me dhunë nga"shpata Turke" brezave që erdhën pas nuk ju është treguar shumë lidhur me historinë e stërgjyshërve te tyre,për arsye se ata kishin qenë Katolik(Krishterë)Kështu u veprua ngase ishin nën sundimin e perandorisë Otomane.Krejt çka ju mbeti nga të parët ju mbeti vetëm "mahalla e Matrengut".

Me shpërnguljen e Mehmetit nga Caja,në këtë vend mbeti edhe një pjesë e Matrengëve që edhe sot e kësaj dite ekzistojn(shpesh fëmijet e vegjël kur nuk i zenë gjumi,prindërit u thonë: shuj o bir se i thëras Matrengët - foshnjën pastaj e zenë gjumi nga frika.)Thuhet dhe është vërtetuar se Matrengët janë të dëgjuar në rrethin e Lumës për trimërinë titanike,kjo trimëri është trashëguar brezë pas brezi edhe në gjeneratat e tanishmë,Matrengët i dhanë shumë udhëheqës luftërave që zhvilluan Shqiptarët për lirinë e tyre.

Mehmet qehaja u shpërngul nga Luma,për arsye se:Mehmeti ishte shumë i pasur,Cubat dhe Komitat e fshatrave për rreth Cajës,një ditë ia grabitën gjithë kopenë që numëronte diku rreth 1000 krerë,me të marrur vesh,Memeti i tuboi gjithë burrat e pushkës dhe iu vunë pas Cubave,pasi që i zurën,i sulmuan dhe shumë prej tyre i lanë të vrarë,ndërsa bagëtinë e kthyen prap për në Lumë. Me këtë Mehmeti,bëri një darkë të madhe ku i ftoi gjithë Lumjanët(fshatrat për rreth Cajës) dhe të gjithë të ftuarve ju kërkoi që t'ja dorëzonin armët dhe municionin,pasi që të gjithë të pranishmit ia dorëzuan armët dhe municionin e pyetën,-pse vall e bëre këte-? Mehmeti ju kishte thënë se-Tani jam në gjak me gjithë Lumën- për arsye se Cubat dhe Komitat që i kishte vrarë Memeti për t'a kthyer bagëtinë,kishin qenë të po asaj rrethine dhe tani,ata do të hakmerreshin ndaj Mehmetin,me çka Mehmeti u detyrua që të shpërngulet nga Caja. Edhe sot këndohët kënga "Treqind pushkë" kushtuar kësaj ngjarje. F shati Strimë ka qenë i përbërë prej pesë lagjeve ose mahallave siç ishin: Matrejt, Xhelilt, Avllat, Teshet dhe Deset.Vetëm Matrejt janë pasardhës të Memetit,për këtë arsye edhe ju ka mbetur "mahalla e Matraçve"ndërsa Xhelilt;Avllat;Teshet dhe Deset nuk jan të fisit Thaç,nuk janë as pësardhës të Mehmetit,por këto katër mahallë janë të ardhur pas Mehmetit dhe Mehmet qehaja ua dhuroi vendin që edhe sot e kanë.

Mehmet Qehaja kur erdhi nga krahina e Lumës me vehte solli edhe bagëtinë që numëronte diku afër 500 krerë, ndonëse edhe fshati ofronte kushte të tilla për ruajtjen e bagëtisë, me çka edhe në të ardhmën preokupim kryesorë i banorëve do të mbetej bagëtia. Më vonë Mehmet Qehaja vdes dhe varroset në veri-perendim të fshatit ku ndodhen kullosat dhe livadhet e fshatit, ky vend sot njihet si "Laki Memetit" pasardhës të Mehmetit janë Matrengët(Matrejt;Matraç) që njëherit ishin edhe mahalla më e madhe e fshatit dhe udhëheqës të tij. Emri Matrej diku është si;Matraç, Matreng, Matrëng, Matrej: janë quajtur kështu varësisht se në cilën krahinë ndodhën,por që kuptimi është i njejti "Matreng".

Vlenë të thuhet edhe një studim që është bërë,në të cilin është vlerësuar kontributi për çështjen kombëtare shqiptare, ku është vlerësuar se "Matrejt" qoftë nga Strima, Çaj ,Bollaticë qoftë Vaksincë kan qenë ndër të parët, veçanarisht në Maqedoni, llogaritën si kontribues më të mëdhenj në luftën e vitit 2001. DISA NGA FIGURAT KRYESORE TE FSHATIT STRIME (radhitja éshté béré né bazé té moshés)
 * Mehmet qehaja-Themelues i fshatit Strimé,burré me namé té madhe né Lumé dhe Karadak
 * Sheh Strima-Sheh i fshatit Strimé,delegat i Karadakut né mledhjen e Shkupit mé 1912,pajtues gjaqesh dhe ngatrresash né Karadak dhe mé gjéré,shok i ngushté i Idriz Seferit,veprimtaré i shquar pér çéshtjen kombétare.
 * Osman Strima-(Osman Rushiti-Duraku)bashkéveprues dhe shok i ngushté i Sylé Hotlés,té cilit i kishte dalur né ndihmé kur kishte qené nevoja,pér kété arsye qé kishte ndihmuar lévizjes kombétare regjimi "Titist" e burgosi,pasojat nga burgjet Jugosllave do t'i vuaje gjaté gjithé jetés,Osmani ka qené burré i urté dhe i mençur,shtépia e tij ishte e njohur né Karadak pér mikpritjen e ngrohté dhe bujare.
 * Xhavit Strima- Xhaviti njé heré mérgoi pér né Turqi pastaj mé voné rimérgoi né Belgjiké ku edhe sot jané nipat dhe mbesat e tij,Xhavit Strima ka qené i njohur né shumé vende té botés,ishte plak i urté e i mençur,mikprités dhe bujar.
 * Haxhi Avdia- familja e Haxhi Avdijés éshté né Hasanbeg,éshté familje e pasur dhe bujare,éshté e njohur né Shkup dhe rrethiné.
 * Haxhi Naipi-familja e haxhi Naipit éshté né belgjiké,kjo familje u bé e njohur dhe e pasur me ndérmarjen "Strima Trans" ndérmarje e cila éshté e mirénjohur né mbretériné Belge.
 * Mésuesi Sahit- Sahit Avdullai ka qené mésues dhe drejtor i shkollés sé fshatit Strimé,edukoi shumé gjenerata,té cilat u béné shembuj népér gjimnaze dhe Universitete.
 * Daut Abazi-Veprimtaré né mérgim respektivisht aktivist né gjermani,duke filluar qé nga vitet e néntédhjeta ndihmoi materialisht,financiarisht dhe me medikamente bérthamat e para té lévizjes pér çlirimin e Kosovés,kontributi i tij asnjéheré nuk u ndal kur ishte né pyetje çéshtja kombétare.
 * Shaban Baftjari-Komandant i shquar i Ushtrisé Clirimtare Kombétare po ashtu luftén e Shqiptaréve té Maqedonisé e nihmoi edhe me mjete materiale,éshté kryetar,organizator dhe pérgjegjés pér fshatin Strimé.Shaban Baftjari ndihmoi dhe financoi edhe Ushtriné Clirimtare té Kosovés,ndihmoi popullatén e shpérngulur nga Kosova né vitin 1999 njéherit mund té themi lirisht se Shaban Bafjari éshté njé nga figurat mé té shquara qé ka fshati Strimé.
 * Xheladin Demiri-(Baca Xhelé)éshté figuré e njohur né mérgaté,ndihmoi çéshtjén Shqiptare veçanérisht rekrutoi dhe i nisi shumé Shqiptaré pér né luftén e Kosovés 1998/1997,ishte organizator i mérgatés Shqiptare né Belgjik,éshté njé ndér pérgjegjésit i fondit kombétar pér BENELUX,Xheladini né vitet e méhershme pér arsye se qéndronte me lévizjen kombétare pér çlirimin e tokave Shqiptare nga okupatori shovinist sllav,organet sekrete té Jugosllavisé sé dikurshme do té fillojné pérndjekjen e tij,me çka Xheladinit iu dasht t'a léshojé vendlindjen dhe emigroi né Belgjiké ku jeton dhe vepron edhe sot,vepra e tij lidhur me kauzén Shqiptare nuk ka té ndalur,ai éshté ende aktivist i dalluar edhe i shumé iniciativave qé kané karakter kombétar,organizator dhe pérgjegjés i denjé i çéshtjés kombétare Shqiptare.
 * Ogush Abazi-Profesor i Historisé,komandant i Ushtrisé Clirimtare Kombétare,aktivist i shquar i çéshtjés kombétare sé cilén e mbrojti me pené dhe me pushké.
 * Fadil Abazi-(biri i Daut Abazit)Albanolog,komandant i Ushtrisé Clirimtare Kombétare,aktivist dhe organizator i demonstratave né Maqedoni lidhur me çéshtjén e Kosovés 1997/98,organizator i shumé tubimeve dhe manifestimeve me karakter kombétar,Fadil Abazi éshté njé ndér figurat e ndritura qé ka fshati Strimé.
 * Afrim dhe Nexhmedin Demiri-Jané ndér figurat mé té shquara,marré né pérgjithési té gjithé Shqiptarét né BENELUX,keta e ndihmuan me njé sumé té madhe parash,té dhéna direkt nga llogaria e tyre bankare pér luftén e Shqiptaréve té Kosovés,ndihmuan luftén e UCPMB-sé dhe até té Ushtrisé Clirimtare Kombétare,aktiviteti i Afrimit éshté shumé i çmuar nga té gjithé mérgimtarét dhe vendasit.Jetojn dhe veproj né Belgjiké.
 * Ismet Abazi-Ishte Polic Ushtarak i Brigadés 114"Fadil Nimani-Tigri" i Ushtrisé Clirimtare Kombétare,jeton dhe vepron né Zvicérr.
 * Hevzi Rushiti-(vélla i déshmorit Bari Rushiti)Veteran i Ushtrisé Clirimtare té Kosovés,u plagos réndé né betején e lavdishme té Kosharés mé 1999,plagét e marra nga lufta é Kosovés i vuan edhe sot,ishte edhe pjestar i Ushtrisé Clirimtare Kombétare,aktivist i dalluar pér çéshtjén kombétare.
 * Ali Duraku-Jurist,gazetar i shquar veçanérisht ndihmoi çéshtjén e Kosovés,ndihmoi popullatén e shpérngulur nga Kosova né vitin 1999,ndihmoi né vendosjen dhe strehimin e véllezérve Kosovaré né vend dhe jashté tij,Ali Duraku éshté figuré e njohur népér mediumet né Maqedoni dhe mé gjéré.
 * Shefik Duraku-Jurist,analist i shquar pér çéshtjé ekonomike dhe politike,analist dhe publicist i njohur né gazetariné né Maqedoni.Organizator i logjistikés sé Ushtrisé Clirimtare Kombétare.Aktivist né arenén politike né Maqedoni,éshté njé nga figurat me té shquara té fshatit Strimé,ardhméria e Shefikut éshté e njé perspektive né arenén politike.
 * Ferat Rushiti-(Masakra éshté pseudonimi qé kishte gjaté luftés)Komandant dhe Epror i Ushtrisé Clirimtare Kombétare,éshté njé nga luftétaret mé té shquar né Karadak dhe mé gjéré,figura e Ferat Rushitit u bé legjendé e gjallé nga luftimet e vitit 2001.Ferat Rushiti éshté komandanti i cili e çliroi Manastirin e fshatit Mateç nga hordhité sllave,ai e hapi koridorin qé nga Mateçi deri né Haraçiné. Njé naté Eprori i tij Xhezair Shaqiri kishte shkuar pér ta vizituar kur kishte arritur né pikén mé té skajshme deri ku kishte arritur ai,Xhezair Shaqiri kishte théne-Ferat,Ti paské hyré gati né Shkup- Xhezair Shaqiri kishte mbetur pa fjalé nga triméria e Ferat Rushitit.
 * Durak Duraku-Eshté figuré e shquar dhe éshté veteran i Ushtrisé Clirimtare Kombétare,respektivisht i Brigadés 114"Fadil Nimani-Tigri"aktivist i dalluar dhe veprimtaré i denjé pér çéshtjén kombétare,jeton dhe vepron né Belgjiké.
 * Fejzulla Duraku-Shkrimtar,poet autoré i disa veprave letrare me karakter kombétar figuré e njohur né Maqedoni,bashképunétor i disa revistave né diasporé,ish student i Universitetit té Shkupit éshté njé ndér aktivistét mé té dalluar,qé pérkrahu çdo lévizje qé kishté karakter kombétar,éshté figuré e njohur né rajon dhe né disporé,ish pjestaré i Ushtrisé Clirimtare Kombétare.Né vitin 2003 pér shkak té aktiviteteve té tia qé kishin karakter anti sllavo-maqedonase,pérndjekét nga policia sllave,ndaj tij shpallét flete arrest nén akuzén,organizator dhe pjestar i Armatés Kombétare Shqiptare,me çka u largua nga vendlindja,jeton dhe vepron né diasporé.
 * Bajri Rushiti-veteran i Ushtrisé Clirimtare Kombétare,vdiq né njé aksident né fshatin Haraçiné pushon né jetén e pérjetshmé né varrezat e veteranéve(déshmoréve) né fshatin Haraçiné,Bajriu ishte i shquar pér trimériné kundér forcave paramilitare sllavo-maqedonase.

Kané mbetur pa u pérmendur edhe disa emra,sé shpejti do té jené kétu.

Demografia
Fshati Strimë dikur ka numëruar 62 shtëpi,ka pasur rreth 370 banorë,ky numër i popullatës do të zvogëlohet dukshëm,duke filluar që nga përfundimi i luftës së dytë botërore,ku një pjesë e konsiderueshme e popullatës shkoi për në Turqi,më vonë kemi një pauzë deri ka viti 1970 pastaj pas viteve të shtatëdhjeta përsëri fillon shpërngulja,filimisht në fshatin Haraçinë,pastaj në Hasanbeg,dhe në Kumanovë,Strimasit kryesisht janë të përqëndruar në fshatin Haraçinë dhe Hasanbeg,vlenë të thuhët se Strimasit mërguan në një numër të madhë në Zvicërr,Gjermani dhe Bellgjikë,veçanarisht si vend më i frekuentuar në diasporë dhe më i populluar nga Strimasit është Belgjika ku janë afër 50 shtëpi ndërsa rrethë 210 banorë të gjithë me origjinë nga Strima. Në ditët e sodit fshati Strimë numëron vetëm pak shtëpi respektivisht vetëm 3.shtëpi dhe ka vetëm 18 banorë. Shkaqet kryesore të shpërnguljes së popullatës ishin;kushtët e vështira malore; mungesa e rrugës, rrymës, spitalit, martesa etj. Me çka me modernizimin e jetes bashkëkohore fshati Strimë ashtu si edhe shumë fshatra malore marrë në përgjithësi qoftë në rrethin e Karadakut por qoftë edhe më gjërë pësuan po të njejtin fat.

Ekonomi
Ekonomia e fshatit është kryesisht e përqëndruar në ruajtjen e bagëtisë pastaj pylltaria por ky fshat karakterizohej edhe me prodhimin e kulturave drithore siç janë: tërshëra, gruri, elbi, thekra, misri etj.

Kultura
Xhamia e fshatit Strimë u ndërtua në vitin 1996 karakteristikë tjetër e fshatit është se ka edhe Tyrben,në të cilën shërbyen me shekuj disa gjenerata të familjes së shehëlerëve Strimas.

Toponime
Toponimet kryesore të fshatit Strimë janë këto: Gjuri kuç; Vakaveci, Laki Memetit, Kepi vdorës, Kepi shqipes, Laki kaurritvetëm, Te piçenrekat, Kepi keç, Bira Sulës, Shpella Limanit, Kalaja Rimit, Vorrzët e callve, Prroj durrës, Prroj zekës, Xhibra abazit, Xhibra shkinës, Kodra holl, Rrafsha vogël, Rrafsha madhe, Selishte, Ograde, Guri Shkupit, Kepi burrav, Mullini Osmanit, Mullini Abazit, Mullini Hashimit,Mullini Jonuzit;Millini Eshtrefit;Mullii Rasimit;Mullini Feratit, Kroj Feratit, N'rek; Fangi madh, Lugji preshit,N'hith, Te stanet, Stani Durakit;Puplak;Luta;Duhani egër;Bota kuçe;N'lam t'arés madhe;Kepi duhanit;N'argjaç;Kroj babés qak;Kepi zdravecit;Kepi Sejdis;Shpella Muratit;Shpella lopve;Shpella Limanit;Kodra holl;N'kodér;Baçja Hashimit;Livadhi Hamitit;Stani Hoxhés;;Stani AvdisXhibra Abazit;Stani Shehit;Shpella nxet;Shpella Agushit;Te kepat e pértem;Te kepat e réné;Udha qepav;Te tilbja;Shpella Arashés;Udha madhe;Kroj Durakit;Gropa luleve;Arat e gjata;ojria madhe;Laki epérm;Té kalaja;Llanishte etj.

Domethënia e topoimeve

 * Vakaveci - burim shumë i ftohtë i ujit prej ku formohet edhe lumi i Strimës.
 * Gjuri kuç - Një shkëmb po me ngjyrë të kuqe,lartësia mbidetare 1600 metra.
 * Laki Memetit - Pjesë e livadheve të Strimës ku është edhe varri i Mehmetit.
 * Kepi vdorës - Një shkëmbë afër së cilit në kohën e dimrit mblidhej borë e madhe.
 * Kepi i shqipes - Një shkëmbë në male ku folenë e kishin shqiponjat
 * Te piçenrekat - Vend ku bashkohet lumi i Strimës dhe lumi i Hotlës.
 * Bira Sulës - Një shpellë ku kishte qenë i fshehur Sula nga një hakmarrje.
 * Guri Shkupit - Një shkëmbë nga i cili vështrohej qyteti i Shkupit.
 * Mullini Osmanit - Mulli të cilin e kishtë ndërtuar Osmani.
 * Te stanet - Vende ku gjatë kohes se verës fshatarët dilnin me bagëtitë.
 * Stani Durakit - Vend ku ka qenë kasollja dhe bagëtitë e Durakut.
 * Puplak-maja më e lartë e maleve të Karadakut 1625 metra.
 * Bota kuçe-vend ku dheu ka qenë me njgjyrë të kuqe.
 * Luta-vendë përballë fshatit.
 * Duhani egër-vend në fshat ku është rritur bima helmuese me fletë sikur duhani.

Burimi i të dhënave
Redaktor,autor dhe pérgjegjés i gjitha té dhénave lidhur me fshatin Srimé, éshté: shkrimtari2001@yahoo.com