Pandeli Sotiri

Pandeli Sotiri lindi në vitin 1852 në fshatin Selçkë afër Gjirokastrës dhe vdiq në vitin 1890 ishte themeluesi i parë i shkollës shqipe në Korçë Ai ishte një ndër rilindësit shqiptarë që kontribuan në përhapjen dhe mësimin e gjuhës shqipe. Vitet e fundit të jetës, i kaloi i internuar në Selanik.

Aktiviteti
Pandeli Sotiri ishte nxënës i Koto (Kostandin) Hoxhi i cili feshehrazi në Qestorat afër Gjirokastrës u mësonte shkronjat e para shqipe.

Pandeli Sotiri qe Kryeredaktori i parë shqiptarë në Perandorin Osmane i gazetës "Drita", që më pas mor emrin "Dituria" nga gushti 1884 deri në korrik 1885, e ciala u botua nga "Shoqëria e të shtypurit shkronja shqip"

Në muajt e parë të 1887 patriotet shkëputen më në fund një leje me emrin e Pandeli Sotirit për çeljen e një shkolle private shqipe në Korçë. Mitropoliti i Korçës e kërcënoi me mallkim përkrahesit e shkollës shqipe, por ata nuk u gjunjëzuan. Me të mbrritur nga Stambolli Drejtori i pare i saj Pandeli Sotiri hapi në Korçe me 7 mars 1887, pas një lufte 2 vjeçare u hap e para shkollë kombëtare shqipe. Çelja e shkollës së parë shqipe qe një fitore e levizjes kombetare dhe e vet Pandeli Sotirit. Nën shembullin e saj filluan të çelën edhe shkolla të tjera në qytete e fshatra të ndryshme të vendit.

Biografia e shkurtër
Pandeli Sotiri, një rilindas që punoi për hartimin e abetarës së parë në gjuhën shqipe, ishte një patriot dhe mëmëdhetar, por ishte i martuar me një grua greke, mbase e një dhespoti. Më këtë fakt lidhet edhe vdekja e tij tragjike. Gruaja e tij, duke mos qenë dakord me veprimtarine atdhetare prej shqiptari të Pandeli Sotirit, e spiunon në një nga ditet kur ai kish në shtepine e tij në Stamboll (Beshiktash), të gjitha materialet e punës së tij për abetarën shqipe. Në kohen që njerez nga kisha greke shkuan për të vepruar me dhunë kunder tij, rrëmbyer dhe shkaterruar doreshkrimet, ai i pikasi, dogji materialet dhe për të mos rënë në dore të tyre, si dhe për të evituar torturat, për të cilat ishte i sigurtë që do t'i ndodhnin, u hodh nga kati i trete i nderteses ku banonte, duke gjetur në këtë mënyrë vdekjen më 1890. Kjo është edhe arsyeja perse shteti shqiptar asnjëherë nuk mundi dot të gjente eshtrat e këtij patrioti, sepse ai nuk u lejua të varrosej në varrezën krishtere si të gjithë të tjerët, ngaqe kreu vetevrasje, të cilën feja e krishtere nuk e pranon dhe e quan një mëkat.

Kështu u shua një nga patriotet më të medhenj të Shqiperisë, i cili hapi shkollën e parë shqipe në Korçë, së bashku me vëllane e tij, Koto Sotirin, që e hapi në Pogradec, në pamundësi për ta hapur në vendlindjën e tij Selçke te Lunxherisë së Gjirokastrës, sepse nuk e lejuan persona të shitur tek grekët.