Alkoholet

Alkoolet janë derivate hidroksile, me lidhje ( komponime ) kimike të përbëra prej Oksigjenit, Hidrogjenit dhe Karbonit.Si përfaqësues kryesor është Etanoli. Alkooli bën pjesë tek substancat e varshmërisë.

Emërtimi i alkooleve
Sipas mënyrës sistematike, emërtimi i alkooleve rrjedh nga emri i hidrokarburit përkatës, duke i'a shtuar shkronjat "OL"(Metan-ol) ose në bazë të radikalit, duke e shtuar fjalën alkool. Ndër alkoolet më të njohura janë: etanoli, metanoli, butanoli, propanoli etj, në bazë të numrave greko-latin.
 * Emri greko-latin + Nol = Alkooli

Në bazë të natyrës të radikaleve

 * Alimfatike
 * Aliciklike
 * Aromatike

Ne bazë të pozitës se ku është i lidhur grupi hidroksil

 * Alkoole primare
 * Alkoole sekondare dhe
 * Alkoole terciare.

Ndërsa sipas numrit të grupit hidroksil

 * Alkoole njëhidroksilike
 * Alkoole dyhidroksilike dhe
 * Alkoole trehidroksilike.

Vetitë fizike dhe kimike te alkoholit
Vetitë e alkoholeve rrjedhin nga grupi hidroksil. Alkoolet mund të konsiderohen derivate të ujit, ku një atom hidrogjen zëvendësohet me një radikal. Alkoolet kanë veti të hidrokarbureve dhe uijt, p.sh: etanoli është i djegshëm (si edhe etani), dhe reagon me natriumin si edhe uji. Alkoolet në krahasim me hidrokarburet, kanë temperatura të vlimit dhe shkrirjes më të larta. Alkoolet tretën mirë në ujë. Alkoolet me 1 deri 3 atome karboni tretën mirë ne ujë, me rritje të atomeve të karbonit zvogëlohet tretshmëria e alkoolit në ujë. Alkoolet zhvillojnë reaksione të shumta kimike nga të cilat formohen këto kompnime: aldehidet, ketonet, acidet, esteret etj.

Alkoholet terciare nuk oksidohen.

Prodhimi i alkoolit
E para është më e vjetra e njohur para 6000 vjetëve e cila mbështete në metodën e fermentimit alkoolik d.m.th alkooli prodhohet me fermentimin e sheqernave, nën veprimin e disa substancave që i prodhojnë disa mikoroorganizma, që quhen enzime ose tharme. alkooli përfitohet edhe me adicionimin e ujit në eten në prani acidit sulfurik.

Konsumimi i alkoolit
Konsumi i tepër i alkoolit shkaton demtime në mëlçi dhe në trurin e vogël.

Alkooli dhe dëmet
Përveç duhanit një ves tjetër i dëmshëm është edhe alkooli. Edhe ky ves është shkaktar i një vargu të gjerë sëmundjesh duke filluar që nga aparati tretës, mëlçia, pankreasi e deri në dëmtime të pakthyeshme të sistemit nervor qendror. Në mëlçi alkooli i konsumuar shkakton dëmtime të qelizave hapatike, dëmtim që progresion në kohë dhe që varet nga doza e konsumuar për ditë dhe nga veçoritë fiziologjike të individit. Kështu është vërtetuar se sasia e rrezikshme e alkoolit është ajo prej 20-40g alkooli etilik, alkooli që përmban pije dehëse, ndërsa përdorimi 100-150g alkool në ditë, çon brenda një periudhe 10-vjeçare në cerozë. Nga ana tjetër është vërtetuar edhe shkencërisht se për shkak të fiziologjisë femrat dëmtohen shumë më shpejt se meshkujt për të njëjtën sasi alkooli të konsumuar. Njerëzit që pinë prej vitesh alkool, që nuk ndjejnë as gjë papritur një ditë gjenden para një fakti të hidhur, mëlçia e tyre ka marrë fund, është kthyer në një mëlçi cerotike, ose kanë shqetësime të lehta që nuk ja vënë veshin, por bukur mirë ata bëjnë puthjen e parë me vdekjen.

Edhe pankreasi pëson dëmtime nga alkooli. Përdorimi i zgjatur i alkoolit e dëmton në mënyrë kronike pankreasin deri në atë shkallë sa ai nuk arrin të tajit sasinë e duhur të enzimave për të kryer të plotë procesin e tretjes së ushqimeve. Është vërtetuar se konsumimi i 20-50g alkool etilik (rreth 100 ml raki) në ditë predispozon për dëmtime, ndërsa pirja e 100g alkool etilik ose mbi dopio raki (200ml) apo 2 litra birrë për një periudhë 6-12 vjet jep në mënyrë të sigurt dëmtime të pankreasit. Konsumimi për një kohë të shkurtër i një sasie të madhe pijesh alkoolike rrezikon për pankretit akut që mund të çojë deri në rrezikimin e jetës së personit në fjalë. Alkooli shkakton gjithashtu gjendjen e të dehurit, në të cilën sistemin nervor qendror nuk arrin të kontrollojë veprimet e vullnetshme, apo të pavullnetshme të personit në fjalë. Por, dëmi më i madh vjen nga përdorimi afatgjatë. Është vërtetuar se për çdo 1 litër alkool, vdesin 1.000-2.000 qeliza, të pakthyeshme të trurit. Kështu që përdoruesit kronikë të alkoolit, me kohë e çojnë personin drejt demencës (skizofreni, marrëzi), degjenerimit mendor (matufjepjes) etj. Pra, alkooli dëmton pa përjashtim të gjitha organet e trurit, po ashtu si edhe duhani.

Lidhje të jashtme

 * Vera
 * Diolet
 * Fenolet
 * Etanoli

أغوال (كيمياء عضوية) Сьпірт Алкохол Alkohol Alcohol Alkohol Alkohol (stofklasse) Alkohole (Chemie) Alcohol Alkoholo Alcohol Alkohol Alkoholi Alcool (chimie) Alcohol כוהל Alkohol Alkohol Alkoholo Alkóhól Alcoli アルコール 알코올 Alcohol Alkoholinis gėrimas Алкохол Alkohol Alcohol (scheikunde) Alkohol Alkohol Alkohol Álcool Băutură alcoolică Алкогольные напитки Alcohol Alkohol Alkohol Алкохол Alkohol Alkoholer สุรา Alkoller Спирти Rượu (hoá học) 醇