Argjentina

Argjentina (spanjishte Argentina) është shtet në Amerikën jugore. Në lindje kufizohet nga Oqeani Atlantik, në perendim me Kilin, në veri me Bolivinë dhe Paraguain ndërsa në verilindje me Brazilin dhe Uruguain. Emri i saj vije nga kolonizatorët spanjollë të cilët shpresonin se në këtë tokë do të gjenin Argjend.

Historia

 * Artikuli kryesor : Historia e Argjentinës

Argjentina e sotme ka qenë pjesë e administruar nga Nën mbretëria Peruane cila administronte territorin e Amerikës jugore me përjashtim të tokave nën sundimin portugezë. Në vitin 1776 vije deri tekë ndarja e Nën mbretërisë së Rio de la Plata me kryeqendrën në Buenos Aires e cila administronte përpos Argjentinës së sotme edhe Bolivinë, Paraguain dhe Uruguain.

Gjatë viteve 1816 – 1880, historinë e Argjentinës e shkruajnë luftërat civile, diktatorët, dhe lufta së bashku me Brazilin dhe Uruguain kundër zgjerimit të Paraguait në të cilën Argjentina fitonë tokat të cila sot janë pjesë e federatës: Misiones, Formosa und Chaco

Koha gjatë viteve 1880-1912 përshkruhet nga migrimi i emigrantëve të dominuar nga spanjollët dhe italianët të cilët vendoseshin në qytete dhe në të ashtë quajturit “koloni”.

Në vitin 1893 fillon konfliktit me Kilin, pasi që regjioni në Bolivi i quajtur Puna de Atacama i bashkëngjitet Argjentinës.

Brenda viteve 1912 dhe 1946 bëhet disa herë ndërrimi në mes të qeverive demokratike dhe diktatorëve. Para së gjithash vitet e ’30 të këtij shekullit mbahen mëndë si vitet e mëdha (spanjisht: década infame ).

Gjatë Luftës së Dytë Botërore zyrtarisht Argjentina ishte neutrale. Përgjatë luftës Argjentina ishte caku i emigrantëve Evropianë.

Në vitin 1978 vije tekë gjendja kritike e konfliktit të armatosur në mes të Argjentinës dhe Kilit. Shkak i këtij acarimi ishin ishujt Lemox, Picton dhe Nueva në kanali Beagle në të cilat mendohej se kanë rezerva të naftës. Konflikti përfundonë me një marrëveshje mbi kufinjët të propozuar nga Vatikani më 16 dhjetor 1988.

Në prill të 1982-së shefi i “jutes”-Leopoldo Galtieri e shtinë Argjentinën në konflikt të armatosur me Britaninë e Madhe. Lufta filloi për shkak të ishujve në lindje të Argjentinës ("Islas Malvinas") të cilat sipas kushtetutës së Argjentinës ishin pjesë e federatës por që administroheshin nga Britanikët. Zbarkimit të trupave argjentinase britanikët ju kundërpërgjigjën me një sulm në ajër, det dhe tokë. Pas sulmit të britanikëve më datën 14 korrik 1982, forcat argjentinase në ishuj kapitullojnë.

Gjatë viteve 1998 dhe 2002 vendin e përshkruan një krizë e rëndë ekonomike me një rënje prej 20% të zhvillimit ekonomik.

Politika

 * Artikulli kryesor : Sistemi shtetëror

Njësit administrative

 * Artikulli kryesor : Njësit administrative

Gjeografia

 * Artikulli kryesor : Gjeografiae e Argjentinës

Ekonomia

 * Artikulli kryesor : Ekonomia e Argjentinës

Demografia

 * Artikulli kryesor : Demografia e Argjentinës

Kultura

 * Artikulli kryesor : Kultura e Argjentinës

Të tjera
Telekomunikacioni Transporti Ushtria Turizmi Qeveria Kryetari Parlamenti Ministria - http://www.indec.gov.ar/


 * Clarín, "Clarin",gazeta me e njohur e Argjentines.
 * La Nación, "Nacioni", gazete konzervative (spanishte).
 * Página/12, ish gazete qe tani i takone "Clarin".
 * La Razon, gazeta për Buenos Aires po ashtu "Clarin".
 * InfoBae, gazeta liberale (spanishte).
 * Buenos Aires Herald, gazete (anglshte).
 * La Nueva Provincia, "Provinca e Re", gazete konzervative.
 * Argentinisches Tageblatt, gazete (gjermanishte).
 * Diario La Capital, gazeta e qytetit Rosario.
 * La Voz Del Interior, gazeta e qytetit Córdoba.

Argentinië Argentinien Archentina الأرجنتين Arxentina Arxintina Argentina Argentėna Аргенціна Аргентына Аржентина আর্জেন্টিনা ཨར་གེན་ཐིན আর্জেন্টিনা Arc'hantina Argentina Argentina cbk-zam:Argentina Argentina crh:Argentina Argentina Аргентина Yr Ariannin Argentina Argentinien Arcantin Argentinska އާޖެންޓީނާ ཨར་ཇེན་ཊི་ན་ Argentina Αργεντινή Argentina Argentino Argentina Argentina Argentina Arhentina fa:آرژانتین Argentiina Argentina Argentina Argentine Argentena Argjentine Argentynje An Airgintín An Argantain Arxentina - Argentina Argentina Yn Argenteen Â-kîn-thìn ‘Alekina ארגנטינה अर्जेन्टीना Argentina hsb:Argentinska Ajantin Argentína Արգենտինա Argentina Argentina Argentina Argentina Arjentinia Argentína Argentina アルゼンチン getygu'e Argentina არგენტინა Аргентина ಅರ್ಜೆಂಟೀನ 아르헨티나 Arjentîn Arghantina Аргентина Argentina Arjentina Argentinien Argentinië Argentinn-a Argentina Argentina Argentina Argentīna Аргентина അര്‍ജന്റീന Аргентин आर्जेन्टिना Argentina Argentina Arxentitlān Argentina Argentinien अर्जेन्टिना Argentinië Argentina Argentina nov:Argentina Argentina Аргентинæ Argentina Argentina Artschenti Argentyna Argentin-a ارجنټاين Argentina Arhintina Argentinia Argentina Аргентина अर्जन्टीना sah:Аргентина Argintina Argentina Argentina Argentina Argentína Argentina Аргентина Argentina Argentina szl:Argyntyna அர்ஜென்டினா Arjentina Аргентина ประเทศอาร์เจนตินา Arhentina Arjantin ئارگېنتىنا Аргентина ارجنٹائن Argentina Argentina Argentina Largäntän Arsantin wuu:阿根廷 ארגענטינע Argentina zea:Arhentinië 阿根廷 阿根廷 Argentina 阿根廷