Rahoveci

Rahoveci është qytezë komunë në pjesën jug-perëndimore të Kosovës. Në veri kufizohet me Klinën, në lindje me Suharekën, në pjesën jugore gjendet komuna e Prizrenit, ndërsa ne tërë pjesën perëndimore kufizohet me komunën e Gjakovës. Përafërsisht ka diku 276 km2 dhe është vendbanim i 76,577 banorëve, sipas statistikave të vitit 2002.

Pak histori
Rahoveci eshte njeri nder qytetet shume te vjeter te Kosoves. Më 17 korrik te vitit 1998 filluan luftimet ndërmjet UÇK-ës dhe forcave serbe. Të premten me 17 Korrik 1998 Ushtria Çlirimtare e Kosoves hyri në qytetin e Rahovecit.Ne luftimet e UÇK-së kunder forcave paramilitare Serbe u vran mbi 300 civil shqiptar dhe mbi 100 Serb.

Gjeografia
... Territori i komunës së Rahovecit përfshin një sipërfaqe prej 278,1 km² me 35 vendbanime dhe në te jetojnë 74.519 banorë, me një dendësi mesatare prej 267 banorë në 1 km². Ky territor ka një pozitë të mirë gjeografike dhe përfshin pjesën qendrore dhe jugore të Rrafshit të Dukagjinit. Shtrihet në hemisferën veriore të ekuatorit me shkallë 42° e 30' dhe 42° e 50' të gjerësisë veriore gjeografike dhe ndërmjet 20° e 21' dhe 20° dhe 55' të gjatësisë lindore gjeografike. Komuna e Rahovecit shtrihet në pjesën e Dukagjinit dhe kufizohet me territoret e këtyre komunave: Malishevë, Therandë, Prizren, Gjakovë dhe Klinë. Relievi i territorit të kësaj komune është mjaft karakteristik. Kryesisht është lokalitet fushor, pastaj një pjesë kodrinoro-malor dhe një pjesë e konsideruar është me male. Kështu që relievi, në një territor mjaft të vogël, është mjaft karakteristik, pothuajse me të gjitha format e relievit. Territori i kësaj komune përbëhet prej tri tërësive mikroregjionale, që nga aspekti relevior është rrafshirë-luginë, kodrinor dhe malor. Vendbanimet e komunës së Rahovecit janë të përqendruara në lartësinë mbidetare prej 310 m deri në 920 m lartësi mbidetare. Për nga lartësia mbidetare këto vendbanime ndahen në luginore-rrafshinë, kodrinore dhe malore. Komuna e Rahovecit karakterizohet me këto tri lloje të terrenit: rrafsht-luginor 80,6 km2 ose 29,17%; kodrinor me 162,2 km2 ose 58,70% dhe malor 33,5 km2 ose 12,13%. Rrethanat pedologjike në këtë rajon janë të llojllojshme dhe kryesisht të përshtatshme për prodhimtarinë bujqësore. Në influencën e faktorëve të ndryshëm fiziko-gjeografik në këtë rajon janë formuar disa tipe të tokës: aluviale, delivjumi, smonicat, toka e kuqe, argjilore liqenore, tokë psedoglej etj. Të bazuar në lartësinë mbidetare, pozitën gjeografike etj. në territorin e komunës së Rahovecit dominojnë klima e mesme kontinentale me ndikim mesdhetar dhe klima kontinentale. Faktorët që ndikojnë në tipet klimatike në këtë trevë janë: pozita e përshtatshme gjeografike e tokës, largësia nga Deti Adriatik, lartësia mbidetare, barriera e territorit në malet e Shkozës, Zatriqit dhe Koznikut, zhvillimi i mirë i botës bimore dhe shtazore etj. Në komunën e Rahovecit rrjeti hidrografik është relativisht i mirë. Kjo paraqet pasurinë natyrore të komunës dhe një ndër kushtet për ekzistencën e botës bimore dhe njerëzore. Rrjetin e hidrografisë së komunës së Rahovecit e përbëjnë disa qindra burime, puset, burime rrjedhëse e të qëndrueshme dhe përroskat. Burimet janë forma të rëndësishme hidrografike. Në territorin e komunës ka disa qindra burime në luginat e përroskave - përrojeve dhe rrëzë kodrave e maleve. Më se shumti ka burime në luginën e Remnikut, lumit të Hoçës, Apterushës etj. Lumi më i njohur në këtë territor është Drini i Bardhë që përshkon pjesën anësore të territorit të komunës në gjatësi prej 30 km. Në të derdhen disa lumenj dhe përroska nga ky territor, si lumi i Ratkocit, Remnikut, Palluzhës, Hoçës, Sopniqit, Duhllosë, Bardhajës etj. Bota bimore dhe shtazore janë pjesë përbërëse të ambientit gjeografik. Faktorët që ndikojnë në përhapjen e botës bimore, janë kryesisht ata natyrorë, siç është klima, toka, uji dhe relievi. Sa i përket territorit të kësaj komune, nëpër luginat e saj janë të zhvilluara bashkësitë e livadheve te ato të barit, pastaj në viset malore llojet e ndryshme të drunjve etj.

Ekonomia
Tashmë kryeqendra e Bujqësisë së Kosovës është shpallur Rahoveci. Ekonomia e Rahovecit përbëhet kryesisht nga bujqësia Si pjesë sekondare e ekonomisë është tregtia. Ndërmarrjet më të njohura të Rahovecit janë:
 * Pista-Ekoplast merret me prodhimet plastike dhe ka 25 punëtorë.
 * 18 Nëntori është fabrikë e prodhimeve plastike akoma nuk eshte ne funksion te rregullt shume pak veta jane te punesuar (dikur ishin 273 të punësuar).
 * OSA Termosistem (ish-Termovent) është ndërmarrje private që merret me prodhime teknike dhe ka 45 punëtorë.
 * Stone Castle (ish-nbi PIRO) merret me prodhimin e Verës dhe alkoolit dhe ka të punësuar 541 punëtorë.
 * Korenica ndërmarrje private që merret me prodhimin e dyerve dhe dritareve, ka të punësuar 20 punëtorë.
 * M&M Silosi me 413 të punësuar.
 * 1 Maji me 52 të punësuar.
 * Podrima ndërmarrje tregtare me 32 punëtorë.
 * Instituti i Bujqësisë (i transferuar nga Peja në Rahovec) të punësuar 22 punëtorë.
 * Bodrumi i vjeter(ish PIRO ne qytet) merret me prodhimin e Verës dhe alkoolit dhe ka të punësuar 21 punëtorë.

Demografia

 * Shiko : Lista e ardhacakëve - Rahovec

Prej 76,577 banorëve, shumica e tyre jetojnë në pjesën rurale të komunës. Në qytezën e vetë Rahovecit jetojnë diku 25,200 banorë.


 * Shqiptar 74,857 (97.2%)
 * Serb 1,300 (1.7%)
 * Të tjerë 420 (1.1%)

Kultura

 * Edukimi
 * Biblioteka

Para masave të dhunëshme serbe të viteve 1990-1999, komuna e Rahovecit ka pasur 4 biblioteka publike me një numër prej gjithsejt 49.106 librash. Biblioteka kryesore ka pasur 15.320 libra, ndërsa degët në Ratkoc, Krushë të Madhe, Xërxë, Hoç të Madhe kanë pasur 33.786 libra., por lufta dhe masave të dhunëshme serbe të viteve 1990-1999, kanë zhdukur rrjetën librare dhe stoqet e librave të kësaj komune.

Për pasojë, biblioteka kryesore e Rahovecit sot (tetor 1999) ka vetëm 1.200 libra në gjuhën serbokroate, ndërsa degët plotësisht janë djegur.
 * Shkolla

Nxënësit ndjekin mësimet në 19 shkolla fillore dhe në një shkollë të mesme, të ndara me paralelet në Krushë të Madhe dhe Ratkoc.


 * Radio stacione

Rahoveci ka dy radiostacione lokale ne gjuhë të ndryshme Gazetë lokale nuk disponon, përndryshe lexohen gazetat kosovare si Koha Ditore, Bota Sot etj. ...
 * Radio Start në gjuhën shqipe
 * Radio Focus për dëgjuesit në gjuhën serbe
 * Shtypi

Politika

 * Kryetari i komunës së Rahovecit është Qazim Qeska
 * Partia dominuese ne Rahovec është PDK
 * Partia e dytë është LDK


 * Partitë ekzistuese


 * PDK me kryetarin lokal Xhelal Canziba
 * LDK me kryetarin lokal Ibrahim Kryeziu
 * LDD me kryetarin lokal Esat Haxhijaha
 * AAK me kryetarin lokal Enver Sylka
 * AKR me kryetarin lokal Visar Korenica
 * LPK me kryetarin lokal Sadri Miftari
 * KP (Koalicioni serb Retum) me kryetarin lokal Ljubiša Đuričić
 * Partia Demokratike Nacionale Shqiptare (PHDSH)
 * Partia Qendrore Liberale (PQLK) me kryetarin lokal Ahmet Dermala
 * Partia Social Demokrate e Kosovës (PSDK) me kryetarin lokal Xhemajl Hairullaga
 * Iniciativa e Re Demokratike e Kosovës (IRDK) me kryetarin lokal Halim Abazi
 * Partia e Romeve te Bashkuar e Kosovës (PREBK) me kryetarin lokal Idriz Berisha

Të tjera
* Telekomunikacioni * Transporti * Ushtria * Pushime

Sporti:


 * Futboll: KF Rahoveci, garon në Ligën e Parë të Kosovës dhe klubi eshte formuar ne vitin 1931.


 * Hendboll: KH Rahoveci, garon në Ligën e Parë të Kosovës

Burim i të dhënave

 * Dokumente të OSCE-së të gjetura në internet në vitin 2006, për profilet e komunave të Kosovës:
 * Dokumente të Rrjetës Elektronike të Organizatave Mjedisore Kosovare - Sharri.net 2006: rahoveci.pdf
 * Dokumente të Postës dhe Telekomit Kosovës të gjetura në internet 2006:KodePostare.pdf
 * Dokumente të Misionit të Bibliotekës së Kosovës të gjetura në internet në vitin 2006: Raporti i IFLA-s/FAIFE-së, prill 2000: Anex 3

Lidhje të jashtme

 * KK Rahoveci
 * Rahoveci.NET
 * Rahoveci.info
 * Association of Kosovo Municipalities - Asociacioni i Komunave të Kosovës


 * OSCE Profile of Rahovec .pdf
 * OSCE Profile of Rahovec .html
 * Rrjeta Elektronike e Organizatave Mjedisore Kosovare - Rahoveci - sharri.net
 * Organizata Internacionale e emigrimit
 * IFLA - International Federation of Library Associations and Institutions - raport para dhe pas luftës - anglisht


 * Kosovo Trust Agency NBI “Rahoveci” Winery

Foto nga Rahoveci
Foto 1 Foto 2 Foto 3 Foto 4 Foto 5 Foto 6

Orahovac Orahovac Orahovac Orahovac, Kosovo Orahovac Orahovac Orahovac Ораховац