Letërnjoftimi i Shqipërisë

thumb| 150px|right|Leternjoftimi shqiptar biometrik. 2009

thumb| 150px|right|Ana e pasme e leternjoftimit biometrik

thumb| 100px |right|Leternjoftimi shqiptar deri me 1990

Leternjoftimi (ndryshe: Karta e Identitetit) është një dokument zyrtar që shërben për të vërtetuar identitetin, shtetësinë dhe vendbanimin e shtetasve të Shqipërisë.

Historia
Deri në vitin 1990 letërnjoftimi shpesh quhej edhe pashaportë. Kjo pasi shtetasi në periudhën e regjimit komunist nuk lejohej të vendosej lirisht për të jetuar në një territor te caktuar pa lejen e autoriteteve. Pra ajo që sot quhet Rezidencë në të kaluarën quhej Pashaportizim ose leje për të jetuar në një vend të caktuar. Ky model ishte i ngjashëm me atë sovjetik ku shtetasit kishin nje pasaportë edhe për tu zhvendosur ose jetuar nëpër territorin e Bashkimit Sovjetik. Për plot 18 vjet që nga ndryshimi i sistemit politik, Republika e Shqipërise nuk ka lëshuar më Letërnjoftime ose Karta Identiteti për qytetarët e saj. Në mungesë te këtij dokumenti qytetarët ishin të detyruar të siguronin çertifikata lindjeje me fotografi. Kjo shkaktonte humbje kohe si dhe detyrimin që per çdo akt publik duhet të paraqitnin një çertifikatë të re.

Duke filluar nga viti 2007, në bashkëpunim me OSBE, u bë i mundur regjistrimi elektronik i popullsisë në një database qëndrore. Pas kësaj autoritetet ngritën një tender ndërkombëtar për përcaktimin e kompanisë që do të prodhonte letërnjoftimet të cilin e fitoi kompania franceze Sagem. Proçesi i lëshimit të letërnjoftimeve startoi më 12 janar 2009. Këto dokumenta janë të një cilësie dhe saktësie shumë të lartë pasi mbështeten direkt në Regjistrin Themeltar të shtetasve në trajtë elektronike. Ky regjistër është on-line për futje të dhënash dhe përdorim nga të gjitha Zyrat e Gjëndjes Civile në të gjithë territorin shqiptar por e ka qendrën e përpunimit dhe zhvillimit në Tiranë. Në këtë regjistër mbështetet edhe sistemi i ri i adresave dhe i ndarjes territoriale te Shqipërisë. Me kartat e reja të identitetit do të bëhet jo vetëm identifikimi i personave por edhe ndërlidhja e tyre me një territor të caktuar. Në kartë do të jetë i shtamposur edhe një numër unik që do ta ketë vetëm ai person dhe do ta identifikojë atë kundrejt Administratës Publike per çështje fiskale, shëndetësore, sigurimesh shoqërore, etj. Brenga qytetare e çertifikatave te pafundme, me anë të letërnjoftimeve të reja, eliminohet një herë e përgjithmonë pasi ky dokument e vërteton në mënyrë të patjetërsueshme identitetin e qytetarit shqiptar në çdo kohë dhe hapësirë.

Tiparet
Letërnjoftimi është plastik dhe ka formën e një bankomati. Në anën ballore ka foton që ripërsëritet anash dhe informacionet të shprehura në shqip dhe anglisht: mbiemri, emri, shtetësia, vendlindja, datëlindja, data e lëshimit dhe e skadencës, autoriteti lëshues, firma e mbajtësit, numri i kartës, gjinia dhe numri personal. Përmbi foto është aplikuar edhe një mikropullë olografike me reflektim. Ana e pasme ka të shtypur një tekst alfanumerik qe e bën kartën të lexueshme edhe optikisht. Mikrochipi që ndodhet i integruar ne kartë dhe i dukshëm në anen e pasme do të përmbajë elementë biometrikë të personave si: gjurmët e gishtave, fotografinë, firmën, etj. Vlefshmëria e letërnjoftimit është 10 vjet.

Proçedurat për paisjen me letërnjoftim


• Qytetari duhet të paguajë në zyrën postare shumën prej 12.000 lekë të vjetra.

• Me kuponin që lëshon posta duhet të paraqitet në zyrën e gjendjes civile apostafat e pajisur me aparaturat elektronike me të cilat   do të fotografohet aty për aty dhe do ti merren shenjat e 10 gishtave dhe të duarve komplet. Të gjitha këto në mënyre digjitale, pra pa përdorimin e bojës.

• Pas rreth 15 ditësh, qytetari duhet të kthehet personalisht po në atë zyrë për të tërhequr letërnjoftimin i cili aktivizohet (inicializohet) me anë të shtypjes me gisht në një aparaturë te posaçme e cila lexon dhe njeh gjurmën e gishtit dhe automatikisht e aktivizon kartën.

Në bazë të ligjit, shtetasit shqiptarë janë të detyruar të pajisen me letërnjoftim pas mbushjes se moshës së caktuar.

Legitimation Personalausweis Identity document Documento de identidad ID-kaart Nortasun Agiri Nazionala Henkilökortti Carte nationale d'identité תעודת זהות Osobna iskaznica Kartu Tanda Penduduk Carta d'identità italiana 身分証明書 Identiteitskaart Dowód osobisty Documento de identidade Osebna izkaznica ID-kort אידענטיטעט-קארטע 身分證